II SA/Wr 1452/03

WyrokWSA we Wrocławiu2005-10-12

Skład orzekający: Julia Szczygielska, Andrzej Cisek, Andrzej Wawrzyniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budynek gospodarczy, trwale związany z gruntem, posiadający fundamenty, ściany murowane i dach, może być uznany za obiekt przeznaczony do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Budynek gospodarczy, który jest trwale związany z gruntem, posiada fundamenty, ściany murowane i dach, jest budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego i wymaga pozwolenia na budowę. Taki obiekt nie może być uznany za obiekt przeznaczony do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. W przypadku budowy takiego obiektu bez wymaganego pozwolenia, organ jest zobowiązany do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki budynku gospodarczego, który zdaniem organów nadzoru budowlanego został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżący twierdzili, że budynek jest obiektem tymczasowym, służącym do przechowywania materiałów budowlanych podczas budowy domu jednorodzinnego i nie wymagał pozwolenia na budowę. Organy uznały, że obiekt jest budynkiem trwale związanym z gruntem i narusza przepisy dotyczące odległości od granic działki, co uniemożliwia jego legalizację.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Julia Szczygielska Sędziowie: WSA Andrzej Cisek NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca) Protokolant: Patrycja Kikosicka-Jędrzejczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2005 r. sprawy ze skargi T. F. i Z. F. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...], podjętą na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. G. nakazał T. F. i Z. F. rozbiórkę będącego w budowie budynku gospodarczego zlokalizowanego w części ogrodowej posesji przy ul. W. [...] w J. G. (dz. Nr [...]). W uzasadnieniu tej decyzji, opierając się na treści protokołu z dokonanych w toku postępowania oględzin przedmiotowego budynku, wskazano, iż jest to budynek, który posiada fundament (trwale związany z gruntem), ściany murowane z cegły elewacyjnej oraz dach o konstrukcji drewnianej, dwuspadowy, kryty gontem bitumicznym z częściowo zamontowaną stolarką okienną. Charakter użytych materiałów budowlanych i sposób wykonania tego budynku dowodzą, że nie jest on przeznaczony do czasowego użytkowania, ale jest budynkiem trwale związanym ze sposobem zagospodarowania terenu działki nr [...]. Przedmiotowy obiekt jest zlokalizowany obok budynku mieszkalnego co najmniej od [...] r. Inwestor formalnie nie zgłosił zakończenia budowy budynku mieszkalnego, mimo, że roboty związane z jego budową fizycznie zostały zakończone i przystąpił do użytkowania tego obiektu. Zdaniem organu z zebranego materiału dowodowego wynika zatem, że w tej sprawie nie zachodzą okoliczności opisane w art. 29 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, które zwalniałyby T. i Z. F. od uzyskania pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku gospodarczego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że skarżący nie przedłożyli również takiego pozwolenia na wezwanie inspektoratu. Podniósł ponadto, że obiekt jest posadowiony w sposób niezgodny z obowiązującymi przepisami, nie zachowano bowiem odległości od granic z działkami sąsiednimi. Wobec powyższego organ I instancji uznał, że w tym przypadku zachodzą okoliczności opisane w art. 48 ustawy – Prawo budowlane, a zatem należało orzec jak wyżej. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli T. F. i Z. F. twierdząc, iż budynek został wybudowany w [...] r. na podstawie zgłoszenia, a modernizowany na przestrzeni kilkunastu lat, służy jako pomieszczenie gospodarcze i jest niezbędny do przechowywania narzędzi oraz materiałów budowlanych podczas trwania budowy budynku jednorodzinnego. Charakter użytych materiałów budowlanych i sposób wykonania tego budynku dowodzą, że jest on przeznaczony do czasowego użytkowania i zabezpiecza w sposób dostateczny przed kradzieżą zmagazynowanych tam narzędzi i materiałów potrzebnych do kontynuacji budowy. Ponadto odwołujący się wskazali, iż budynek jednorodzinny, który realizują na działce nr [...] nie jest ukończony i oddany do użytku, w związku czym zgodnie z Prawem budowlanym wszelkie budowle wzniesione na czas budowy, a potrzebne np. do przechowywania materiałów nie podlegają rozbiórce przed zakończeniem prac budowlanych. Orzeczona rozbiórka jest zatem, zdaniem strony, nietrafna i wynikająca z nieznajomości Prawa budowlanego i meritum rozpatrywanej sprawy. W związku z powyższym skarżący wnieśli o uchylenie decyzji organu I instancji. W dniu [...] r. