II SA/Wr 1444/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Sędziowie NSA Tadeusz Kuczyński /sprawozdawca/, Andrzej Wawrzyniak, Protokolant apl.prok. Dariusz Brodzisz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2005r. sprawy ze skargi R. C. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną przez nią w mocy decyzję organu I instancji; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją Wojewody D. z dnia [...]r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 37j, ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity - Dz. U. Nr 6, poz. 56 z 2001r. z późn. zm.) i art. 11, ust. 2 ustawy z dnia 17.12.200lr. o zmianie ustawy (...) o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. Nr 154, poz. 1793) - po rozpoznaniu odwołania R. C. w sprawie odmowy przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...]r., orzeczonego decyzją Starosty J. z dnia [...]r., nr [...], orzeczono o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podniesiono, że R. C. dokonał rejestracji w dniu [...]r. jako osoba bezrobotna, z prawem do zasiłku na okres 12 miesięcy. Na podstawie przedłożonych dokumentów organ zatrudnienia obliczył ogólny staż pracy zainteresowanego na [...] lat, [...] miesięcy i [...] dni, a w tym [...]lat, [...] miesięcy i [...] dni zatrudnienia w warunkach szczególnych. W dniu [...]r. R. C. złożył pisemne podanie o przyznanie zasiłku przedemerytalnego stwierdzając, że w zawodzie mechanika samochodowego przepracował łącznie [...] lat, w tym [...] lat w warunkach szczególnych, co ma udokumentowane. Natomiast ma trudności z uzyskaniem potwierdzenia pracy w warunkach szczególnych w Państwowym Przedsiębiorstwie Użyteczności Publicznej Poczta Polska we W. z lat [...]-[...], gdzie wykonywał pracę w kanale ziemnym oraz w terenie na ziemi pod pojazdami samochodowymi. Zakład nie potwierdził formalnie tego faktu, R. C. wystąpił z pozwem do sądu pracy, skąd uzyskał informację, że władnym do zajęcia stanowiska w tej sprawie jest urząd pracy - na podstawie zeznań świadków. Do podania zainteresowany dołączył zeznania świadków K. K. i K. Z., Organ I instancji przeanalizował ponownie całość dokumentów złożonych w sprawie i w dniu [...]r. wydał decyzje nr [...]odmawiającą przyznania bezrobotnemu prawa do zasiłku przedemerytalnego. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zainteresowany posiada staż pracy w wymiarze [...] lat, [...] miesięcy i [...] dni, a przedłożone zeznania świadków nie wnoszą zmian do obliczonej długości tego okresu. Natomiast udokumentowany okres zatrudnienia w warunkach szczególnych wynosi [...] lat, [...] miesięcy i [...]dni. Zdaniem organu I instancji niemożliwe jest zaliczenie okresu zatrudnienia w warunkach szczególnych na podstawie zeznań świadków, a nawet gdyby to uczynić, to i tak łączny staż pracy zainteresowanego wynosi mniej niż [...] lat. R. C. nie zgodził się z rozstrzygnięciem i złożył odwołanie. Nie zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji w zakresie niezaliczenia okresu praktycznej nauki zawodu - od [...]r. do [...]r.-potwierdzonego przez ZUS, a wcześniej uwzględnionego przez PUP w J. G., stwierdzając, że bez uzasadnienia okres ten nie został zaliczony. Nadto skarżący wskazał na swój wiek oraz stan zdrowia, wykluczający podjęcie pracy w zawodzie mechanika samochodowego. Starosta J. nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania i zmiany w trybie art. 132 kpa zaskarżonej decyzji, więc sprawę przekazał organowi odwoławczemu. W odniesieniu do pisma PUP w dniu [...]r. R. C. złożył w organie I instancji pismo zatytułowane "Podanie", w którym poinformował, że jest w trakcie gromadzenia dokumentów dot. zatrudnienia w warunkach szczególnych. Nadto wskazał, że niezrozumiałe jest dla niego niedoliczenie do ogólnego stażu pracy okresu zatrudnienia od [...]r. do [...]r. potwierdzonego dwoma zaświadczeniami wydanymi przez Cech Rzemiosł Różnych, zaświadczeniem ZUS, notarialnie potwierdzonym oświadczeniem dwóch świadków, kiedy to wcześniej "nikt nie kwestionował" tego okresu. Do pisma strona załączyła kserokopie dowodów osobistych oraz legitymacji ubezpieczeniowych świadków K. K. i K. Z. z pieczęciami potwierdzającymi ich zatrudnienie w Przedsiębiorstwie Transportu Samochodowego Łączności Nr [...] we W. Ekspozytura w J. G.. Pismo wraz z załącznikami zostało przesłane - w ślad za odwołaniem - do organu II instancji. Organ odwoławczy po zapoznaniu się ze sprawą uznał, że zachodzi konieczność uzyskania informacji na temat charakteru zatrudnienia R. C. w PPUP Poczta Polska we W., a ponieważ Przedsiębiorstwo to funkcjonuje i działa nieprzerwanie do dnia teraźniejszego, pismem z dnia [...]r. wystąpił o przekazanie stosownych informacji. W dniu [...]r. wpłynęła odpowiedź z PPUP Poczta Polska Zakład Transportu Samochodowego we W., toteż po przeanalizowaniu-całości materiału zebranego w sprawie instancja odwoławcza zważyła co następuje: Bezsporne w sprawie jest, że R. C. dokonał rejestracji w dniu [...]r. i został uznany za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku. Bezsporne jest również, że zainteresowany jest zdania, że przysługuje mu zasiłek przedemerytalny i w tym zakresie wnosi swoje żądania. Zgodnie z art. 37j, ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli (mężczyzna) posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (przepis w brzmieniu obowiązującym do dnia 31.12.2001r.). Organ I instancji obliczył ogólny staż pracy R. C. (okres uprawniający do zasiłku) na [...] lat, [...] miesięcy i [...] dni, w tym [...] lat, [...] miesięcy i [...] dni zatrudnienia w warunkach szczególnych. Tym samym nie uznał okresu odbywania przez R. C. praktycznej nauki w zawodzie mechanika samochodowego od [...]r. do [...]r. oraz nie przyjął, że zatrudnienie wykonywane w PPUP Poczta Polska w okresie [...]r,- [...]r. była to praca w warunkach szczególnych. Natomiast R. C. stwierdza, że posiada łączny staż pracy wynoszący powyżej [...] lat, w tym ponad [...] lat zatrudnienia w warunkach szczególnych (na potwierdzenie części tego okresu przedkłada zeznania świadków). W związku z powyższym rozważeniu podlegają następujące kwestie; 1. czy do ogólnego stażu R. C. należy zaliczyć okres nauki zawodu od [...]r. do [...]r. w zakładzie rzemieślniczym, 2. czy do okresu zatrudnienia w warunkach szczególnych należy zaliczyć zatrudnienie w PPUP od [...]r. do [...]r. na stanowisku mechanika napraw pojazdów samochodowych. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że tylko pozytywna odpowiedź na wskazane wyżej obydwa pytania może stanowić o uwzględnieniu odwołania R. C.. Po analizie całości akt sprawy stanowisko organu odwoławczego jest następujące: ad. 1.) do ogólnego okresu zatrudnienia R. C. należy zaliczyć okres praktycznej nauki zawodu, a wynika to z następujących okoliczności: 1. okoliczność tę potwierdza zaświadczenie z dnia [...]r. wydane przez Cech Rzemiosł Różnych w J. G., stwierdzające, że Ob. R.C. pobierał naukę zawodu w Zakładzie Mechaniki Pojazdowej w J. G. ul. P. [...] u Ob. Z. P. w okresie od [...]r. do [...]r. 2. z zaświadczenia z dnia [...]r. wydanego przez Cech Rzemiosł Różnych w J. G. wynika, że R. C. był uczniem w zawodzie "mechanika pojazdowa" na podstawie umowy o naukę rzemiosła nr [...], zawartej na okres od [...]r. do [...]r. - w Zakładzie Mechaniki Pojazdowej w J. G. ul. P. [...] Z. P., 3. zaświadczenie ZUS z dnia [...]r. NKP [...]potwierdza zgłoszenie do ubezpieczenia społecznego R. C. z tytułu zatrudnienia w Zakładzie Ślusarstwa Samochodowego w J. G. u Pana Z. P. - w charakterze ucznia w okresie od [...]r. do [...]r., 4. pracodawca Z. P. potwierdził pieczęcią i wpisami w legitymacji ubezpieczeniowej R. C. początek zatrudnienia - [...]r. - oraz ustanie zatrudnienia - [...]r. (wpisana jest również wysokość wynagrodzenia). W wymienionych wyżej dowodach występują rozbieżności co do daty ustania zatrudnienia, bowiem Cech w zaświadczeniu wymienionym w punkcie 1 wskazuje dzień [...]r., a pracodawca w legitymacji ubezpieczeniowej - [...]r. i tę okoliczność należałoby ewentualnie wyjaśnić. Jednakże ZUS jednoznacznie potwierdza zgłoszenie R. C. do ubezpieczenia społecznego do dnia [...]r. i organ odwoławczy jest zdania, że nie ma podstaw do zakwestionowania podanych przez ZUS danych. Nie ma natomiast znaczenia dowodowego dla powyższej sprawy potwierdzone notarialnie zeznanie świadków Z. G. i E. P., bowiem wskazuje ono jedynie, iż świadkowie w tym samym okresie uczęszczali do szkoły (a nie odbywali wspólnie, w jednym zakładzie, praktyczną naukę zawodu). Zwrócić należy uwagę, że - jak to słusznie podnosi R. C. w odwołaniu z dnia [...]r. - organ I instancji nie wskazał przyczyn, z powodu których odmówił dowodom przedłożonym przez zainteresowanego, a wymienionym w punktach 1-4, wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 3 kpa). ad. 2.) brak jest podstaw do zaliczenia do okresu zatrudnienia R. C. w warunkach szczególnych okresu pracy od [...]r. do [...]r. na stanowisku "mechanik napraw pojazdów samochodowych" w Przedsiębiorstwie Transportu Samochodowego Łączności nr [...] we W. - Ekspozytura w J.G., a wynika to z następujących okoliczności: 1. przy ustalaniu pracy w warunkach szczególnych ustawodawca odwołuje się do przepisów emerytalnych. I tak w § 2, ust. 1 rozporządzenia RM z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.) zaznaczono, że okresy pracy w warunkach szczególnych stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach wystawionym wg. wzoru stanowiącego załącznik do rozporządzenia lub w świadectwie pracy, przy czym praca winna być wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. R. C. nie przedstawił takiego zaświadczenia, bądź świadectwa, 2. w związku z tym, że organ odwoławczy nie miał wiedzy czy podawane przez R. C. Przedsiębiorstwo nie zostało zlikwidowane, bądź, czy nie zaginęła dokumentacja dot. byłych pracowników, wystąpił pismem z dnia [...]r. nr [...]do PPUP Poczta Polska Zakład Transportu Samochodowego we W. o udzielenie stosownych informacji. Z odpowiedzi uzyskanej z Przedsiębiorstwa jednoznacznie wynika, że R. C. nie figuruje w wykazach pracowników zatrudnionych w warunkach szczególnych. Nadto wskazano, że z dokumentacji oraz akt osobowych nie wynika aby zainteresowany był mechanikiem zatrudnionym wyłącznie w kanałach remontowych w pełnym wymiarze czasu pracy, toteż zakład nie może uznać pracy R. C. jako wykonywanej w warunkach szczególnych. Tak więc z pisma wynika, że Przedsiębiorstwo posiada dokumentacje dot. przebiegu zatrudnienia R. C., jednakże w odniesieniu do przepisów prawa nie może wydać żądanego przez zainteresowanego potwierdzenia, 3. ponieważ były zakład pracy R. C. nie uległ likwidacji i jest w posiadaniu dokumentacji o przebiegu zatrudnienia zainteresowanego, organy zatrudnienia nie mogą w związku z tym posiłkować się dowodami zastępczymi w postaci zeznań świadków na potwierdzenie zatrudnienia w warunkach szczególnych. Uzyskanie odpowiedzi od pracodawcy niesatysfakcjonującej nie może prowadzić do zastąpienia jej zeznaniami świadków, 4. organy zatrudnienia przy badaniu, czy praca była wykonywana w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze mają obowiązek opierać się o zapisy rozporządzenia z dnia 18.02.1983r. Właściwym potwierdzeniem byłoby więc odrębne świadectwo (wg. wzoru) lub odpowiedni zapis w świadectwie pracy. Reasumując - organy zatrudnienia upoważnione do dysponowania środkami Funduszu Pracy, mają obowiązek przyznawać świadczenia w oparciu o bezsporny materiał dowodowy, a ponieważ w sprawie R. C. takiego materiału nie przedłożono, toteż przy ogólnym stażu pracy, który organ odwoławczy przyjął jako przekraczający [...] lat, jednakże okresie zatrudnienia w wymiarze mniejszym niż [...] lat, brak było podstaw do przyznania skarżącemu zasiłku przedemerytalnego. W skardze na powyższą decyzję do sądu administracyjnego R. C. powtórzył, że w l. [...]-[...] wykonywał pracę w kanale ziemnym w PPUP "Poczta Polska" i uzyskał zapewnienie dyrekcji, że pomoże mu w udokumentowaniu, że była to praca w warunkach szczególnych. Jednakże Poczta Polska uznała jego wniosek za bezpodstawny. Wniósł o zaliczenie mu pracy jako pracy w warunkach szczególnych wykonywanej w W. P. R. K. w J. G. w l. [...]-[...] w charakterze mechanika w kanale naprawczym. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją argumentację. Podniesiono, że jeśli skarżący udokumentuje fakt pracy w l. [...]-[...] w warunkach szczególnych, to żądane świadczenie zostanie mu przyznane. Pismem Wojewody D. z dnia [...]r. przesłano do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dokumenty informujące o dalszych działaniach podejmowanych wobec R. C.. Stwierdzono, że wskutek przedłożenia przez niego dodatkowych dokumentów potwierdzających wykonywanie pracy w szczególnych warunkach, organ I instancji, po ponownym rozważeniu sprawy decyzją z dnia [...]r. nr [...]przyznał R. C. od dnia [...]r. prawo do zasiłku przedemerytalnego. Z treści dołączonej do tego pisma decyzji wynika, że w dniu [...]r. R. C. złożył wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego. Po uwzględnieniu załączonego do wniosku świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych za okres od [...]r. do [...]r., okres wykonywania pracy w warunkach szczególnych zwiększył się do ponad [...] lat, co stanowi spełnienie art. 37 j ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga została wniesiona pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm./ jednakże do końca 2003r. postępowanie sądowe nie zostało zakończone. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnym i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 sierpnia 2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ stanowi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Na mocy art. 145 § 1 pkt 5 kpa wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi który wydał decyzję. Nowe dowody to takie dowody, które wprawdzie istniały w dacie orzekania w postępowaniu zwykłym, ale organ orzekający dowodami tymi nie dysponował /obojętnie z jakich przyczyn/. W niniejszej sprawie decyzją Wojewody D. z dnia [...]r. utrzymano w mocy orzeczenie pierwszoinstancyjne w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu prawa do zasiłku przedemerytalnego z powodu braku podstaw do zaliczenia do okresu zatrudnienia R. C. w warunkach szczególnych okresu pracy od [...]r. do [...]r. na stanowisku - mechanik pojazdów samochodowych w Zakładzie Transportu Samochodowego PPUP "Poczta-Polska". Pismem Wojewody D. z dnia [...]r. poinformowano Wojewódzki Sąd Administracyjny, że wskutek przedłożenia przez R. C. dodatkowych dokumentów potwierdzających fakt wykonywania przez niego pracy w szczególnych warunkach. Do pisma dołączono decyzję Starosty J. z dnia [...]r. z której wynika, że skarżący przedłożył organowi zatrudnienia świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych za okres od [...]r. do [...]r. Powyższe może wskazywać, że rzecz dotyczy sprawy, w której skarżący już w dniu [...]r. tzn. w dniu pierwszej rejestracji /lub w okresie pobierania zasiłku/ spełniał warunek do uzyskania prawa do zasiłku przedemerytalnego ze względu na posiadany staż pracy lub wykonywanie tej pracy w szczególnych warunkach lecz odmówiono mu przyznania tego prawa, ponieważ z powodu trudności z uzyskaniem odpowiedniego świadectwa pracy nie był w stanie tego udowodnić. Przedstawione przez organ odwoławczy dokumenty, świadczące, że skarżący w okresie od [...]r. do [...]r. wykonywał pracę w warunkach szczególnych wskazują na takie dowody, które należy uznać za istotne dla sprawy w tym znaczeniu, że mogłyby mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy zakończonej decyzją Wojewody D. z dnia [...]r. Powyższe upoważnia Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej z powodu wystąpienia przesłanki do wznowienia postępowania w rozważanej sprawie. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "b" ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z związku z art. 97 § 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ..., powołanych wyżej orzeczono jak w sentencji. Sąd nie orzekał w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji, gdyż decyzja odmowna zasadniczo nie nadaje się do wykonania.