II SA/Wr 1488/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski /sprawozdawca/, Sędzia NSA Julia Szczygielska, Asesor WSA Anna Siedlecka, Protokolant Kinga Kręc, po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi H., E. i A. R. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 15 maja 2001 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania dostarczenia dokumentów i opracowań dotyczących stanu technicznego budynku oddala skargę. Decyzją z dnia 21 grudnia 2000 r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. na podstawie art. 62 ust. 1, 2 i 3 art. 83 ust. 1, art. 84a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126/ oraz art. 104 kpa nakazał Pani H. R. i Panu E. R. zamieszkałym przy ulicy W. 16/6 we W. i Panu A. R. zamieszkałemu przy ulicy R. 20/29 we W., współwłaścicielom budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej, położonego na działce nr 6 AM 7 obręb K., dostarczenie do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla miasta W. w terminie 30 dni od dnia otrzymania niniejszej decyzji następujących dokumentów i opracowań: - ekspertyzy stanu technicznego skrajnego segmentu mieszkalnego będącego ich własnością – który jest w nieodpowiednim stanie technicznym i może stanowić zagrożenie bezpieczeństwa użytkowników, - protokołu sprawdzania instalacji gazowej, - protokołu sprawdzenia przewodów kominowych /dymowych, spalinowych i wentylacyjnych/, - protokołu badania instalacji elektrycznej; powyższej kontroli winny dokonać osoby posiadające odpowiednie przygotowanie zawodowe oraz wymagane uprawnienia. W uzasadnieniu organ wskazał, co następuje: Wnioskiem z dnia 18 października 2000 roku Pani H. R. zamieszkała przy ulicy W. 16/6 we W., współwłaścicielka budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej wystąpiła do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla miasta W., informując o powstałym zagrożeniu spowodowanym pęknięciami budynku, związanymi z prowadzeniem prac budowlanych przy budowie rozdzielczej sieci cieplnej prowadzonej obok budynków mieszkalnych wielorodzinnych przy ulicy W. 10 we W. Prace budowlane prowadzone były na podstawie decyzji pozwolenia na budowę nr [...] z dnia 26 lutego 2000 roku i nie przebiegały przez teren działki na której stoi budynek mieszkalny ani na działce bezpośrednio przylegającej do budynku. Podczas kontroli w terenie stwierdzono pęknięcia ścian i sufitów, oraz odspojenie tynku i grubej warstwy farby przy ościeżnicach drzwiowych i okiennych, oraz pęknięcie pionowe żeliwnej rury kanalizacyjnej. Stwierdzono ponadto wypaczenie skrzydła drzwiowego w przyziemiu budynku. Cały budynek mieszkalny jest w złym stanie technicznym, ze względu na nie wykonywanie wymaganych remontów, napraw i konserwacji w czasie użytkowania. Współwłaściciele budynku nie spełnili wymagań art. 62 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku prawo budowlane w zakresie okresowych kontroli i wynikających w następstwie kontroli robót koniecznych. Podczas oględzin dokonanych na terenie posesji przy ulicy W. 16/6 we W., pełnomocnik Pani H. R. oświadczył iż przeglądy budynku nie były w tym budynku dokonywane i mimo wcześniejszego zobowiązania strony nie są w stanie ich dostarczyć w określonym w protokole terminie 7 dni. Inwestor jak również wykonawca robót rozdzielczej sieci cieplnej, w dniu przeprowadzanej kontroli w terenie oświadczyli iż są gotowi dokonać napraw szkód powstałych w wyniku prowadzonych w sąsiedztwie budynku prac budowlanych. Pani H. R. nie wyraziła na w/w zobowiązanie zgody, żądając nowego mieszkania. W związku z powyższym zasadnym jest nałożenie obowiązku wynikającego z art. 62 w/w ustawy Prawo budowlane, niniejszą decyzją. W ustawowo zakreślonym terminie przywołana decyzja została oprotestowana przez strony zobowiązane, które zarzuciły szereg naruszeń prawa w trakcie prowadzenia postępowania administracyjnego. Decyzją z dnia 15 maja 2001r. Nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że nie dostrzegł nieprawidłowości w dyskredytowanej decyzji zarówno pod względem merytorycznego rozstrzygnięcia jak również co do poprawności zastosowanych przepisów. Organ I instancji dokonał bezsprzecznych ustaleń wskazujących na wysoce nieodpowiedni stan techniczny przedmiotowego budynku. Zebrane w sposób wyczerpujący dowody pozwalają na stwierdzenie, iż stan ten jest wynikiem długotrwałych zaniedbań ze strony właścicieli obiektu, polegających na braku realizacji ciążących na nich z mocy ustawy - Prawo budowlane, obowiązków polegających na utrzymywaniu obiektu w należytym stanie technicznym, dokonywaniu niezbędnych remontów, prowadzenia przeglądów, itp. W związku z tak posuniętym procesem degeneracji przedmiotowego budynku zaistniała wątpliwość odnośnie możliwości jego dalszego użytkowania w kontekście bezpieczeństwa dla osób i mienia znajdujących się na jego terenie. Organ I instancji prawidłowo zastosował przysługujące mu kompetencje nadzorcze i nakazał właścicielom obiektu przedstawienie ekspertyzy, która pozwoli na wyjaśnienie wspomnianych wątpliwości. Wobec wyżej powiedzianego nie znajdują uzasadnienia zarzuty podnoszone przez odwołujących się. Mylna jest bowiem interpretacja stron brzmienia przepisu art. 62 ust. 1 pkt 1 - celem ustawodawcy niewątpliwie było zobowiązanie właścicieli obiektów budowlanych do utrzymywania posiadanych przez nich obiektów w należytym stanie technicznym, o czym świadczy zwrot użyty w art. 61 "jest obowiązany", natomiast przywołany przez skarżących art. 62 jest przedłużeniem regulacji dotyczącej tematyki utrzymania obiektów budowlanych i zawiera konkretyzację normy generalnej zawartej we wspomnianym art. 61. W związku z tym należy uznać, iż nałożone przez prawodawcę obowiązki zawarte w art. 61 i następnych prawa budowlanego, mają charakter bezwzględny zwłaszcza, że organy stosujące prawo zostały wyposażone w instrumenty przymusu, służące egzekucji powyższych obowiązków. Należy wobec powyższego zwrócić uwagę, iż interpretacji przepisu prawnego dokonywać należy nie tylko na zasadach wykładni językowej, ale również w odniesieniu do istniejącego systemu prawa. Organ odwoławczy nie może również zgodzić się z zarzutem, iż wykonywane w pobliżu przedmiotowego obiektu roboty budowlane stanowią przyczynę jego złego stanu technicznego. Znajdująca się w aktach sprawy ekspertyza budowlana wyklucza znaczący wpływ wspomnianych czynników zewnętrznych na stan techniczny budynku, który jest zły z powodu wskazanych wcześniej zaniedbań ze strony jego właścicieli. Nietrafny jest ponadto argument zarzucający organowi I instancji nieustosunkowanie się do kwestii bezpieczeństwa użytkowania obiektu w chwili obecnej. Organ ten z całą pewnością dąży do wyjaśnienia w sposób jednoznaczny istniejących w tej materii wątpliwości właśnie poprzez nakazanie właścicielom przedstawienia przedmiotowej ekspertyzy. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący H. R., E. R. i A. R. zarzucili, że żądanie od nich wykonania ekspertyz i badań jest bezzasadne, albowiem niesporny zły stan techniczny budynku spowodowany został robotami budowlanymi na rzecz Miejskiego Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej we W. To ten ostatni inwestor winien wykonać te ekspertyzy na swój koszt. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna, wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w decyzji ostatecznej. Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracyjnej i stosują środki określone w ustawie. W szczególności sąd jest właściwy do badania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje w przypadku istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy. Takie wady i uchybienia nie wystąpiły w przedmiotowej sprawie, wobec czego skarga nie mogła być uwzględniona. Zgodnie z art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /Dz.U. Nr 89, poz. 414 z późn. zm./ właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany użytkować obiekt zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymać go w należytym stanie technicznym i estetycznym. Natomiast według art. 62 ust. 1 obiekty budowlane powinny być w czasie ich użytkowania poddawane przez właściciela lub zarządcę okresowej kontroli, co najmniej raz w roku, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznej sprawności: a/ elementów budynku, budowli i instalacji narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działania czynników występujących podczas użytkowania obiektu, b/ instalacji urządzeń służących ochronie środowiska, c/ instalacji gazowych oraz przewodów kominowych. Właściwy organ może – w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia środowiska – nakazać przeprowadzenie w każdym terminie kontroli, o których mowa w ust. 1, a także żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części /art. 62 ust. 3 cyt. 4 ustawy/. By dokonać oceny czy stan, o którym mowa w art. 62 ust. 3 ustawy z 1994r. Prawa budowlanego występuje należy przeprowadzić postępowanie wyjaśniające celem dokonania konkretnych ustaleń zarówno co do rodzaju obiektu budowlanego, jego stanu technicznego, ewentualnych zagrożeń wynikających z tego stanu - i dopiero po wnikliwej ocenie dokonanej w aspekcie wskazanych przepisów prawnych podjąć stosowne decyzje tymi przepisami przewidziane tj. przeprowadzenie kontroli bądź wykonanie ekspertyzy. Jeżeli zachodzi potrzeba dostarczenia samej ekspertyzy w toku postępowania administracyjnego, to organ orzeka o tym w drodze postanowienia. Zgodnie bowiem z przepisami KPA o kwestiach wynikających w toku postępowania, a niezbędnych do jego właściwego przeprowadzenia, orzeka się w drodze postanowienia, które ma charakter dowodowy. Dopiero po dokonaniu tych ustaleń organ podejmuje rozstrzygnięcie co do istoty sprawy na podstawie np. art. 66 czy 67 Prawa budowlanego. Postanowienie takie zgodnie z art. 62 ust. 1 cytowanej ustawy Prawo budowlane kierowane może być do właściciela obiektu lub jego zarządcy /por. L. Bar, E. Radziszewski – Kodeks budowlany. Komentarz, W-wa 1999, s. 148 a także wyrok NSA z dnia 10 lipca 2002r. sygn. akt II SA/Wr 258/2000 – nie publ./. Ponieważ w przedmiotowej sprawie przeprowadzono już takie postępowanie wyjaśniające i w jego świetle /protokół oględzin, zdjęcia fotograficzne oraz ekspertyza techniczna/ nie budzi wątpliwości ani brak tych kontroli, ani zły stan techniczny budynku, który jest powodem żądania Pani H. R. otrzymania mieszkania komunalnego, organy zasadnie wydały decyzję w oparciu o przepis art. 62 ust. 3 cyt. ustawy. Organy wykazały dostatecznie, że zły stan techniczny budynku wynika głównie z winy skarżących, którzy nawet w chwili rozpoczęcia robót przez MPEC we W. nie podejmowali żadnych działań zapobiegawczych. Ten ostatni inwestor zgłaszał gotowość usunięcia uszkodzeń, do których swoimi robotami przyczynił się. Jednakże zakres tego przyczynienia się i wynikające z tego obowiązki naprawienia szkody mają charakter cywilnoprawny i nie mogą znosić obowiązku właścicieli nałożonego przepisem art. 61 Prawa budowlanego, a w konsekwencji, nie mogą podważać zasadności wydanych decyzji. Z tego powodu zarzuty skargi Sąd uznał za bezzasadne i dlatego oddalono ją na podstawie art. 151 cyt. na wstępie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.