II SA/Wr 143/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.K. na uchwałę Rady Miejskiej w J.-L. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu położonego w obrębie L. gmina J.-L. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. W dniu 18 grudnia 2015 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu formularz wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący wskazał w nim, że w chwili obecnej nie posiada oszczędności złotówkowych i dewizowych, akcji i obligacji, samochodu osobowego ani ciężarowego. Z formularza wynika ponadto, że gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną – J.K.. Wśród posiadanych składników majątkowych skarżący wymienił nieukończony pawilon handlowo-usługowy o pow. 88,80 m2. Obecna żona od dnia 20 listopada 2010 r. "posiada osobisty majątek z pierwszego małżeństwa". W rubryce "dochody" skarżący nie wpisał żadnych danych. Na wezwanie referendarza sądowego skarżący przesłał jedynie właściwy formularz oraz wyciąg z rachunku bankowego z okresu od 9 września do 23 października 2015 r., z którego wynika że saldo końcowe wynosi 60,49 zł. Postanowieniem z dnia 11 lutego 2016 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu odmówił przyznania J.K. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Pismem z dnia 7 marca 2016 r. skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia, dołączając do niego wyciąg z rachunku bankowego z dnia 12 lutego 2016 r. wskazujący, że w dniu 31 stycznia 2016 r. została pobrana prowizja za obsługę rachunku w kwocie 5,99 zł. Pismem z dnia 10 marca 2016 r. wezwano skarżącego o uzupełnienie wniosku poprzez nadesłanie następujących oświadczeń i dokumentów (bądź ich kserokopii): zaświadczenia za ostatnie dwa miesiące o wysokości dochodu uzyskiwanego przez wnioskodawcę oraz dochodu ze świadczenia emerytalnego żony – J.K.; zaświadczenia potwierdzającego rejestrację wnioskodawcy w urzędzie pracy z prawem do zasiłku lub bez takiego prawa, jeżeli wnioskodawca jest osobą bezrobotną, ewentualnie decyzji o utracie statusu osoby bezrobotnej; wyciągów z wszystkich posiadanych przez wnioskodawcę i żonę rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych, z okresu ostatnich trzech miesięcy; oświadczenia, czy pawilon handlowo-usługowy jest użytkowany, a jeśli tak to przez kogo i do prowadzenia jakiej działalności służy; deklaracji podatkowych za rok 2015 wnioskodawcy i żony, jeśli takie zostały już złożone, a jeśli nie – to za rok 2014; rachunków (bądź przybliżone kwoty) świadczące o miesięcznych kosztach utrzymania, w tym wydatków związanych z utrzymaniem domu (tj. opłaty za gaz, energię elektryczną, czynsz, wodę, wywóz śmieci itd.). Odpowiadając na powyższe wezwanie, skarżący w piśmie z dnia 6 kwietnia 2016 r. oświadczył, że nie ma zgody od byłej żony A.K. na podanie danych w zakresie współwłasności i toczącego się postępowania działowego, zaś obecna żona nie wyraża zgody na podanie jej dochodów uzyskiwanych ze świadczenia emerytalnego, jej majątku osobistego oraz jej innych danych, gdyż stanowi to jej majątek odrębny z pierwszego małżeństwa. Nie nadesłał żadnych nowych dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwana dalej "P.p.s.a.", stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (§ 4). W rozpatrywanej sprawie J.K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści powyższego przepisu wynika, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zatem to wnioskodawca zobowiązany jest do dokładnego i zgodnego z prawdą przedstawienia własnej sytuacji majątkowej oraz wykazania, że spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wykazanie powyższych okoliczności, powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia (252 § 1 P.p.s.a.). Jeżeli zaś oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, zgodnie z art. 255 P.p.s.a. strona obowiązana jest złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Niedostarczenie żądanych przez Sąd danych, przedstawienie ich w sposób niekompletny lub mało czytelny powoduje, że oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne i niewystarczające do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Skarżący nie tylko nie podał w formularzu żadnych danych mogących ocenić jego rzeczywisty stan majątkowy i możliwości płatnicze, ale również nie nadesłał żadnych dokumentów. Ponadto, skarżący oświadczając, że nie ma zgody od żony na podanie jej dochodów uzyskiwanych ze świadczenia emerytalnego, jej majątku osobistego oraz jej innych danych, pozbawił Sąd możliwości zbadania sytuacji majątkowej osób pozostających z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym. Podkreślić tutaj wypada, że Sąd rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zobowiązany zbadać całokształt uzyskiwanych przez wszystkich członków takiego gospodarstwa dochodów, jak również wielkość ponoszonych wydatków. Dopiero wtedy można ustalić czy wnioskodawca jest w stanie ponieść przynajmniej częściowo ciężar kosztów związanych z prowadzonym postępowaniem sądowym. Oceniając zatem okoliczności wskazane we wniosku o przyznanie prawa pomocy, Sąd doszedł do przekonania, że nie stanowią one podstawy uzasadniającej przyznanie stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący nie wykazał bowiem, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, zgodnie z przepisem art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.. Stąd orzeczono na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 P.p.s.a..