II SA/Wr 1466/02

WyrokWSA we Wrocławiu2004-03-31

Skład orzekający: Tadeusz Kuczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchylenie decyzji administracyjnej jest uzasadnione na podstawie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niezgodność z Konstytucją przepisu prawa, na podstawie którego została wydana ta decyzja, nawet jeśli wniosek został złożony po terminie określonym w tym przepisie?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego, ponieważ przepis art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach, stanowiący podstawę do umorzenia wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich z powodu złożenia go po terminie, został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją. Stwierdzenie niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, co z kolei uzasadnia uchylenie decyzji na podstawie Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stan faktyczny
J. K. złożył skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która utrzymała w mocy decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie przyznania mu uprawnień kombatanckich. Powodem umorzenia było złożenie wniosku po terminie określonym w ustawie o kombatantach. Skarżący podniósł, że otrzymał dokument potwierdzający jego prześladowania dopiero w 1999 r. Sprawa trafiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu po 1 stycznia 2004 r. na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję utrzymaną nią w mocy, zasądził od Kierownika Urzędu na rzecz J. K. zwrot kosztów postępowania sądowego i nie orzekł w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA : Tadeusz Kuczyński po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2004 r . na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia 14 maja 2002 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję utrzymaną nią w mocy; II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz J. K. kwotę 10 ( słownie : dziesięć ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia 14 maja 2002 r., Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W., dalej: Kierownik Urzędu, na podstawie art. 127 § 3, 138 § 1 pkt 1 i art. 105 § 1 kpa oraz art. 22 ust 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997 r., Nr 142, poz. 950 ze zm. ), utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 2 października 2001 r., Nr [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wniosku J. K. o przyznanie uprawnień kombatanckich. Na decyzję tę skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł J. K. podnosząc, że złożył wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich po terminie, ponieważ dopiero w1999 r. otrzymał zaświadczenie z Archiwum Państwowego w Ł. potwierdzające pobyt w obozie przesiedleńczym oraz roboty przymusowe w Niemczech. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje : Skarga została wniesiona pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74 , poz. 368 ze zm. ) jednakże do końca 2003 r. postępowanie sądowe nie zostało zakończone. Zgodnie z art. 97 § 1ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r.- Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. ), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) stanowi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 145 a § 1 kpa można żądać wznowienia postępowania również gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się jednolicie, że skoro stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności z Konstytucją , umową międzynarodową lub ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego została wydana decyzja, jest podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego (przesłanką wznowienia), to taka sytuacja uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji przez Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Jest bowiem zasadą, że Naczelny Sąd Administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi występowanie w sprawie przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego ( z wyroku Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2002 r., III RN 200 / 01). Wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2003 r. , sygn. akt SK 4/02 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997 r., Nr 142 , poz. 950 ze zm.) jest niezgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji i nie jest niezgodny z art. 19 i art. 30 Konstytucji ( Dz. U. z 2003 r., Nr 72 , poz. 658 ). Przepis art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach ( ... ) stanowił, że wnioski o przyznanie uprawnień z tytułów określonych w art. 1-4, z zastrzeżeniem ust. 4 mogą być kierowane, w trybie , o którym w ust. 1 , do dnia 31 grudnia 1998 r. przez osoby zamieszkałe na stałe w Polsce, a do dnia 31 grudnia 1999 r. przez osoby zamieszkałe poza granicami Polski. Akt normatywny uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą nie powinien być stosowany przez Sąd w odniesieniu do stanów faktycznych sprzed ogłoszenia orzeczenia Trybunału (postanowienie S N z dnia 7 grudnia 2000 r., III ZP 27 / 00 , OSNP 2001 / 10 / 331). Przepis art. 22 ust 3 ustawy o kombatantach ( ... ) został powołany w obu wymienionych wyżej decyzjach Kierownika Urzędu w uzasadnieniu umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich, gdyż wniosek o ich przyznanie został wniesiony po dniu 31grudnia 1998 r. Jednakże skoro przepis ten został uznany za niekonstytucyjny, co stwarza podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ( art. 145 a § 1 kpa ) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku. Sprawa przy tym zgodnie z art. 119 pkt 1 tej ustawy została rozpoznana w trybie uproszczonym. Orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania sądowego oparto na podstawie art. 55 ust. 1 cytowanej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym w związku z art. 97 § 2 wymienionych wcześniej Przepisów wprowadzających ( ... ). Sąd nie orzekł w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji, gdyż nie ma ona przymiotu wykonalności ( art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło