II SA/Wr 1498/01

WyrokWSA we Wrocławiu2004-04-30

Skład orzekający: Halina Kremis, Mieczysław Górkiewicz, Anna Siedlecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opłata za usunięcie drzew powinna zostać naliczona, jeśli drzewa wyrosły jako samosiejki i nie mają wartości przyrodniczej, a ich usunięcie jest konieczne dla realizacji inwestycji budowlanej?
Ratio decidendi
Opłata za usunięcie drzew powinna zostać naliczona, nawet jeśli drzewa wyrosły jako samosiejki i nie mają szczególnej wartości przyrodniczej, a ich usunięcie jest konieczne dla realizacji inwestycji. Zwolnienie z opłaty na podstawie art. 86 d ust. 1 pkt 8 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska dotyczy jedynie drzew posadzonych tymczasowo, a nie tych, które wyrosły w wyniku naturalnych procesów przyrodniczych.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. "A" uzyskała zezwolenie na usunięcie dwóch jesionów w związku z budową parkingu wielopoziomowego. Organ I instancji naliczył opłatę za usunięcie drzew. Spółka wniosła odwołanie, argumentując, że drzewa były samosiejkami, nie miały wartości przyrodniczej, a ich usunięcie było konieczne dla inwestycji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, wskazując na obowiązek ponoszenia opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i brak ustaleń co do charakteru drzew (samosiejki vs. posadzone tymczasowo) oraz zagrożenia ze strony jednego z drzew.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II SA/Wr 1498/2001 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 kwietnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Halina Kremis Mieczysław Górkiewicz Anna Siedlecka /sprawozdawca/ Magda Mikus po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie naliczenia opłaty za usunięcie drzew oddala skargę Sygn. akt II SA/Wr 1498/2001 2 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...]r. Nr [...]Prezydent Miasta J. G. zezwolił Spółce z o.o. "A" w J. G. na usunięcie dwóch drzew - jesion wyniosły, rosnących przy ul. P. w J. G. o obwodach 110 cm i 145 cm oraz naliczył opłatę za usunięcie drzew w łącznej wysokości [...]zł płatnej na konto Gminnego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w J. G.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że postępowanie wszczęte zostało z wniosku Spółki z o.o. "A" ubiegającego się o uzyskanie zezwolenia na wycięcie dwóch drzew w związku z planowaną inwestycją budowy parkingu wielopoziomowego na działce nr [...]w J. G.. Z uwagi na dobry stan zdrowotny drzew, organ obowiązany był naliczyć opłatę za ich wycięcie w wysokości [...]zł. Od powyższej decyzji, a w zasadzie jej punktu drugiego dotyczącego naliczenia opłaty za wycięcie drzew strona wniosła odwołanie. Odwołujący podnosi, że Zarząd Miasta udzielił pełnego poparcia dla realizacji zamierzonej inwestycji i uznał ją za konieczną z uwagi na ograniczone możliwości lokalizacyjne w centrum miasta terenowo rozległych parkingów. Wykonany projekt na realizację powyższego zadania wkomponowany został prawie w całą powierzchnię działki nr [...], eliminując rosnący tam drzewostan. Drzewa te wyrosły jako samosiejki w miejscu wyburzonych poniemieckich kamienic i nie stanowią zdaniem odwołującego, żadnej wartości przyrodniczej czy też botanicznej. Natomiast cena jaką należy uiścić za ich usunięcie jest niewspółmiernie wysoka w stosunku do ich wartości. W związku z powyższym Spółka wniosła o odstąpienie od naliczania opłaty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. rozpatrując sprawę na skutek wniesionego odwołania orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Kolegium wskazało, że zadanie inwestycyjne związane z realizacją wielopoziomowego parkingu zostało podjęte przez odwołującą w ramach prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. Wprowadzenie zmian w środowisku, takich jak wycięcie drzew, w związku z budową parkingu dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej nie korzysta ze specjalnych preferencji. Zasada pobierania opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska i za wprowadzenie w nim zmian, wynika z przyjętych w ustawie założeń co do ochrony środowiska. Wynika to wprost z brzmienia art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska. Sygn.akt II SA/Wr 1498/2001 3 Obowiązek pobierania opłaty za usuwanie drzew ustalono w art. 86 ust. 2 pkt 3 ustawy. Zasada ta sformułowana kategorycznie i bezwarunkowo została skonkretyzowana w art. 86a-86g, a wysokość pobieranych opłat ustalono w drodze rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1997 r. w sprawie opłat za wprowadzenie substancji zanieczyszczających do powietrza oraz za usuwanie drzew i krzewów ( Dz. U. Nr 162, poz. 117 ze zm.). W przedmiotowej sprawie Kolegium stwierdziło, że ustalona przez organ I instancji opłata zarówno co do zasady jak i wysokości jest zgodna z obowiązującymi przepisami. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu pełnomocnik skarżącej zarzuca zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów art. 7 i art. 77 K.p.a. przez niepełne zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, w szczególności: * zaniechanie ustalenia czy wycięte zgodnie z pozwoleniem drzewa były samosiejkami czy też zostały posadzone tymczasowo przez użytkowników działki; * zaniechanie ustalenia czy i w jakim zakresie drzewo posadowione na granicy działki P. [...] stanowiło zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i mienia w istniejącej zabudowie. Pełnomocnik twierdzi i wywodzi, że organy obu instancji administracyjnych przyjęły, że przedmiotowy teren jest przeznaczony na cele nie przewidujące zadrzewień i zakrzaczeń. Natomiast brak jest ustaleń czy wycięte drzewa były posadzone świadomie i zgodnie z planami, czy też były samosiejkami lub zostały posadzone świadomie przez człowieka jednakże bez pozwoleń. Rozstrzygnięcie tej kwestii, ma zdaniem pełnomocnika skarżącej, zasadnicze znaczenie dla ustalenia czy zachodzi przesłanka z art. 86 d pkt 8 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska. Ponadto z treści skargi wynika, że drzewo rosnące przy budynku ul. P. [...] , zagrażało jego bezpieczeństwu, o czym skarżący dowiedział się z informacji właściciela w/w budynku przekazanej po wydaniu decyzji przez organ I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Organ odwoławczy uznał, że zarzut naruszenia w toku postępowania art. 7 i 77 K.p.a. jest całkowicie chybiony a podniesione w skardze okoliczności nie znajdują oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Teren pod zainwestowanie nie jest przeznaczony w planie zagospodarowania przestrzennego na cele przewidujące zadrzewienie i zakrzewienie. Jednakże plan ten w § 44.5 tekstu planu zawiera zapis, iż teren na którym ma być realizowana inwestycja przeznaczony jest na cele "obsługi komunikacji kołowej-parkingi (garaże) z towarzyszącymi drobnymi usługami, urządzeniami i zielenią". Sygn.aktllSA/Wr 1498/2001 4 Kolegium podnosi, że przyjmując, iż plan zagospodarowania przestrzennego dla tego terenu dopuszcza zieleń jako uzupełnienie funkcji podstawowej, nie sposób podzielić stanowiska strony skarżącej, iż oczywistym wydaje się że nie mogły tam zostać posadzone drzewa zgodnie z pozwoleniem. W planie zagospodarowania przestrzennego brak jest informacji aby rosnące drzewa na działce nr [...]zostały posadzone tymczasowo. Strona zarówno w postępowaniu przed organem I jak i II instancji nie kwestionowała dokonanych ustaleń i miała możliwość wypowiedzenia się co do każdego faktu budzącego jej wątpliwości. W toku prowadzonego postępowania nie podnosiła również, że rosnące drzewo na granicy działki stanowiło jakiekolwiek zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i mienia, zresztą w skardze tez nie przedstawiła żadnych dowodów na powyższą okoliczność. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. ) - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co oznacza, że cytowana wyżej ustawa z dnia 30 sierpnia ma zastosowanie w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje administracyjne wydawane przez organy administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego oraz czy organy orzekające przestrzegały przepisy prawa procesowe w postępowaniu administracyjnym ( art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ). Tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa Sąd władny jest wzruszyć zaskarżoną decyzję. Rozpoznając stan faktyczny i prawny sprawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają przepisów prawa w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( DZ.U. Nr 153, poz. 1270). Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia decyzji w niniejszej sprawie stanowiły przepisy art. 48 ust. 2, art. 86 ust. 1 i 2 pkt. 2 i 3, art. 86a ust. 2, art. 86 c ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska Sygn.akt II SA/Wr 1498/2001 5 ( tj. z 1994r. Dz.U. Nr 49, poz. 196 ze zm.) oraz § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1997 r. w sprawie opłat za wprowadzanie substancji zanieczyszczających do powietrza oraz za usuwanie drzew i krzewów ( Dz. U. Nr 162, poz. 1117 ze zm.). Z pierwszego w/w przepisu wynika obowiązek uzyskania zezwolenia wójta, burmistrza lub prezydenta miasta na usunięcie drzew i krzewów. Zgodnie natomiast z art. 86 ust. 1 i 2 jednostki organizacyjne ponoszą opłaty za gospodarcze korzystanie ze środowiska i wprowadzenie zmian w nim. Opłaty te uiszcza się m.in. za usuwanie drzew