II SA/Wr 1477/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędziowie: sędzia WSA Teresa Cisyk asesor sądowy Grażyna Jeżewska – spraw. Protokolant: referent Dorota Rak po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] na podstawie art. 5 ust. l i 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz.734- zwaną dalej ustawą), Prezydent Miasta [...] odmówił J. G. przyznania dodatku mieszkaniowego, podając w uzasadnieniu, iż powierzchnia użytkowa zajmowanego przez wnioskodawcę lokalu mieszkalnego, wynosząca 56,17 m2, przekracza powierzchnię normatywną (35m²) o więcej niż 50 %. J. G. we wniosku podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, zajmuje mieszkanie własnościowe nabyte na współwłasność z synem I., którego powierzchnia użytkowa wynosi 56,17 m. Z dołączonej do wniosku deklaracji o dochodach za okres od listopada 2001 r. do stycznia 2002 r. oraz innych dokumentów zebranych w sprawie wynika, że wnioskodawca nie posiada żadnych dochodów, jest bezrobotnym bez prawa do zasiłku od 13 listopada 1997 r. Od powyższej decyzji odwołał się J. G. wywodząc, że jest właścicielem lokalu mieszkalnego w O. przy ul. [...] tylko w ½ części i przy ocenie jego prawa do dodatku mieszkaniowego winna być brana pod uwagę jedynie połowa powierzchni użytkowej lokalu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] dnia [...] odmawiającą przyznania zasiłku mieszkaniowego J. G. W uzasadnieniu stwierdzono, że decyzja organu I instancji została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy. Dodatek mieszkaniowy przyznaje się osobom spełniającym łącznie trzy warunki: - posiadają tytuł prawny do zajmowanego lokalu lub zajmują lokal mieszkalny bez tytułu prawnego i jednocześnie oczekują na przysługujący im lokal zamienny lub socjalny, - osiągnęły w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego średni miesięczny dochód nie przekraczający 150% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 100% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, - powierzchnia użytkowa zajmowanego mieszkania nie przekracza ustalonej powierzchni normatywnej o więcej niż 30% albo o więcej niż 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60% ( art. 2 ust. l, art.5 ust. l i 5 oraz art. 16 ustawy), co oznacza, że niespełnienie jednego z nich powoduje brak prawa do dodatku mieszkaniowego. Dalej podnosi, iż z materiału dowodowego wynika, że J. G. spełnia pierwszy i drugi z podanych warunków, gdyż posiada tytuł prawny do lokalu, jest jego współwłaścicielem, i nie uzyskuje żadnego dochodu. W przypadku J. G. nie został spełniony trzeci z opisanych warunków dotyczący wielkości zajmowanego mieszkania. Na zasadzie art. 5 ust. l pkt l ustawy normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego dla jednej osoby wynosi 35 m². Maksymalna powierzchnia uzasadniająca przyznanie dodatku mieszkaniowego wnioskodawcy odpowiadająca powierzchni normatywnej powiększonej o 30 % wynosi 45,50 m² lub odpowiadająca powierzchni normatywnej powiększonej o 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60 %, wynosi w przypadku skarżącego 52,50 m². Z uwagi na fakt, że powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego zajmowanego przez wnioskodawcę wynosi 56,17 m², i przekracza powierzchnię normatywną o 50 %, organ odwoławczy uznał, że nie została spełniona trzecia przesłanka przyznania dodatku mieszkaniowego. Odnosząc się do odwołania skarżącego stwierdził, powołując się na pogląd Komentatorów Kodeksu cywilnego Franciszek Błahuta, Jerzy Ignatowicz i inni - Wydawnictwo Prawnicze W-wa 1972 tom I str. 497, że współwłasność, jest prawem własności przysługującym kilku osobom. Stosownie do treści art. 195 Kodeksu cywilnego w wypadku współwłasności prawo własności tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom, co oznacza, że pomimo istnienia takiej wspólności rzecz nie jest podzielona, a żadnemu z współwłaścicieli nie przysługuje wyłączne prawo do fizycznie określonej części rzeczy. Przeciwnie, każdy ze współwłaścicieli ma jednakowe prawo do całej rzeczy, ograniczone jedynie takim samym prawem innego współwłaściciela. W ocenie organu II instancji J. G. dysponuje lokalem mieszkalnym o powierzchni 56,17 m² w którym nie wydzielono części, nie zniesiono współwłasności wobec czego dodatek mieszkaniowy nie przysługuje. Na powyższą decyzję J. G. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze podał, że organy rozpatrujące sprawę nie uwzględniły faktu, iż z aktu notarialnego Repertorium A nr [...] wynika, że lokal w którym zamieszkuje jest własnością jego oraz syna I. G. po połowie - "dwa gospodarstwa jednoosobowe", zatem wyliczenie powierzchni użytkowej lokalu przez organ I oraz II instancji uważa za niewłaściwe. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie odnotować należy, że ponieważ skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r., to w oparciu o art. 97§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy sąd administracyjny. W tym przypadku jest to, z mocy § 1 pkt. 9 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 25 kwietnia 2003r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwości między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów. Z zasady legalności, wynika konsekwencja, iż administracyjny sąd wojewódzki ocenia, czy wydana decyzja jest zgodna z prawem obowiązującym w dacie jej wydania ( wyrok NSA z dn. 14 stycznia 1999 r., sygn. akt III SA 4731/97 – LEX nr 37180). Tak przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że jest ona zgodna z obowiązującymi przepisami w tym zakresie. Artykuł 5 ust. 2 ustawy stanowi, że w wypadku najmu albo podnajmu części lokalu mieszkalnego za powierzchnię użytkową lokalu mieszkalnego lub części tego lokalu zajmowanego przez gospodarstwo domowe najemcy albo podnajemcy uważa się powierzchnię zajmowanych pokoi, wynikającą z umowy najmu lub podnajmu, oraz część powierzchni kuchni, łazienki, korytarzy i innych pomieszczeń wspólnych znajdujących się w tym lokalu, odpowiadającą stosunkowi liczby członków gospodarstwa domowego najemcy albo podnajemcy do liczby osób zajmujących cały lokal. W ten sam sposób ustawodawca uregulował sytuację wynajmującego (zdanie drugie w ust. 2 art. 5 ustawy). Cywilnoprawna umowa najmu albo podnajmu nakłada na organ obowiązek uwzględnienia jej treści przy obliczaniu normatywnej powierzchni mieszkania w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego, a także w świetle orzecznictwa NSA, gdy zapadł prawomocny wyrok, w którym orzeczono o sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania, zatem tylko te okoliczności mają wpływ na sposób obliczenia normatywnej powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego. Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadzająca się do twierdzenia skarżącego, iż na mocy powołanego aktu notarialnego powstały dwa oddzielne gospodarstwa domowe, gdyż w myśl jego postanowienia każdy z nich ma tylko połowę lokalu mieszkalnego - nie może się ostać. Wedle art. 195 Kodeksu cywilnego, własność tej samej rzeczy przysługuje współwłaścicielom niepodzielnie, tzn. występuje wspólne prawo własności. Cechami charakterystycznymi współwłasności w częściach ułamkowych są: samoistny byt, przedmiotem są rzeczy, określony udział, możność dysponowania udziałami przez współwłaścicieli, prawo współwłaściciela żądania w każdym czasie zniesienia współwłasności. Każdemu właścicielowi prawo do lokalu mieszkalnego przysługuje łącznie, oparte jest, zatem na instytucji współwłasności łącznej. Istota współwłasności w częściach ułamkowych polega na tym, że własność rzeczy przysługuje niepodzielnie wszystkim współwłaścicielom, wobec czego żaden z nich nie ma fizycznie wydzielonej części rzeczy na swoją wyłączną własność. Każdy z współwłaścicieli ma natomiast część nie podzielonej rzeczy, czyli rachunkowy ułamek tej rzeczy, nazywany udziałem. "Udział" jest prawem, które należy wyłącznie do współwłaściciela. Innymi słowy, współwłaściciel ma względem swego udziału pozycję wyłącznego właściciela, co nie oznacza, że doszło na podstawie przywołanego aktu notarialnego, jak sugeruje skarżący, do podziału lokalu. Jak wynika z akt sprawy skarżący włada w sposób niepodzielny lokalem mieszkalnym o powierzchni 56,17 m² i powierzchnia lokalu przekracza powierzchnię normatywną nawet z dopuszczalnymi tolerancjami, przeto zaskarżone rozstrzygnięcie organu jest zgodne z wyżej przywołanymi przepisami. Wobec powyższego należało w myśl art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., Nr 153, poz. 1270), oddalić skargę.