II SA/Wr 1450/01

Sygn. akt 3 II SA/Wr 1450/2001 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 kwietnia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Krystyna Anna Stec, Sędzia NSA - Barbara Adamiak (sprawozdawca), Asesor WSA - Bogumiła Kalinowska, Protokolant - Halina Rosłan, po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi L.B. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia [...] Nr [...] Powiatowy Inspektor Sanitarny we W. decyzją z [...][...], wydana na podstawie § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 65, poz. 294 ze zm.), orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u L.B. choroby zawodowej: górnych dróg oddechowych wymienionej w poz. 6 wykazu stanowiącego załącznik do powołanego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. W uzasadnieniu wskazał, że w związku ze zgłoszeniem braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej górnych dróg oddechowych u L. B. przez Instytut Medycyny Pracy w Ł. – Powiatowy Inspektor Sanitarny we W. dla miasta W. i Powiatu W. wszczął postępowanie w tej sprawie. W toku uzupełniającego badania środowiskowego w miejscu zatrudnienia w/w – Zakładzie Produkcji A SA we W. przy ul. O. [...] ustalono, że L. B. od [...] do [...] zatrudniony był na stanowisku szlifierza. Pomiary zapylenia w okresie zatrudnienia nie wykazują przekroczeń normatywu higienicznego. W listopadzie 2000r. L. B. badany był w trybie odwoławczym w Instytucie Medycyny Pracy w Ł. gdzie obserwację w kierunku schorzenia zawodowego – błony śluzowej górnych dróg oddechowych uznano za negatywną. W tej sytuacji Powiatowy Inspektor Sanitarny we W. nie ma podstaw do wydania decyzji stwierdzającej chorobę zawodową i orzeka jak w osnowie decyzji. L.B. wniósł od decyzji odwołanie. W uzasadnieniu wywodził, że pracuje blisko 30 lat w zawodzie szlifierza na wielu typach maszyn. Nabawił się wielu schorzeń górnych dróg oddechowych: ciągłej chrypki, suchości w gardle, zapalenia gardła i krtani, dławienia. Lekarze stwierdzili, że tego typu schorzeń mógł się nabawić pracując w swoim zawodzie. D. Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. decyzją z [...] Nr [...], wydana na podstawie § 10 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 65, poz. 294 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że L. B. , ur. [...]- pracował kolejno: | - |od [...] do [...] jako szlifierz frezer w B we W., | | |od [...] do [...] i od [...] do [...] jako szlifierz, a od [...] do [...] jako frezer w A S.A. Zakładu Produkcji we W. | |- | | | | | W Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy we W. zainteresowany był badany dn. [...] gdzie rozpoznano: "Przewlekłe podsychające zapalenie błony śluzowej gardła. Przewlekły prosty nieżyt krtani z dysfonią hypotunkcjonalną. Stwierdzone u pacjenta zmiany chorobowe w zakresie górnych dróg oddechowych nie są uwzględnione w obowiązującym wykazie chorób zawodowych. Jak wynika z przedłożonej charakterystyki z maja b.r. normatywy higieniczne na stanowisku pracy pacjenta nie były przekroczone Biorąc pod uwagę przesłanki formalne jak i dane o środowisku pracy, nie znajdujemy podstaw do rozpoznania choroby zawodowej". W trybie odwoławczym zainteresowany został skierowany za pośrednictwem Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. na badania do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. Dnia [...] Instytut Medycyny Pracy w Ł. wydał orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej górnych dróg oddechowych uzasadniając swoje stanowisko tym, iż "stwierdzone zmiany nie wykazują związku przyczynowego z warunkami pracy na stanowisku szlifierza; wg oceny środowiskowej ([...]) stężenia pyłów nie przekraczały NDS. Rozpoznane schorzenie błony śluzowej górnych dróg oddechowych ma podłoże infekcyjne i nie przedstawia klinicznych cech choroby zawodowej." Na podstawie w/w orzeczeń i po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Powiatowy Inspektor Sanitarny we W. dn. [...] wydał decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej górnych dróg oddechowych u L. B. Od powyższej decyzji odwołał się zainteresowany nie zgadzając się z jej treścią, podnosząc iż pracując przez okres 30 lat w zawodzie szlifierza zachorował na schorzenia górnych dróg oddechowych, mające związek z warunkami pracy. D. Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. zważył co następuje: Do stwierdzenia choroby zawodowej przez Inspekcję Sanitarną muszą być spełnione jednocześnie, jak to wynika z definicji choroby zawodowej zawartej w § 1 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych, dwa warunki: 1. choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych, 2. choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy. Warunkiem niezbędnym do uznania choroby górnych dróg oddechowych za chorobę zawodową jest stwierdzenie ekspozycji zawodowej na substancje o silnym działaniu drażniącym w stężeniach przekraczających normatywy higieniczne. W omawianym przypadku ustalono w oparciu o charakterystykę stanowiska pracy z dnia [...] i wyniki pomiarów środowiskowych dot. zapylenia wykonanych przez Wojewódzką Stację Sanitarno-Epidemiologiczną we W. w dn. [...], [...] i [...], iż stężenia pyłów nie przekraczały dopuszczalnych norm. Obie placówki służby zdrowia upoważnione do rozpoznawania chorób zawodowych - Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. jak i Instytut Medycyny Pracy w Ł.- stwierdziły, iż zmiany chorobowe w obrębie górnych dróg oddechowych, nie figurują w wykazie chorób zawodowych i nie dają podstaw do rozpoznania u L. B. choroby zawodowej. Mając powyższe na uwadze D. Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. nie znalazł podstaw prawnych ani merytorycznych do zmiany decyzji I instancji. L. B. wniósł na decyzje skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu wskazał, że jako szlifierz pracował około 30 lat, na wielu typach maszyn szlifierskich. Choroby dróg oddechowych nabawił się podczas pracy w warunkach dużego zapylenia pomieszczeń. Zarzuca wadliwe ustalenie stanu faktycznego bowiem podczas pomiaru włączone były niektóre maszyny. Kwestionuje orzeczenia lekarskie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Dochodzenie wykazało prawidłowe warunki pracy na stanowisku skarżącego. Orzeczenia wydane przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. oraz Instytut Medycyny Pracy w Ł. poprzedzone zostały specjalistycznymi badaniami stanu zdrowia skarżącego. Obie upoważnione placówki służby zdrowia rozpoznały u zainteresowanego przewlekły prosty nieżyt krtani; schorzenie, które nie figuruje w wykazie chorób zawodowych (Zał. do Rozporządzenia z 18.11.1983 w sprawie chorób zawodowych) IMP stwierdził, iż "rozpoznane schorzenie błony śluzowej górnych dróg oddechowych ma podłoże infekcyjne i nie przedstawia klinicznych cech choroby zawodowej". Wobec nie spełnienia przesłanek warunkujących wydanie decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej organy Inspekcji Sanitarnej rozstrzygnęły o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art.1 § 2 powołanej ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Według § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 65, poz. 294 ze z.) "Za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy". Stwierdzenie zatem choroby zawodowej jest uzależnione od łącznego wystąpienia dwóch przesłanek: - po pierwsze, musi być to rodzaj choroby, który mieści się w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do powołanego rozporządzenia; - po drugie, choroba zawodowa została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy". Zgodnie z pkt 6 Wykazu Chorób Zawodowych stanowiącym załącznik do powołanego rozporządzenia, do chorób zawodowych zalicza się "Przewlekłe zanikowe, przerostowe i alergiczne nieżyty błon śluzowych nosa, gardła, krtani i tchawicy, wywołane działaniem substancji o silnym działaniu drażniącym lub uczulającym". Ustalenie w sprawie przesłanek, od których przepisy powołanego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych uzależnia stwierdzenie choroby zawodowej musi nastąpić zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego. Ustalając stan faktyczny w sprawie organy związane są zasadami ogólnymi przyjętymi w kodeksie postępowania administracyjnego, a zwłaszcza zasadą ogólną prawdy obiektywnej ustanowioną w art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego, która nakłada na organ obowiązek ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością. W tym celu organ obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 7 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego). Dokonując oceny materiału dowodowego organ związany jest zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego). Powołane rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych przyjmuje, że stwierdzenie choroby zawodowej jest uzależnione od ustalenia rodzaju choroby, która mieści się w wykazie chorób zawodowych. Tryb ustalenia tej przesłanki jest unormowany w powołanym rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych w ten sposób, że jednostkami właściwymi do rozpoznania chorób zawodowych są poradnie chorób zawodowych, kliniki chorób zawodowych, oddziały chorób zawodowych wchodzących w skład odpowiednich zakładów społecznej służby zdrowia, akademii medycznych lub instytutów naukowo-badawczych (§ 7 ust. 1 powołanego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych). Ten tryb ustalenia choroby zawodowej nie oznacza, że organ jest bezwzględnie związany orzeczeniem jednostki właściwej do rozpoznawania choroby. Prowadziłoby to do tego, że organ tylko formalnie podejmowałby decyzję. Orzeczenie jednostki właściwej do rozpoznania choroby zawodowej jest poddane pełnej swobodnej ocenie organu orzekającego (art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego), który musi w uzasadnieniu decyzji wykazać dlaczego ten dowód przyjął jako wiarygodny. Ta ocena jest szczególnie istotna dla przekonania strony o zasadności rozstrzygnięcia sprawy. Takiej oceny brak, a miała ona szczególne znaczenie, a to z tego względu, że Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. stwierdził: przewlekłe podsychające zapalenie błony śluzowej gardła, przewlekły prosty nieżyt krtani. Również Instytut Medycyny Pracy stwierdził przewlekły prosty nieżyt krtani. Według pkt 6 Wykazu Chorób Zawodowych chorobą zawodową jest przewlekłe zanikowe, przerostowe i alergiczne nieżyty błon śluzowych gardła i krtani. W orzeczeniu w sposób jasny należało wykluczyć zaliczenie przewlekłego prostego nieżytu krtani jako choroby zawodowej. W orzeczeniach tego brak, a ich ogólnikowość nie daje podstaw do ich oceny. W sprawie nie ustalono też drugiej przesłanki. Należy pokreślić, że skarżący pracował w warunkach narażenia zawodowego od 1970 roku, a badania dotyczą lat 90-tych. Nie można uznać to za prawidłowe ustalenie warunków szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Należy podkreślić, że § 1 pkt 2 powołanego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych stanowi o uwzględnieniu: rodzaju, stopnia i czasu narażenia. Nie wprowadza jednak normy dopuszczalnego skażenia w warunkach wykonywania pracy, od których zależy stwierdzenie choroby zawodowej. W tym stanie rzeczy, skoro organy naruszyły art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego, a naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.