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wydał na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa decyzję Nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że przedmiotowa decyzja, oparta na wnikliwej analizie stanu faktycznego dokonanej przez organ I instancji, nosi wszelkie cechy zgodności z prawem. Słusznie zatem przyjęto, że okoliczności opisane w "art. 29 ust. pkt 3" Prawa budowlanego, które zwalniałyby inwestorów od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w stosunku do przedmiotowego obiektu, nie zachodzą. Jak wynika z akt sprawy przedmiotowa inwestycja nosi cechy obiektu budowlanego, ujęte w przepisie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w związku z czym jej realizację można było rozpocząć dopiero po uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 28 tej ustawy). Podjęcie robót budowlanych przed uzyskaniem takiej decyzji jest więc działaniem bezprawnym, dokonywanym na wyłączne ryzyko inwestora, który powinien liczyć się z konsekwencjami wynikającymi z nie uzyskania decyzji akceptującej jego działanie inwestycyjne. W opinii organu II instancji nie można uwzględnić twierdzenia inwestora, że przedmiotowy budynek wybudowano na podstawie zgłoszenia w [...] r., bowiem nie udokumentował on tego faktu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł następnie, że rygorystyczny przepis art. 48 Prawa budowlanego ma na celu wyeliminowanie samowoli budowlanej, a decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany, co oznacza, że w przypadku stwierdzenia samowoli budowlanej organ jest nie tylko uprawniony, ale i obligowany do wydania nakazu rozbiórki. Konstrukcja przepisu art. 48 jest jednoznaczna i kategoryczna, nie dająca organom możliwości odstąpienia od nakazania rozbiórki obiektu budowlanego, który został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Odnosząc się do twierdzenia skarżącego, iż przedmiotowy obiekt ma charakter tymczasowy, organ odwoławczy uznał, że charakter użytych materiałów budowlanych i sposób wykonania tego budynku dowodzą, iż nie jest on przeznaczony do czasowego użytkowania, ale że jest on budynkiem trwale związanym ze sposobem zagospodarowania terenu działki nr [...]. Obiektem tymczasowym, zgodnie z art. 3 ust. 5 ustawy - Prawo budowlane, jest obiekt przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany nie połączony trwale z gruntem. W opinii organu odwoławczego wobec zebranych przez organ I instancji dowodów, potwierdzających wykonanie przedmiotowego budynku gospodarczego bez wymaganego pozwolenia na budowę, brak jest przesłanek do uchylenia decyzji w przedmiotowej sprawie i przychylenia się tym samym do wniosku odwołujących się. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ we Wrocławiu wnieśli T. F. i Z. F . Skarżący decyzji tej zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 29 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy przedmiotowy obiekt budowlany nosi cechy obiektu przeznaczonego do czasowego użytkowania w trakcie robót budowanych i jako taki nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, a jedynie z uwagi na datę rozpoczęcia budowy zgłoszenia na mocy przepisów prawa budowlanego z 1974 r., a także naruszenie art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy budowa została zakończona w dniu [...] r., to jest po dniu wejścia w życie przepisów tej ustawy. Zarzucili ponadto naruszenie przepisu postępowania, a mianowicie art. 7 kpa, poprzez nie podjęcie wszelkich kroków, niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes obywateli. W związku z powyższym wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż przedmiotowy budynek gospodarczy został wybudowany w [...] r. na podstawie zgłoszenia z przeznaczeniem na przechowywanie w nim narzędzi oraz materiałów budowlanych związanych z budową domu jednorodzinnego. Błędnie zatem – zdaniem skarżących – organy ustaliły, że charakter materiałów użytych przy budowie obiektu przeznaczonego do czasowego użytkowania oraz sposób wykonania obiektu, świadczy o innym niż deklarowane przez nich przeznaczeniu obiektu. Sam fakt wykonania na obiekcie dachu o drewnianej konstrukcji, krytego gontem bitumicznym oraz zamontowanie stolarki okiennej nie może automatycznie dyskwalifikować takiego obiektu jako przeznaczonego zgodnie z treścią art. 29 ust. l pkt 3 prawa budowlanego do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych. Przepisy prawa budowlanego, jak i innych aktów prawa powszechnie obowiązujące, nie określają zarówno sposobu wykonania budynku o jakim mowa w powołanym przepisie, jak i rodzaju materiałów, jakie winny zostać zastosowane przy budowie takiego obiektu. Ustawodawca pozostawił do wyłącznego uznania inwestora środków, jakie ten może wykorzystać przy wznoszeniu obiektu przeznaczonego do czasowego użytkowania. Jedynym ograniczeniem jest przepis art. 3 ust. 5 ustawy - Prawo budowlane, zgodnie z którym tymczasowym obiektem budowlanym jest obiekt przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej. W chwili obecnej, jak wskazuje strona, nie można przewidzieć, kiedy zostanie ukończona budowa domu rodzinnego, dla potrzeb którego wzniesiono sporny obiekt. Zdaniem skarżących organ błędnie ocenił również stan robót jednorodzinnego budynku mieszkalnego uznając, iż roboty związane z jego budową zostały fizycznie zakończone. Zgłoszenie zakończenia budowy leżało w dobrze pojętym interesie skarżących, którzy niedopełniając tego obowiązku, w sytuacji rzeczywistego ukończenia budowy, narażali się na odpowiedzialność z art. 93 pkt 7 ustawy - Prawo budowlane. Skarżący nie zgłosili zakończenia budowy, bowiem prace budowlane nie zostały zakończone i trwają w dalszym ciągu. Ponadto podniesiono, iż organ II instancji pominął znaną z urzędu okoliczność budowy przy wejściu do budynku mieszkalnego wiatrołapu, która stanowi dowód przemawiający za uznaniem, że budowa domu mieszkalnego nie została definitywnie zakończona, a skarżący podejmują dalsze inwestycje. Zasadnicze dla ustalenia, czy budynek mieszkalny został zakończony, a w konsekwencji, czy sporny obiekt jest obiektem tymczasowym, były przeprowadzone w dniu [...] r. oględziny, których przedmiotem były jedynie prace budowlane "przy budynku mieszkalnym". Taki zakres, zdaniem skarżących, nie jest wystarczający dla jednoznacznego ustalenia zakończenia prac budowlanych, ponieważ oględzinom nie została poddana cała budowa, a jedynie jej część. Tym samym organ II instancji nie podjął kroków do zbadania okoliczności faktycznych sprawy niezbędnych dla wydania pewnego rozstrzygnięcia, realizującego zasadę prawdy obiektywnej. Nie zostały zbadane m.in. takie okoliczności, jak przeprowadzenie oględzin, obejmujących swym zakresem wszystkie elementy i etapy budowy budynku mieszkalnego, przyczyny nie zgłoszenia przez skarżących zakończenia budowy budynku mieszkalnego, zakres użytkowania budynku, dziennik budowy oraz wielkość i rodzaj materiałów składowanych w spornym obiekcie czasowego użytkowania. Dopiero wszechstronne i wyczerpujące wyjaśnienie powyższego, pozwoliłoby na wydanie decyzji znajdującej oparcie w zasadzie prawdy obiektywnej. Według skarżących organ II instancji winien zastosować przepis art. 29 ust. 3 prawa budowlanego i przyjąć, że sporny obiekt jest obiektem przeznaczonym do czasowego użytkowania, położonym na terenie budowy i jako taki nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Ponadto strona skarżąca podniosła, iż brak jest uzasadnienia stanowiska, zajętego przez organ II instancji, że obiekt nie jest zakończony. Okoliczności, że w jednym wykuszu zamontowano okno i częściowo zamontowano stolarkę, nie są wystarczające dla przyjęcia takiego stanowiska. Zgromadzone w sprawie dowody pozwalają na przyjęcie, że sporny obiekt jest obiektem zakończonym w myśl przepisów Prawa budowlanego. Koniecznym było zatem ustalenie, kiedy budowa obiektu czasowego użytkowania została zakończona, czego organ wydający zaskarżoną decyzję nie poczynił. Sam fakt wzniesienia obiektu w [...] r. nie przesądza o jego zakończeniu. Inwestor musi doprowadzić do takiego stanu, który pozwalałby na rozpoczęcie użytkowania obiektu, a taki stan nastąpił po [...] r., czyli po wejściu w życie przepisów Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r. Jak dalej wskazują skarżący, przepis art. 103 tej ustawy różnicuje sytuację prawną sprawców samowoli budowlanej w zależności od tego, czy zakończenie budowy obiektu bez pozwolenia nastąpiło przed dniem wejścia w życie powyższych przepisów, czy po. W sytuacji, gdy budowa obiektu została zakończona przed dniem wejścia w życie aktualnie obowiązujących przepisów prawa budowlanego, skarżący winni ponosić konsekwencje samowoli budowlanej stosownie do odpowiednich przepisów prawa budowlanego z 1974 r. Ponieważ budowa obiektu czasowego użytkowania została zakończona po dniu [...] r., można do niego stosować przepis art. 49 Prawa budowlanego z 1994 r., zgodnie z którym nie można nakazać rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia, jeżeli upłynęło pięć lat od dnia zakończenia budowy obiektu lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przesłanki zastosowania art. 49 ust. 1 zachodzą w niniejszej sprawie, ponieważ nastąpił upływ określonego czasu, jak i brak naruszeń odpowiednich przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym. Przyjmując za organem II instancji, że działania skarżących polegających na wzniesieniu obiektu użytkowania czasowego mieściło się w ramach tzw. samowoli budowlanej, to organ ten winien dokonując takiego ustalenia zastosować przepis art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r. i tym samym odstąpić od nakazu rozbiórki spornego obiektu. W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie. Organ II instancji wskazał ponadto, iż w dniu 11 lipca 2003 r. weszły w życie przepisy nowelizujące ustawę - Prawo budowlane, w wyniku czego został również zmieniony art. 48. Nowy art. 48 dopuszcza możliwość legalizacji samowoli budowlanej, warunkując zastosowanie procedury legalizacyjnej spełnianiem przez inwestycję pewnych warunków. Inwestycja powinna być zatem zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie naruszać przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Natomiast realizowany obiekt będący przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego, narusza przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia [...] r. poprzez niezachowanie wymaganych odległości umiejscowienia budynku od granicy sąsiedniej działki. Wykluczona jest zatem możliwość doprowadzenia przedmiotowej inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Tak więc obecnie właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie mogła zostać uwzględniona. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w czasie wydawania zaskarżonej decyzji. W myśl art. 48 tej ustawy właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Przepis art. 28 Prawa budowlanego stanowi, iż roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30 tej ustawy. W myśl art. 29 ust. 1 pozwolenia na budowę nie wymaga budowa: 1) obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej: a) parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m, b) płyt do składowania obornika, c) szczelnych zbiorników na gnojówkę lub gnojowicę o pojemności do 25 m3, d) obiektów do neutralizacji ścieków o wydajności do 5 m3 na dobę, e) naziemnych silosów na materiały sypkie o pojemności do 30 m3 i wysokości nie większej niż 4,50 m, 2) obiektów budowlanych piętrzących wodę i upustowych o wysokości piętrzenia poniżej 1 m poza rzekami żeglownymi oraz poza obszarem parków narodowych, rezerwatów przyrody i parków krajobrazowych oraz ich otulin, 3) obiektów przeznaczonych do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, położonych na terenie budowy oraz ustawianie barakowozów używanych przy wykonywaniu robót budowlanych, badaniach geologicznych i pomiarach geodezyjnych, 4) obiektów małej architektury, 5) tymczasowych obiektów budowlanych stanowiących wyłącznie eksponaty wystawowe, bez pełnienia jakichkolwiek funkcji użytkowych, usytuowanych na terenach przeznaczonych na ten cel, 5a) tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż w okresie 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu; zwolnienie nie dotyczy obiektów związanych z przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko, w rozumieniu przepisów o ochronie środowiska, 6) altan i obiektów gospodarczych na działkach w pracowniczych ogrodach działkowych o powierzchni zabudowy do 25 m2 w miastach i 35 m2 poza granicami miast oraz wysokości 5 m przy dachach stromych i 4 m przy dachach płaskich, 7) ogrodzeń, 8) znaków geodezyjnych, a także obiektów triangulacyjnych, poza obszarem parków narodowych i rezerwatów przyrody, 9) obiektów gospodarczych przeznaczonych wyłącznie na cele gospodarki leśnej, położonych na gruntach leśnych Skarbu Państwa, 10) opasek brzegowych oraz innych sztucznych, powierzchniowych lub liniowych umocnień brzegu morskiego, względnie brzegu morskich wód wewnętrznych, nie stanowiących konstrukcji oporowych. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu pozwolenia na budowę nie wymaga wykonanie robót budowlanych, polegających na: 1) remoncie istniejących obiektów budowlanych, z wyjątkiem obiektów zabytkowych, jeżeli nie obejmuje on zmiany lub wymiany elementów konstrukcyjnych obiektu i instalacji gazowych albo zabezpieczenia przed wpływami eksploatacji górniczej lub powodzią, a także nie wpływa na zmianę wyglądu w odniesieniu do otaczającej zabudowy na terenie miast, 2) instalowaniu i remoncie tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym, 3) remoncie obiektów regulacji rzek, 4) wykonaniu i remoncie urządzeń melioracji szczegółowych, poza obszarami parków narodowych, rezerwatów przyrody i parków krajobrazowych oraz ich otulin, 5) wykonaniu i remoncie ujęć wód śródlądowych powierzchniowych o wydajności poniżej 50 m3/h oraz obudowy ujęć wód podziemnych, 6) remoncie sieci telekomunikacyjnych oraz napowietrznych sieci elektroenergetycznych, prowadzonych po dotychczasowych trasach, 7) remoncie dróg, torów i urządzeń kolejowych, 8) instalowaniu krat na obiektach budowlanych, 9) instalowaniu urządzeń na obiektach budowlanych, 10) wykonywaniu podczyszczeniowych robót czerpalnych polegających na usunięciu spłyceń dna, powstałych w czasie użytkowania basenów i kanałów portowych oraz torów wodnych, w stosunku do głębokości technicznych (eksploatacyjnych) i nachyleń skarp podwodnych akwenu, objętych uprzednio uzyskanym pozwoleniem wodnoprawnym i pozwoleniem na wykonywanie robót czerpalnych. Stosownie do art. 30 ust. 1 zgłoszenia właściwemu organowi wymaga: 1) budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1, 2, 4, 5a, 9 i 10, oraz wykonywanie robót budowlanych wymienionych w art. 29 w ust. 2 pkt 1-7 i 10, 2) budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych oraz o wysokości powyżej 2,20 m i wykonanie robót budowlanych polegających na instalowaniu: a) krat na budynkach mieszkalnych wielorodzinnych, użyteczności publicznej i zamieszkania zbiorowego oraz obiektach zabytkowych, b) urządzeń na obiektach budowlanych, o wysokości powyżej 3 m. W myśl art. 3 Prawa budowlanego, ilekroć w ustawie jest mowa o: 1) obiekcie budowlanym - należy przez to rozumieć: a) budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, b) budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, c) obiekt małej architektury, 2) budynku - należy przez to rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach, 3) budowli - należy przez to rozumieć każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: lotniska, drogi, linie kolejowe, mosty, estakady, tunele, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową, 4) obiekcie małej architektury - należy przez to rozumieć niewielkie obiekty, a w szczególności: a) kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury, b) posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej, c) użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki, 5) tymczasowym obiekcie budowlanym - należy przez to rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany nie połączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe, 6) budowie - należy przez to rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę oraz przebudowę obiektu budowlanego, 7) robotach budowlanych - należy przez to rozumieć budowę, a także prace polegające na montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Mając na uwadze treść przytoczonych wyżej przepisów stwierdzić trzeba, iż trwale związany z gruntem obiekt, który posiada fundamenty, ściany murowane oraz dach, jest budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, na wzniesienie którego – zgodnie z art. 28 w związku z art. 29 i art. 30 tej ustawy – konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Z protokołu oględzin z dnia [...] r. wynika, że przedmiotowy obiekt zlokalizowany jest w części ogrodowej działki skarżących przy ul. W. [...] w J. G., w odległości 90 cm od muru garażu na posesji przy ul. W. [...] oraz 100 cm od działki nr [...]. Posadowiony jest na fundamencie, trwale związany z gruntem, posiada ściany z cegły elewacyjnej oraz dach drewniany, dwuspadowy, pokryty gontem. Jego długość to "593", szerokość "391", a wysokość do kalenicy ok. 4,6 m. Dach w środkowej części posiada wykusze. W jednym wykuszu zamontowano okno. Obiekt jest nieukończony, w stanie budowy. Z zebranego w toku postępowania administracyjnego materiału dowodowego, a w szczególności z wyżej wymienionego protokołu oględzin, wynika zatem jednoznacznie, że przedmiotowy obiekt jest budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego i na jego wzniesienie – zgodnie z art. 28 tej ustawy – konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę, przy czym jego usytuowanie w odległości 90 cm od muru garażu na sąsiedniej posesji oraz 100 cm od sąsiadującej działki wskazuje na wzniesienie tego obiektu niezgodnie z obowiązującymi warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przedstawiony w protokole oględzin z dnia [...] r. opis przedmiotowego obiektu nie pozwala na uznanie, iż jest to położony na terenie budowy obiekt przeznaczony jedynie do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, a zatem nie jest to obiekt, o jakim mowa w art. 29 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Zauważyć wypada, że opisany obiekt nie odpowiada definicji żadnego z obiektów wymienionych w art. 29 Prawa budowlanego, których budowa nie wymaga pozwolenia na budowę. Odpowiada natomiast zawartej w art. 3 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane definicji budynku. Tak więc w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą okoliczności opisane w art. 29 ust. 1 (w tym w szczególności we wskazywanym przez skarżących pkt 3) Prawa budowlanego, które zwalniałyby T. F. i Z. . od uzyskania pozwolenia na budowę wyżej wymienionego obiektu. Zauważyć wypada, że nawet gdyby – jak wywodzą skarżący – wzniesienie wspomnianego obiektu nie wymagało pozwolenia na budowę, a tylko zgłoszenia właściwemu organowi, to i tak skarżący nie przedstawili żadnych dokumentów potwierdzających dokonanie zgłoszenia. Niemniej jednak – jak już wyżej podkreślono – obiekt ten niewątpliwie jest budynkiem, na którego wzniesienie konieczne było uprzednie uzyskanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Z uwagi na fakt, że w chwili orzekania przez organy administracyjne przedmiotowy obiekt nie był ukończony, niezależnie od tego, kiedy rozpoczęto jego budowę, w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.), w tym jej art. 48. Stosownie bowiem do art. 103 ust. 2 cytowanej ustawy, przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Podkreślić należy, iż z ustaleń poczynionych w toku postępowania administracyjnego oraz z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika jednoznacznie i w sposób nie budzący wątpliwości, że w czasie wydawania zaskarżonej decyzji przedmiotowy obiekt był jeszcze w budowie. Natomiast twierdzenia skarżących, iż zgromadzone w sprawie dowody pozwalają na przyjęcie, że sporny obiekt jest obiektem zakończonym w myśl przepisów Prawa budowlanego, jest dowolne i nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonych dowodach. W tej sytuacji organy nadzoru budowlanego w czasie podejmowania swoich decyzji zobligowane były treścią art. 48 Prawa budowlanego do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego budynku wznoszonego bez wymaganego pozwolenia. W świetle powyższych okoliczności argumenty podnoszone w skardze nie mogły zostać uwzględnione. Zauważyć wypada, że – jak wskazał organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę – art. 48 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym od 11 lipca 2003 r., a więc już po wydaniu zaskarżonej decyzji, przewiduje możliwość legalizacji samowoli budowlanej, warunkując jednak zastosowanie procedury legalizacyjnej spełnianiem przez inwestycję pewnych warunków. Inwestycja powinna być zatem zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i nie naruszać przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Organ II instancji trafnie przy tym podniósł, że obiekt będący przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego, narusza przepisy rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.) poprzez niezachowanie wymaganych odległości umiejscowienia budynku od granicy sąsiedniej działki. Wykluczona jest zatem możliwość doprowadzenia przedmiotowej inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Mając na względzie powyższe stwierdzić trzeba, iż brak jest podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszyły prawo w zakresie wymagającym usunięcia ich z obrotu prawnego. W tym stanie rzeczy – zgodnie z art. 151 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło