II SA/Wr 143/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: asesor WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" we W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" we W. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] grudnia 2017 r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. Wojewoda D., po rozpoznaniu odwołania m.in. Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" we W. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2017 r., którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono na rzecz [...] sp. z o.o. pozwolenia na budowę dla przebudowy garażu podziemnego przy ul. [...] we W., umorzył postępowanie odwoławcze. Wspólnota Mieszkaniowa złożyła skargę na powyższą decyzję. W treści skargi skarżąca strona wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu tego wniosku, poza powołaniem się na okoliczności, które zostały przywołane dla uzasadnienia zarzutów skargi, wskazano, że podjęcie przez inwestora jakichkolwiek prac budowlanych na terenie garażu podziemnego spowoduje nie tylko trudne, co wręcz niemożliwe do odwrócenia skutki. Przy tym bez wątpienia dojdzie do wyrządzenia znacznej szkody skarżącej stronie, ponieważ realizacja objętych pozwoleniem na budowę zamierzeń budowlanych w istocie dotyka jej własności, bez możliwości ustalenia skutków tych prac. W przekonaniu skarżącej strony, prace te ingerują w jednolitą substancję budynkową (garaż podziemny, którego współwłaścicielem jest skarżąca), prowadząc do naruszenia tej jednolitej substancji na poziomie ścian, stropów i fundamentów. Na skutek zamierzonych prac powstać mają dwie w zasadzie oddzielne budowle, co doprowadzi do całkowitej zmiany zagospodarowania terenu, w tym działki o numerze [...], stanowiącej współwłasność skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kompetencja Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego do wstrzymania wykonania aktu lub czynności została uregulowana w art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - zwanej dalej "p.p.s.a."). Sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Przyjdzie przy tym zauważyć, że przedmiotem ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania przez sąd aktu administracyjnego mogą być jedynie takie akty, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez "wykonanie aktu administracyjnego" należy rozumieć spowodowanie w sposób dowolny stanu rzeczy lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie każdy bowiem akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie, nie każdy wymaga wykonania. Co do zasady cechy wykonalności nie posiadają akty odmowne, czy też umarzające postępowanie odwoławcze. Taką też decyzję w niniejszej sprawie wydał na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Wojewoda D. Nie nakłada ona na stronę skarżącą żadnych obowiązków, które mogłyby być wykonane dobrowolnie lub w sposób przymusowy. Brak jest zatem podstaw do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Odnośnie zaś decyzji organu I instancji w zakresie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielania pozwolenia na budowę, to przede wszystkim pozostaje wyjaśnić skarżącej stronie, że wykonanie obiektu budowlanego (w tym przypadku przebudowa garażu podziemnego) jest zdarzeniem faktycznym a nie prawnym, a wobec tego nie prowadzi do skutku, który można określić jako nie dający się odwrócić. Odwrócenie takiego skutku jest zależne tylko od możliwości technicznych inwestora. W tym zakresie w całości należy podzielić pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 2 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 868/11, że z samej istoty udzielonego pozwolenia na budowę nie wynika fakt konieczności jego wstrzymania z uwagi na nieodwracalne skutki, skoro taki skutek jest jak najbardziej możliwy do odwrócenia, a jedynie przesłanka trudnych do odwrócenia skutków uprawnia do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Wobec powyższego przyjdzie stwierdzić, że uzasadnienie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej nie odnosi się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do strony wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. Skarżąca strona nie uprawdopodobniła bowiem w sposób wystarczający zaistnienia przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Aby sąd mógł stwierdzić, czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, strona musi przytoczyć istnienie konkretnych okoliczności świadczących o zasadności wstrzymania wykonania, popartych faktami oraz ewentualnie stosownymi dowodami. W treści wniosku skarżąca wskazała natomiast, że na skutek wykonania decyzji organu I instancji dojdzie do realizacji inwestycji. Oczywistym jest, że skutkiem wykonania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę może być właśnie budowa, ponieważ taka jest istota takiego rodzaju pozwolenia. Nie oznacza to jednak, że w każdym przypadku realizacja inwestycji prowadzi do trudnych do odwrócenia skutków lub znacznej szkody. Przede wszystkim to na wnioskującym o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ciąży obowiązek wskazania przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. i nie jest wystarczające dla ich uprawdopodobnienia jedynie lakoniczne stwierdzenie, że przebudowa garażu podziemnego wywoła trudne, co wręcz niemożliwe do odwrócenia skutki, co będzie pociągać również wyrządzeniem znacznej szkody skarżącej. Przywołana dla uzasadnienia złożonego wniosku argumentacja nie może również zasadzać się na twierdzeniu dotyczącym ingerencji w prawo własności przysługującej skarżącej stronie. Ponadto to na inwestorze spoczywa ryzyko prowadzenia budowy na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę w sytuacji, w której została zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego. W przypadku ewentualnego wyeliminowania tego rodzaju decyzji z obrotu prawnego, a później decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, to na inwestorze ciążą określone obowiązki związane z przywróceniem stanu zgodnego z prawem. Jednocześnie jednak inwestor ma prawo korzystać ze swoich uprawnień wynikających z ostatecznego pozwolenia na budowę, ponieważ wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje z urzędu wykonalności zaskarżonej decyzji. Zobowiązany jest on przy tym prowadzić w taki sposób roboty budowlane aby nie doprowadzić do niezgodnego z przepisami prawa naruszenia substancji należącego do skarżącej strony budynku na poziomie ścian, stropów i fundamentów. Oznacza to, że na podstawie samych tylko twierdzeń strony, niepopartych żadnym dodatkowym materiałem źródłowym, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie miał możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Brak precyzyjnego wskazania przez skarżącą przesłanek wymaganych przez przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. uniemożliwił bowiem Sądowi ocenę zasadności wniosku złożonego na tej podstawie prawnej. Z tych względów i na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.