II SA/Wr 1425/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA - Anna Siedlecka /sprawozdawca / Sędzia NSA - Zygmunt Wiśniewski Sędzia WSA - Mieczysław Górkiewicz Protokolant - Katarzyna Grott po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu pierwszej instancji w sprawie odmowy przyznania na własność J. L. gospodarstwa rolnego z zabudowaniami we wsi K. oddala skargę Sygn. akt IISA/Wr 1425/02 1 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...]r. Nr [...], powołując się na przepis art. 118 ust. 2a ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników ( Dz. U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25 ze zm.), Starosta S. odmówił J. L. przyznania gospodarstwa rolnego wraz z zabudowaniami i budynkami gospodarczymi w całości lub w części położonego w obrębie wsi K. stanowiącego zabudowaną działkę nr [...]o pow. [...]ha oraz działkę rolną nr [...]. W motywach tej decyzji wskazano, że J. M., na podstawie decyzji z dnia [...] r. Nr [...], przekazała Skarbowi Państwa w zamian za rentę gospodarstwo rolne wraz z zabudowaniami położone we wsi K. gm. W.( działki nr [...],[...],[...],[...]oraz nr [...] i [...] w Vi części), otrzymując w dożywocie użytkowanie działki nr [...]. W [...]r. dokonano odnowienia operatu ewidencji gruntów, wskutek czego wymienionym działkom nadano nowe numery ewidencyjne. Działka zabudowana budynkiem mieszkalnym i budynkami gospodarczymi, nosząca przed odnową operatu nr [...], oznaczona została nr [...], zaś działka rolna, którą została przekazana w bezpłatne użytkowanie, nosi nr [...]. Zabudowana działka nr [...] została sprzedana w [...] r. ( akt notarialny rep. A nr [...]) małżonkom S. i J. M.. Organ pierwszej instancji uznał, że nie można zadośćuczynić żądaniu strony, gdyż nie spełnia ona warunków wymaganych w art. 118 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Małżonkowie M. nie wystąpili bowiem z wnioskiem o przyznanie im na własność działki obejmującej lokal mieszkalny i z chwilą ich śmierci prawo to wygasło. Zabudowania położone na działce nr [...] stanowią od [...] r. własność osób fizycznych, natomiast działkę nr [...] wnioskodawczyni nie użytkuje. Zatem, zadaniem organu pierwszej instancji, wnioskodawczyni nie włada ani nieruchomością stanowiącą działkę dożywotnią nr [...], ani też działką zabudowaną nr [...]. Na skutek wniesionego odwołania przez wnioskodawczynię, Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. po rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...]r. Nr [...] uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Kolegium wskazało, że kwestionowana decyzja wydana została bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co pozostaje w sprzeczności z przepisami procedury administracyjnej, a mianowicie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Ponadto niektóre twierdzenia zawarte w uzasadnieniu decyzji nie są poparte stosownymi dowodami i nie znajdują odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym sprawy, co sprzeciwia się normie zawartej w art. 107 §3 k.p.a. Sygn. akt IISA/Wr 1425/02 2 Organ pierwszej instancji odnosząc się w uzasadnieniu decyzji do uwłaszczenia wnioskodawczyni na działce nr [...], oddanej do bezpłatnego dożywotniego użytkowania małżonkom A. i J. M. stwierdził przede wszystkim, że wnioskodawczyni "nie użytkuje tej działki gruntu", przy czym stanowiska tego nie poparł jakimkolwiek dowodem. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy odnośnie działki nr [...], którą nabyli małżonkowie S. i J. M., nie pozwala również przesądzić, czy J. L. spełnia ustawowe przesłanki do nabycia tejże działki zabudowanej, bowiem i w tym zakresie twierdzenie organu o nie użytkowaniu działki nr [...] przez wnioskodawczynię nie zostało poparte żadnym dowodem. Tymczasem jednym z najistotniejszych warunków uwłaszczenia na podstawie art. 118 ust. 2a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników jest "faktyczne władanie" nieruchomością przez zstępnego osób uprawnionych w zakresie odpowiadającym uprawnieniom poprzedników prawnych do tejże nieruchomości. Wobec braku w materiale dowodowym ustaleń co do "faktycznego władania" przez wnioskodawczynię działką nr [...], konieczne staje się uzupełnienie postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. Od powyższej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła J. L. wnosząc o " odzyskanie i zwrot gospodarstwa rolnego wraz z zabudowaniami mieszkalnymi i gospodarczymi oraz pola [...]ha [...] arów i łąkę". W piśmie procesowym z dnia [...]r. skarżąca domaga się ponadto zapłaty i odszkodowania za szereg wymienionych rzeczy ruchomych oraz wykonanie określonych w piśmie prac remontowych w nieruchomości, o zwrot której wystąpiła do Starosty S.. Skarżąca wniosła również o zwrot kosztów przejazdu na rozprawę - z B. do W. i z W. do B. - dla siebie i dla męża, w łącznej kwocie [...]zł. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie. Kolegium wskazało, że J. L. nie przedstawiła w skardze żadnych zarzutów odnoszących się wprost do skarżonego rozstrzygnięcia ani żadnych nowych argumentów istotnych dla sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje : Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Sygn. akt IISA/Wr 1425/02 3 Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim wskazać należy, że oczekiwanie skarżącej, aby sąd wydał pozytywną decyzję o zwrocie gospodarstwa rolnego jej rodziców, które przekazali Skarbowi Państwa za rentę, nie może być spełnione, ponieważ wydawanie decyzji administracyjnych wykracza poza kompetencje Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Sąd ten nie jest kolejną "trzecią instancją administracyjną", lecz powołany został do kontroli legalności (zgodności z prawem) zaskarżonych decyzji, zaś rodzaj rozstrzygnięć tego sądu określony jest w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z przepisami tej ustawy jeśli sąd uzna skargę za zasadną uchyla zaskarżoną decyzję ( bądź stwierdza jej nieważność), natomiast w przypadku uznania, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, skargę oddala. Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 118 § 1 i § 2a ustawy z dnia 20 grudnia 1990r, o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25 ze zm.). W myśl art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Organ odwoławczy przekazując sprawę do ponownego rozstrzygnięcia może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Chodzi tu o wskazanie okoliczności faktycznych, które mają znaczenie prawne dla rozstrzygnięcia sprawy. Następstwem wydania decyzji kasacyjnej jest powrót sprawy na drogę postępowania przed organem pierwszej instancji. Sprawa wraca zatem do poprzedniego stanu i postępowanie przed organem pierwszej instancji toczy się od początku. Na nowo ustalony zostaje stan sprawy - zarówno faktyczny jak i prawny. W sprawie niniejszej organ odwoławczy trafnie uznał, że organ pierwszej instancji nie wyjaśnił okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Odmowa przyznania na własność skarżącej gospodarstwa rolnego wraz z zabudowaniami bez przeprowadzenia dowodu stwierdzającego jednoznacznie, że "nie włada faktycznie" działką nr [...] oraz działką nr [...] w obrębie wsi K. dowodzi, iż naruszone zostały przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego co do zasad ogólnych i szczególnych, . Sygn. akt IISA/wr 1425/02 4 dotyczących dowodów i ich oceny( art. 7 i art. 77 k.p.a.). Te zaś okoliczności powodują że niemożliwe stało się zastosowanie art. 136 k.p.a. - to jest przeprowadzenie przez organ odwoławczy dodatkowego postępowania wyjaśniającego. W takiej sytuacji wydanie decyzji kasacyjnej nie narusza art. 138 §2 k.p.a. Wynika z tego, że sądowa kontrola zaskarżonej decyzji wskazuje, że nie narusza ona prawa w stopniu prowadzącym do uwzględnienia skargi. Ocena treści skargi, bez wskazania w niej konkretnych zarzutów co do naruszenia prawa w zakresie zapadłego rozstrzygnięcia, dodatkowo potwierdza brak jej zasadności. Wskazać przy tym należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest władny orzekać o przyznaniu odszkodowania, ani tym bardziej nakładać na określone organy lub podmioty wykonanie konkretnych czynności faktycznych, czego domagała się skarżąca w pismach procesowych z dnia [...]r. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł w myśl art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o oddaleniu skargi.