II SA/Wr 146/01
WyrokWSA we Wrocławiu2004-02-18
Skład orzekający: Henryk Ożóg, Tadeusz Kuczyński, Lidia Serwiniowska, Anna Onyśków
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zastosował przepis art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach, pozbawiając uprawnień kombatanckich osobę, która uzyskała je wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej, pomimo istnienia potencjalnego wyłączenia dotyczącego służby wojskowej w określonym okresie?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nieprawidłowo zastosował przepis art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach, ponieważ zaniechał wyjaśnienia, czy skarżący pełnił służbę wojskową w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r., co stanowiło wyłączenie od zasady pozbawienia uprawnień kombatanckich. Niewyjaśnienie tej kwestii, pomimo istnienia w aktach sprawy dokumentów wskazujących na możliwość pełnienia takiej służby, skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Skarżący C. Ż. został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, ponieważ uzyskał je wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej na podstawie zaświadczenia WUSW. Skarżący kwestionował tę decyzję, podnosząc argument o zaangażowaniu w walkę z okupantem podczas wojny i trudnościach w uzyskaniu stosownych zaświadczeń. Organ administracji utrzymał w mocy decyzję o pozbawieniu uprawnień, uznając, że zastosowanie ma art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. do WSA Henryk Ożóg, Sędzia NSA del. do WSA Tadeusz Kuczyński /sprawozdawca/, Lidia Serwiniowska, Asesor WSA Anna Onyśków, Protokolant, po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi C. Ż. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...]r.; II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego kwotę 10 /dziesięć/ zł. tytułem poniesionych kosztów postępowania sądowego; III. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.
Decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. Nr [...] na podstawie art. 25 ust 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /tekst jedn. Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm./ oraz art.138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek C. Ż. utrzymano w mocy decyzję własną z dnia [...]r. Nr [...] o pozbawieniu uprawnień kombatanta. W motywach uzasadnienia podano, że do Urzędu wpłynął wniosek C. Ż. o ponowne rozpatrzenie sprawy, dotyczącej wydania decyzji o pozbawieniu uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZBoWiD wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej. We wniosku C. Ż. podał, że nigdy nie służył w MO, a w czasie wojny pomagał organizacji podziemnej.
W toku ponownego rozpatrywania sprawy Kierownik Urzędu ustalił, co następuje: Uprawnienia kombatanckie wnioskodawca otrzymał w ZBoWiD wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej na podstawie zaświadczenia WUSW w S. z dnia [...]r. stwierdzającego, że jako funkcjonariusz MO w okresie od [...]. do [...]r. brał udział w walce z bandami i reakcyjnym podziemiem. Należy przy tym zaznaczyć, że przez cały okres posiadania uprawnień kombatanckich nie kwestionował treści zaświadczenia WUSW, które było podstawą otrzymania tychże uprawnień.
Biorąc powyższe pod uwagę należy uznać, że wobec jego uprawnień kombatanckich ma zastosowanie przepis art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy. W myśl tego przepisu przewidziane ustawą przywileje tracą osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach [...]-[...] w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej.
W skardze na tę decyzję do sądu administracyjnego C. Ż. powtórzył argument o zaangażowaniu w walce z okupantem w czasie wojny. Podniósł także trudności związane z uzyskaniem zaświadczenia w kole ZBoWiD w S. potwierdzającego udział skarżącego w tej walce.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach ..., powołanej wyżej pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach [...]-[...] w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2 oraz art. 2 i art. 4. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że C. Ż. otrzymał uprawnienia kombatanckie z tytułu walki z reakcyjnym podziemiem w szeregach Ludowego Wojska Polskiego od [...]r.- [...]r.
W dalszej części przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy zawarto jednak wyłączenia od zasady pozbawienia uprawnień kombatanckich uzyskanych wyłącznie z tytułu udziału w ustanawianiu i utrwalaniu władzy ludowej. Według jednego z nich, uprawnienia kombatanckie zachowują żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945r. do 30 czerwca 1947r.
Z dołączonej do akt administracyjnych sprawy dokumentacji wynika, że skarżący w [...]r. został powołany do służby wojskowej. Informację taką zawarto w życiorysie skarżącego, a także w deklaracji członkowskiej do ZBoWiD /pkt 17/ sporządzonej w [...]r. Do protokołu rozprawy skarżący podał, że w latach [...]-[...] /dokładnej daty nie pamięta/, w wyniku nałożonego obowiązku zgłosił się do komisji poborowej w S. i zobowiązano go do stawienia się w jednostce wojskowej w M. Po kilku tygodniach pobytu został zwolniony do rezerwy.
Sprawa ta, mimo że mogła mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia, pozostała niezauważona przez organ. W związku z powyższym, należy wyjaśnić, czy skarżący pełnił służbę wojskową, a w szczególności, czy przypadała ona w czasie od [...] do [...], a także - co najważniejsze, czy była to służba wojskowa w znaczeniu ustalonym przez odpowiednie przepisy, a także regulaminy i rozkazy, czy też wypełnienie innego obowiązku nie polegającego na odbywaniu służby wojskowej. Powyższe należy skonfrontować z dołączonym do akt sprawy dokumentem w postaci odpisu książeczki wojskowej, zawierającej swoje daty związane ze służbą wojskową skarżącego.
Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270/ w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1271/ orzeczono jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. - o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74, poz. 368 ze zm./ w związku z art. 97 § 2 powołanej ustawy - Przepisy wprowadzające...
Sąd nie orzekł w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji /art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/, gdyż uchylenie tej decyzji w postępowaniu sądowym oznacza, iż nie nabyła ona cech prawomocności. W takim wypadku wstrzymanie wykonania decyzji pozbawiającej uprawnień staje się zbędne, gdyż strona skarżąca uprawnienia te posiada z mocy art. 26 ustawy o kombatantach ... .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło