II SA/Wr 143/19

Dnia 28 maja 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Palus Sędzia NSA Halina Filipowicz – Kremis (spr.) Asesor WSA Wojciech Śnieżyński Protokolant: specjalista Marta Klimczak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 maja 2019 r. sprawy ze skargi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, Nadleśnictwo Ś. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w L. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia opłaty stałej za pobór wód z potoku C. na zalanie zbiornika oraz uzupełnienie strat na parowanie zbiornika I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni w L. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...], nr [...] Dyrektor Zarządu Zlewni w L. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej jako "organ"), po rozpoznaniu reklamacji Nadleśnictwa Ś. (dalej jako "skarżący"), określił skarżącemu na podstawie decyzji Starosty B. (nr [...] z dnia [...]) wysokość opłaty stałej za okres od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. w kwocie 283 zł za pobór wód z potoku C. na zalanie zbiornika oraz uzupełnienie strat na parowanie zbiornika. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że skarżący wniósł reklamację od informacji rocznej z 7 marca 2018 r. ustalającej wysokość opłaty stałej za 2018 r. na kwotę 342 zł w związku z poborem wód z potoku C. w km 6+515 obręb Ś. na uzupełninie strat na parowanie zbiornika. Po rozpoznaniu reklamacji Dyrektor Zarządu Zlewni w L. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie uznał ją za niezasadną i na podstawie art. 273 ust. 6 oraz w związku z art. 271 ust. 3 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2018 r., poz. 2268, ze zm.), dalej jako "Prawo wodne", określił w decyzji z dnia 11 kwietnia 2018 r. opłatę stałą za usługi wodne w wysokości 283 zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że określona w informacji rocznej wysokość opłaty stałej wymagała skorygowania z uwzględnieniem odpowiedniej liczby dni wynikających z pozwolenia wodnoprawnego (od stycznia do marca w zakresie poboru wody do zalania zbiornika oraz od kwietnia do września w zakresie uzupełnienia strat powstałych w wyniku parowania). Odnosząc się do argumentacji podniesionej w reklamacji przez skarżącego organ wskazał, że z treści pozwolenia wodnoprawnego nie wynika, że pobór wody dla potrzeb przedmiotowego zbiornika stanowi pobór do celów leśnych na potrzeby nawadniania i upraw. Decyzja z dnia [...] nr [...], została uchylona wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 12 września 2018 r. (sygn. akt II SA/Wr 461/18). Organ wyjaśnił, że celem wykonania wskazań zawartych w wyroku wezwano skarżącego do przedłożenia dowodów potwierdzających spełnienie przesłanek uzasadniających wykorzystywanie zbiornika, a co za tym idzie dokonywania poboru wody do tego zbiornika, tylko i wyłącznie na potrzeby nawadniania gruntów. Skarżący jednak nie przedłożył żadnych dodatkowych dokumentów. Tym samym – w ocenie organu – należało stwierdzić, że w sprawie nie znajdzie zastosowania art. 270 ust. 2 Prawa wodnego, przewidujący ustawowe zwolnienie od opłaty stałej w przypadku poboru wód do celów rolniczych lub leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw. W konsekwencji organ uznał, że zobligowany był do ponownego negatywnego rozpatrzenia reklamacji i wydania decyzji określającej wysokość opłaty stałej za 2018 r. Określenia wysokości opłaty stałej organ dokonał w oparciu o normę wynikającą z art. 271 ust. 2 Prawa wodnego oraz §15 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. poz. 2502). Opłata za pobór wód powierzchniowych do zalania zbiornika została określona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 250 zł, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 90 dni i maksymalnego poboru określonego w pozwoleniu wodnoprawnym albo pozwoleniu zintegrowanym w ilości 1156740 m3/rok i wynoszącego po przeliczeniu 0.004970193 m3/s. Natomiast opłata za pobór wód powierzchniowych na uzupełnienie strat na parowanie została określona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 250 zł, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 183 dni i maksymalnego poboru określonego w pozwoleniu wodnoprawnym albo pozwoleniu zintegrowanym w ilości 118249 m3/rok i wynoszącego po przeliczeniu 0.003749651 m3/s. W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucił kwestionowanej decyzji naruszenie: I). przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. przepisu art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 75 § 1, art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, dalej: "k.p.a.") przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co w szczególności dotyczy celów, którym służą urządzenia wodne (zbiorniki) strony skarżącej; II). przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez: 1). bezzasadne zastosowanie w stanie faktycznym sprawy przepisu art. 273 ust. 6 Prawa wodnego; 2). niewłaściwe zastosowanie w stanie faktycznym sprawy przepisu art. 271 ust. 5 Prawa wodnego raz niezastosowanie w stanie faktycznym sprawy przepisu art. 270 ust. 2 Prawa wodnego. Skarżący podkreślił, że w motywach wyroku z dnia 12 września 2018 r. Sąd zlecił organowi przeprowadzenie dowodu z projektu technicznego, zgłoszenia rozpoczęcia inwestycji i pisma w sprawie zgłoszenia robót, bowiem z ich treści wynika, że możliwe jest aby pobór wód powierzchniowych przez skarżącego faktycznie następował na cele leśne na potrzeby nawadniania gruntów. W ocenie skarżącego z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, aby organ przeanalizował wskazane przez Sąd dokumenty. Organ jedynie w jednym zdaniu wskazał, że skarżący nie przedłożył dodatkowych dokumentów. W uzasadnieniu decyzji został powołany również art. 403 Prawa wodnego, organ pominął jednak, że przepis ten nie obowiązywał w dacie wydania pozwolenia wodnoprawnego ([...]). Zdaniem skarżącego organ nie zastosował się do wytycznych Sądu zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 września 2018 r.(sygn. akt II SA/Wr 461/18), co doprowadziło do bezzasadnego zastosowania dyspozycji przepisu art. 273 ust. 6 Prawa wodnego i naliczenia opłaty stałej, z jednoczesnym niezastosowaniem w stanie faktycznym przepisu art. 270 ust. 2 Prawa wodnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację decyzji. Ponadto organ wyjaśnił, że fakt naliczenia i wysokość opłaty stałej uzależniona jest od treści pozwolenia wodnoprawnego lub zintegrowanego, a dokładniej: od maksymalnej ilości pobranej wody przewidzianej w przedmiotowej decyzji. Jest ona zatem ustalona na podstawie wartości maksymalnych określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, które stanowią niejako treść rozstrzygnięcia ujętego w kategorię pozwolenia wodnoprawnego. Organ wskazał, że skarżący jest adresatem pozwolenia wodnoprawnego, które stanowiło podstawę wymierzenia spornej opłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa procesowego. Kontrolując legalność decyzji Sąd musiał przede wszystkim uwzględnić, że sprawa była już przedmiotem kontroli przeprowadzonej przez tutejszy Sąd, w wyniku której uchylono poprzednią decyzję organu (wyrok z dnia 12 września 2018 r., sygn. akt II SA/Wr 461/18). Należy zauważyć, że organ nie złożył skargi kasacyjnej od wyroku w sprawie o sygn. II SA/Wr 461/18, a zatem stanowisko Sądu w sprawie nie budziło wątpliwości lub zastrzeżeń organu, a w konsekwencji sprawa została już prawomocnie rozstrzygnięta (wyrok prawomocny od dnia 6 listopada 2018 r.). Zgodnie z art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Biorąc pod uwagę wiążący charakter wyroku rolą Sądu w niniejszym postępowaniu było przede wszystkim zweryfikowanie, czy organ wykonał wskazania sformułowane w prawomocnym wyroku. Analiza przedłożonych akt administracyjnych oraz motywów kwestionowanej decyzji prowadzi do wniosku, że rację ma strona skarżąca. Organ bezsprzecznie nie wykonał wskazań wynikających z prawomocnego wyroku. Należy podkreślić również, że w ramach wskazań jednoznacznie zobowiązano organ do analizy dokumentów złożonych przez skarżącego wraz z reklamacją (projektu technicznego, zgłoszenia rozpoczęcia inwestycji i pisma w sprawie zgłoszenia robót) i uwzględnienia jego treści przy ocenie ustawowej przesłanki zwolnienia od opłaty stałej określonej w art. 270 ust. 2 Prawa wodnego. Tymczasem z akt administracyjnych wynika, że organ pismem z dnia 23 listopada 2018 r. zwrócił się do skarżącego o przesłanie "decyzji udzielającej pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód powierzchniowych na zalanie zbiornika tylko i wyłącznie do celów rolniczych lub leśnych na potrzeby nawadniania gruntów lub upraw" (akta organu, k. 53). Była to zarazem jedyna czynność organu mająca na celu zgromadzenie dodatkowego materiału dowodowego. Taki stan rzeczy jednoznacznie wskazuje na niewykonanie wyroku. Bez znaczenia jest przy tym okoliczność, że skarżący nie odpowiedział na wezwanie. Jest rzeczą oczywistą, że skarżący nie dysponuje wskazaną w wezwaniu "decyzją udzielającą pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód powierzchniowych na zalanie zbiornika tylko i wyłącznie do celów rolniczych lub leśnych na potrzeby nawadniania gruntów lub upraw". Z wytycznych Sądu wynikało, że organ ma ustalić prawidłowo (w trybie art. 7 kpa) na podstawie dokumentów zgromadzonych w postępowaniu. Obowiązkiem organu jest omówienie i ocena dokumentów przedłożonych przez stronę zobowiązaną i dopiero prawidłowo przeprowadzone postępowanie wyjaśniające (z uwzględnieniem art. 80 kpa) pozwoli organowi na wydanie decyzji na podstawie obowiązujących przepisów prawa materialnego. Z decyzji organu nie wynika aby przeanalizował dokumenty znajdujące się w aktach administracyjnych (projekt techniczny, zgłoszenie rozpoczęcia inwestycji, pismo w sprawie zgłoszenia robót), które w istocie stanowią rozwinięcie i opis tego, co ujęte zostało w treści samego pozwolenia wodnoprawnego poprzez wskazanie nazwy inwestycji oraz zgody na wykorzystanie zmagazynowanej w zalewie wody wyłącznie na potrzeby gospodarki leśnej. Dodać jeszcze trzeba, że organ dokonując oceny materiału dowodowego sprawy winien zwrócić uwagę na treść art. 7a kodeksu postępowania administracyjnego, który nakazuje rozstrzygać wątpliwości normy prawnej rozstrzygać na korzyść po0dmiotu zobowiązanego z decyzji. Organ nie wskazał w motywach czy badał dokumentację, zgromadzoną w sprawie pod kątem istnego dla sprawy ustalenia celu, na jaki pozwolenie wodnoprawne zostało udzielone. Oceny wskazanych dokumentów nakazał organowi Sąd, zaś zaniechanie organu w tym zakresie równoznaczne jest z naruszeniem cytowanego wyżej art. 153 p.p.s.a. , a mimo ustawowego obowiązku organ nie wykonał wskazań Sądu. W konsekwencji Sąd orzekł na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Rozpatrując sprawę ponownie organ uwzględni wskazania wyroku tutejszego Sądu z dnia 12 września 2018 r., sygn. akt II SA/Wr 461/18, a także uwzględni wskazówki zawarte w tym uzasadnieniu. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które składa się wpis sądowy od skargi.