II SA/Wr 1411/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogumiła Skrzypczak Sędziowie: Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Asesor WSA Maria Tkacz-Rutkowska (sprawozdawca) Protokolant: Magdalena Domańska-Byskosz po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania za osobę bezrobotną z dniem [...] r. oddala skargę. Przedmiotem skargi A. P. jest decyzja Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty Powiatu T. z dnia [...] r. nr [...] odmawiającą uznania za osobę bezrobotną z dniem [...] r. W dniu [...] r. Pan A. P. złożył w Powiatowym Urzędzie Pracy w T. kartę rejestracyjną wraz z innymi wymaganymi dokumentami, a także oświadczenie informujące o wcześniej złożonym wniosku do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w T. o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy i trwającym leczeniu. Dołączył też zaświadczenie lekarskie, z którego wynika, iż aktualnie jego możliwości pracy są znacznie ograniczone ze względu na stan zdrowia. Organ pierwszej instancji powołując się na art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 6 pkt 6 lit.a) ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity: Dz. U z 2001 r., Nr 6, poz.56 ze zm.) wskazał, że za osobę bezrobotną może być uznana jedynie osoba, która jest zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia. Pan P. odmówił złożenia oświadczenia o zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia a ze złożonego oświadczenia i przedstawionych dokumentów wynika, że nie jest on zdolny do podjęcia pracy. Ponadto w oświadczeniu rejestracyjnym Pan P. podał, iż prowadził działalność gospodarczą i nie wyrejestrował jej do chwili obecnej. Okoliczności te w ocenie organu wskazują, iż skarżący nie spełnia niezbędnych przesłanek do uzyskania statusu bezrobotnego określonych w art. 2 ust.1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu,. Pan P. od decyzji tej odwołał się, wnosząc o jej uchylenie i o uznanie go za osobę bezrobotną przez organ odwoławczy tj. bez przekazywania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, ze względu na naruszenie art. 156 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej w skrócie Kpa. W odwołaniu zarzucił, iż uzasadnienie decyzji jest błędne, nieprawdziwe i tendencyjne. Przedstawione w toku postępowania dokumenty nie uprawniają, bowiem do stwierdzenia, iż skarżący nie jest zdolny do podjęcia pracy. Skarżący twierdzi, iż odmówił jedynie złożenia oświadczenia, które próbowano na nim wymusić "...o jednoznacznej treść, że jest zdrowy jak ryba i podejmie każda pracę". Powołanie się w decyzji na art. 2 ust. 2 pkt 2f ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu jest w ocenie skarżącego nadużyciem, ponieważ przepis ten należy czytać w całości a nie do połowy. Działalność gospodarczą, bowiem zawiesił z dniem [...] r. i "nie podlega - na podstawie odrębnych przepisów- obowiązkowi ubezpieczenia społecznego". Ponadto wskazał w odwołaniu art. 6a pkt 9, art.12 ust.1 i ust.2 pkt 3, art. 17 ust.5, art. 31 ust.3a itp. ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, nie precyzując, przyczyn wskazania tych właśnie przepisów. Twierdzi, iż w wyniku bezprawnej decyzji odmawiającej przyznania statusu bezrobotnego pozbawiony został z dniem [...] r. ubezpieczenia społecznego w związku z czym zaprzestał leczenia bowiem nie posiadał środków na leczenia prywatne. W związku z tym będzie domagał się odszkodowania w trybie art. 160 Kpa i złoży skargę w trybie art. 221 §1 Kpa. Organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Stwierdził, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu za bezrobotnego można uznać osobę m.in. niezatrudnioną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania powiatowym urzędzie pracy, jeśli nie podjęła pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowana tej działalności. Skarżący w dniu rejestracji tj. w dniu [...] r. nie spełnił wymienionych w powołanych przepisach, warunków wymaganych do uznania go za osobę bezrobotną. Odmówił złożenia oświadczenia o zdolności i gotowości do podjęcia pracy, składając jednocześnie zaświadczenie lekarskie oraz własne oświadczenie o niezdolności do pracy oraz podjął prowadzenie działalności gospodarczej, którą zawiesił w dniu [...] r. Na decyzję tę Pan P. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której zarzucił, że decyzja jest niezgodna z prawem, interpretuje przedstawione przez niego dokumenty niezgodnie z ich treścią, zawiera elementy kłamstwa w konsekwencji jest społecznie szkodliwa i niesprawiedliwa. Ponadto skarżący zauważa, że na decyzję tę czekał [...] dni, co narusza art. 35 §1 i §2 Kpa. Twierdzi, że rozpoznające jego sprawę organy posłużyły się manipulacją. Przykładem, czego jest twierdzenie o prowadzeniu przez niego działalności gospodarczej i nie wyrejestrowane tej działalności z pomięciem faktu, iż działalność ta w dniu [...] r. została zawieszona. Taka interpretacja przepisów oznacza, że fakt zawieszenia działalności gospodarczej uniemożliwia uzyskanie statusu bezrobotnego. Skarżący ma wątpliwości czy przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit f ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu został zastosowany w jego sprawie zgodnie z intencją ustawodawcy, czy też jest dowolną interpretacją przyjętą przez organ. W ocenie skarżącego, jest to jeden z argumentów wykorzystywanych do wydanie niekorzystnej decyzji. Drugi to odmowa złożenia oświadczenia o zdolności i gotowości podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Zdaniem skarżącego ani z zaświadczenia lekarskiego przedłożonego w toku postępowania, ani z jego oświadczenia nie wynika, iż jest osobą niezdolną do pracy. Wymuszanie oświadczenia o określonej treści skarżący uważa za nadużycie i zarzuca, iż nie wskazano przepisu, z którego wynika konieczność złożenia takiego oświadczenia. Uważa, że o zdolności bezrobotnego do podjęcia pracy nie decyduje złożone przez niego oświadczenie, ale fakt ten powinien ustalać lekarz posiadający stosowne uprawnienia. Żądanie takiego oświadczenia przed przeprowadzeniem badań lekarskich jest bezprawne i naganne. Skarżący zarzuca naruszenie przez organy administracji rozpoznające jego sprawę przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz art. 7, art. 35 §1 i§2, art. 36§1 i §2 i art. 38 Kpa. Ponadto wskazuje, iż w odwołaniu wymienił szereg przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, z których urzędnicy nie skorzystali powołując się wyłącznie na jeden, podczas gdy ustawa ta liczy 78 art. Do zarzutu tego Wojewoda D. nie ustosunkował się, czym także naruszył obowiązujące prawo. Skarżący wyjaśnia, że w Powiatowym Urzędzie Pracy w T. chciał zarejestrować się jako bezrobotny nie ze względu na chęć pobierania zasiłku, ale ze względu na ubezpieczenie, które umożliwiało dalsze leczenie, a kończyło się [...] r. (tj. po upływie 6 miesięcy od rozwiązania umowy o pracę). W wyniku bezprawnych działań urzędników został pozbawiony na okres 2 miesięcy ubezpieczenia społecznego, a tym samym możliwości leczenia, co jest przestępstwem. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie i przytoczył argumentację podaną wcześniej w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z dyspozycją art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołany przepis uzasadnia rozpatrywanie niniejszej skargi przez tutejszy Wojewódzki Sąd Administracyjny. Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie decyzji może nastąpić w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenia prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 §1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej w skrócie upsa. Oceniając zaskarżone orzeczenie w tym zakresie należy stwierdzić, iż żadna z wskazanych w art. 145 §1 pkt 1 upsa okoliczności w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu za osobę bezrobotna można uznać osobę niezatrudnioną, nie wykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie, nie uczącą się w szkole dziennej, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania powiatowym urzędzie pracy, jeśli nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności albo nie podlega - na podstawie odrębnych przepisów - obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników, lub zaopatrzenia emerytalnego. Z §2 rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28 lutego 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia rejestracji i ewidencji bezrobotnych oraz innych osób poszukujących pracy (Dz. Nr 25, poz. 131ze zm.) wynika, iż rejestracja bezrobotnego następuje w dniu przedłożenia kompletu dokumentów, po poświadczeniu przez bezrobotnego własnoręcznym podpisem prawdziwości danych i oświadczeń zamieszczonych w karcie rejestracyjnej. Karta rejestracyjna osoby poszukującej pracy stanowi załącznik Nr 2 do w/w/ rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej. W punkcie 2. części obejmującej oświadczenia rejestrowanego zawarto stwierdzenie: " Jestem zdolny(a) i gotowy(a) do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie" w punkcie 4. stwierdzenie: "Nabyłem(am) prawo do emerytury lub renty inwalidzkiej", w punkcie 10. "Mam zarejestrowaną działalność gospodarczą ze wskazaną datą rozpoczęcia od dnia...". Oświadczeń zawartych w wymienionych punktach oświadczenia rejestracyjnego skarżący nie złożył. Pominął, bowiem wypełnienie wymienionych wyżej punktów, podpisując jednocześnie cały formularz. Dodatkowo, jak wskazał, złożył oświadczenie z dnia [...] r., z którego wynika, iż ubiega się o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy oraz zaświadczenie lekarskie z dnia [...] r., w którym stwierdzono, iż skarżący wymaga stałego leczenia farmakologicznego i rehabilitacyjnego oraz oszczędzającego trybu życia i z tego powodu aktualnie możliwości pracy są w znacznym stopniu ograniczone. W tym stanie faktycznym organy obu instancji zasadnie stwierdziły, iż w dniu [...] r. skarżący nie spełnił wymogów niezbędnych do uznania za osobę bezrobotną. Odmówił, bowiem złożenia oświadczenia o zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia, co jest jednym z warunków uznania za osobę bezrobotną. Nie spełnienie tego warunku jest, zatem okolicznością wystarczają do odmowy przyznania skarżącemu statusu osoby bezrobotnej. W trakcie rozprawy w dniu [...] r. skarżący podał, iż w wyniku postępowania rentowego uzyskał prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy od dnia [...] r. na podstawie decyzji, która została wydana w [...] r. Wskazuje to, iż odmowa złożenia oświadczenia o zdolności do pracy w dniu [...] r. była uzasadniona stanem zdrowia skarżącego. Ponadto jak ustaliły organy administracji publicznej orzekające w sprawie skarżący zgłosił prowadzenie działalności gospodarczej, działalność tę prowadził w okresie od [...] r. do [...] r., a następnie od dnia [...] r. zawiesił prowadzenie działalności nie dokonując jej wyrejestrowania. Pojęcia "zawieszenie prowadzenia działalności" i "wyrejestrowanie działalności" nie są pojęciami tożsamymi. Zawieszenie prowadzenia działalności związane jest z przerwą w jej prowadzeniu; nie jest pojęciem znanym ustawie z dnia 19 listopada 1999 r. o działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.) i nie ma wpływu na zmianę wpisu w ewidencji działalności gospodarczej. Pojęcie to nie jest także znane ustawie z dnia z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. nr 197, poz. 887 ze zm.) w odniesieniu do obowiązkowych lub dobrowolnych ubezpieczeń społecznych. Zawiadomienie o czasowym zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej, jako istotne dla organów podatkowych w przypadku niektórych form opodatkowania zgłaszane było tym organom. W rozpatrywanej sprawię zawiadomienie takie skarżący złożył w dniu [...] r., co wynika z dołączonej do skargi kserokopii formularza aktualizacyjnego NIP-1, złożonego w Urzędzie Skarbowym w T. i wskazującego jako datę zawieszenia działalności dzień [...] r. Wyrejestrowanie działalności oznacza wykreślenie wpisu o prowadzeniu działalności gospodarczej z ewidencji prowadzonej przez organ ewidencyjny (wójta, burmistrza, prezydenta miasta) w związku z zawiadomieniem o zaprzestaniu prowadzenia tej działalności. Wykreślenie takie ma formę decyzji administracyjnej. Powoływany w zaskarżonej decyzji przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit f ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu stanowi, iż za bezrobotną może być uznana osoba, która nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności. W dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w T. skarżący w świetle obowiązujących przepisów był, zatem osoba prowadzącą działalność gospodarczą, bowiem nie nastąpiło wykreślenie wpisu o prowadzeniu działalności z ewidencji działalności gospodarczej. Stwierdzenie tych okoliczności także dawało podstawę organom administracji do odmowy przyznania skarżącemu statusu osoby bezrobotnej. Należy w tym miejscu wskazać, iż na gruncie analogicznej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny podjął w dniu 16 grudnia 1996 r, OPS 5/96 uchwałę w składzie 7 sędziów NSA (ONSA 1997/2/47) stwierdzając - "Już samo sformułowanie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f) cytowanej ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. wskazuje, iż osoba, która uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, musi wykazać nie tylko to, że nie podjęła działalności gospodarczej, ale także to, że działalności tej nie podjęła do dnia jej wyrejestrowania, co oznacza, iż wykazanie tych okoliczności jest związane z wykreśleniem wpisu z ewidencji." W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził naruszenia zaskarżoną decyzją przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, a także naruszenia w toku postępowania, powołanych w skardze przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 7, art. 35 §1 i §2, art. 36§1 i § 2), w stopniu mającym istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Sprawy związane z odpowiedzialnością porządkową, dyscyplinarną albo inną odpowiedzialnością pracowników organów administracji publicznej przewidzianą w przepisach prawa, o jakiej mowa w art. 38 Kpa, którego naruszenie zarzucono w skardze, nie należą do właściwości wojewódzkich sadów administracyjnych z tych względów Sąd nie dokonywał oceny w tym zakresie. Mając na uwadze ustalenia poczynione w toku postępowania administracyjnego oraz obowiązujące przepisy Sąd uznał, iż zarzuty przedstawione w skardze nie zasługują na uwzględnienia i na podstawie art. 151 u.p.s.a skargę oddalił.