i krzewów( ust. 2 ). Należy zgodzić się z poglądem wyrażonym przez Samorządowe Kolegium odwoławcze, że w zakresie uregulowań gospodarczego korzystania ze środowiska zasadą ogólną wyraża art. 86 ust. 1 ustawy, przewidujący obowiązek pobierania opłat z tego tytułu, w tym w szczególności opłat za usuwanie drzew i krzewów. W konsekwencji tego przewidziane w art. 86 d ust. 1 zwolnienia oceniać należy jako przepisy szczególne, które wymagają ścisłego stosowania. Wykładnia jednak przepisu szczególnego nie może prowadzić do zaprzeczenia celu, w jakim przepis ten został wydany. Wyliczone w art. 86 d ust. 1 zwolnienia od opłat za usunięcie drzew i krzewów można podzielić, co już zostało w orzecznictwie sądowym zauważone, na dwie grupy tych zwolnień : generalne i celowe. Do zwolnień o charakterze generalnym należy zaliczyć zwolnienia obejmujące wszystkie osoby fizyczne, które uzyskały zezwolenie, drzewa i krzewy których usunięcie nie wymaga zezwolenia i drzewa obumarłe. Istotą pozostałych zwolnień od opłat wymienionych w art. 86 d ust.l, jest osiągnięcie bądź potrzeba zrealizowania określonego celu wyraźnie w tych przepisach określonego. Istotną przesłanką przewidzianego w art. 86 d ust. 1 pkt 8 ustawy zwolnienia od opłat za usunięcie drzew i krzewów jest tymczasowość ich posadzenia ze względu na przeznaczenie terenu w planie zagospodarowania przestrzennego na cele nie przewidujące zadrzewień i zakrzewień. Sformułowanie "posadzono tymczasowo"( drzewa, krzewy) oznacza świadomą działalność człowieka obliczoną na uzyskanie określonego rezultatu, polegającą na zasadzeniu na wyznaczonym terenie roślinności, w przeciwieństwie do sytuacji, gdy roślinność powstaje w następstwie naturalnych procesów przyrodniczych, bez udziału człowieka ( patrz uchwała NSA- OPS 3/99, ONSA 1999/4/117). Tak rozumiany przepis nie art. 86d ust. 1 pkt 8 ustawy nie obejmuje usuwania drzew i krzewów, które wyrosły na skutek naturalnych procesów przyrodniczych , tzw. samosiejki, albowiem taka roślinność nie została posadzona tymczasowo. Sygn. akt II SA/Wr 1498/2001 6 Analiza akt administracyjnych sprawy, w ocenie Sądu, wskazuje że organy prowadzące postępowanie nie naruszyły przepisów procedury administracyjnej, jak również trafnie zastosowane zastosowały przepisy prawa materialnego. Organ I instancji prawidłowo, już na etapie uzgadniania projektu budowy parkingu, informował stronę o potrzebie uzyskania zezwolenia na wycięcie drzew kolidujących z zabudową wskazując na stosowne przepisy ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska, łącznie ze wskazaniem na przepisy dotyczące opłat. W tym celu przeprowadzone zostały w dniu [...]r. oględziny rosnących drzew w terenie z udziałem pełnomocnika wnioskodawcy-inwestora. W protokole oprócz stwierdzenia rodzaju drzew do usunięcia i ich wielkości obwodów, nie wniesiono o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania co do okoliczności podnoszonych w skardze do Sądu. Przyjąć zatem należy, że ustalone w postępowaniu fakty zostały udowodnione, tym bardziej że organ I instancji posiadał w aktach sprawy przedłożony przez inwestora projekt budowy parkingu wielopoziomowego z wyszczególnieniem inwentaryzacji zieleni i opisem do inwentaryzacji zieleni. Biuro Projektów i Realizacji Inwestycji B s.c. we W. będące wykonawcą projektu w pkt 2.1.5.6. pt. ZIELEŃ stwierdziło, że sporne drzewa oznaczone nr 5 i 6 (jesion) są zdrowe i ładne o walorach ozdobnych i użytkowych. Wszystkie drzewa występujące natomiast na terenie są stare i nie nadają się do przesadzenia. Również w postępowaniu przed organem odwoławczym, skarżący nie podnosił ani kwestii zagrożeń co do drzewa rosnącego na granicy działki, ani też nie wskazywał na inne jego zdaniem istotne okoliczności sprawy. Twierdził natomiast, iż przedmiotowe drzewa to samosiejki. Wniósł o zwolnienie z opłaty zupełnie z innych przyczyn społecznych, które nie mają żadnego znaczenia dla sprawy. W postępowaniu przed Sądem twierdzenia skarżącego nie zostały poparte żadnym dowodem, który mógłby mieć wpływ na odmienną ocenę stanu faktycznego sprawy. W tym stanie faktycznym i prawnym, zgodzić się trzeba ze stanowiskiem Kolegium zawartym w odpowiedzi na skargę, że w planie zagospodarowania przestrzennego brak jest jakichkolwiek informacji, iż rosnące na terenie przedmiotowej działki drzewa zostały posadzone tymczasowo. Twierdzeniom skarżącego w tym zakresie przeczy również inwentaryzacja zieleni zawarta w projekcie inwestycji, wskazując iż wszystkie drzewa na działce nr [...] są stare i nie nadające się do przesadzenia. W tym stanie rzeczy Sąd nie uwzględnił skargi i orzekł, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o jej oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło