II SA/Wr 1505/01
WyrokWSA we Wrocławiu2004-06-16
Skład orzekający: Bogumiła Skrzypczak, Andrzej Wawrzyniak, Tadeusz Kuczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję organu I instancji przyznającą zasiłek celowy w ograniczonej wysokości, pomimo zarzutów skarżącego o rażącym naruszeniu prawa materialnego i procesowego oraz o niewystarczającej kwocie pomocy?Ratio decidendi
Sąd administracyjny uznał, że organy administracyjne nie naruszyły przepisów prawa materialnego ani procesowego. Decyzja o przyznaniu zasiłku celowego ma charakter uznaniowy, a jej wysokość zależy od sytuacji materialnej strony, celu przyznania pomocy oraz możliwości finansowych organów. W sytuacji ograniczonej puli środków i dużej liczby wnioskodawców, organy miały prawo dokonać wyboru co do sposobu i rozmiaru przyznanej pomocy, co zostało należycie uzasadnione. Kontrola sądowa decyzji uznaniowych jest ograniczona do badania legalności postępowania, a nie jego merytorycznej zasadności.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się o zasiłek celowy na zakup żywności. Organ I instancji przyznał zasiłek w określonej kwocie. Skarżący odwołał się, zarzucając nieważność decyzji, domagając się wyższej kwoty pomocy i kontroli w ośrodku pomocy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, uznając pismo skarżącego za odwołanie, a nie wniosek o stwierdzenie nieważności. Skarżący zaskarżył decyzję SKO do sądu, podnosząc liczne zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego i procesowego, w tym dotyczące wysokości przyznanej pomocy i udziału osób podlegających wyłączeniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
4 II SA/Wr 1505/2001 Wyrok W Imieniu Rzeczypospolitej Polskiej Dnia 16 czerwca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w następującym składzie: Przewodniczący: S. NSA Bogumiła Skrzypczak (sprawozdawca) Sędziowie: S. NSA Andrzej Wawrzyniak S. NSA Tadeusz Kuczyński Protokolant: Aleksandra Rygielska po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2004 roku sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego. - oddala skargę.
4 II SA/Wr 1505/2001
2
Uzasadnienie
M. D. pismem z dnia [...] roku zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w W. z prośbą o udzielenie pomocy w formie -między innymi - zasiłku celowego na zakup żywności.
Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w W. decyzją z dnia [...] roku (Nr [...]) przyznał M. D. zasiłek celowy na zakup żywności w wysokości [...] zł.
Od decyzji tej odwołał się M. D. podnosząc, że decyzja organu I instancji została wydana z rażącym naruszeniem prawa materialnego i dlatego jest nieważna, co organ odwoławczy powinien sam stwierdzić. Nadto domagał się przeprowadzenia kontroli w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie w W. w celu ustalenia sposobu i zasadności rozdziału środków przeznaczonych na zasiłki celowe. Wniósł także o zobowiązanie organu do niezwłocznego udzielenia pomocy w wyższej kwocie, a także wyznaczenie do rozpatrzenia jego żądania innego organu, ze względu na wadliwe wykonywanie obowiązków przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w W. Niezależnie od tego M. D. zarzucił, że udzielona pomoc, jak i dotychczasowe formy pomocy uniemożliwiają jemu i jego rodzinie zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] roku (Nr [...]) -wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 Kpa-utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że wniesione do Kolegium pismo potraktowało jako odwołanie, a nie wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, bowiem zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego tryb odwoławczy ma pierwszeństwo przed trybem nadzwyczajnym obejmującym m.in. stwierdzenie nieważności decyzji. Organ przyjął, że M. D., mający lat [...] i wykształcenie średnie ogólne, od [...]r. jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotny bez prawa do zasiłku.
4 II SA/Wr 1505/2001
3
Mieszka wspólnie z [...]-letnim synem S., uczniem Liceum Ogólnokształcącego, w domu jednorodzinnym w zabudowie szeregowej o po w. [...] m2, który stanowi jego własność. W mieszkaniu znajduje się gaz, bieżąca woda i etażowe ogrzewanie. Organ ustalił, że M. D. korzysta z pomocy społecznej od kilku lat. Kolejnymi decyzjami organ przyznał M. D. zasiłki na różne cele. Organ wskazał dalej, że zgodnie z art. 4 ust. 1 powołanej wyżej ustawy o pomocy społecznej prawo do świadczeń z pomocy społecznej przysługuje osobom i rodzinom, których dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kryterium dochodowego ustalonego zgodnie z ustawą, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednej z okoliczności wymienionej wart. 3 pkt. 2- 11 ustawy. Stwierdził, że wnioskodawca ze względu na brak dochodu oraz występujące szczególne okoliczności kwalifikuje się do przyznania pomocy społecznej. Organ zwrócił dalej uwagę, że przepisy ustawy o pomocy społecznej nie określają wysokości zasiłków celowych i nie podają kryteriów ustalania tej wysokości. W takiej sytuacji przy ustalaniu wysokości zasiłku brana jest pod uwagę z jednej strony sytuacja materialna rodziny i cel, na który zasiłek jest przyznawany, a z drugiej strony - możliwości finansowe organów pomocy społecznej. Z informacji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w W. wynika, że ograniczone środki oraz duża liczba osób ubiegających się o świadczenia uniemożliwiają udzielenia stronie pomocy w takich kwotach, jakich oczekiwałby wnioskodawca. Zdaniem organu odwoławczego inne zarzuty podnoszone przez stronę nie mają wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Organ I instancji nie przekroczył ustawowego terminu rozpatrzenia złożonych wniosków o przyznanie pomocy społecznej. Kwestia natomiast wyznaczenia innego organu pomocy społecznej do załatwienia złożonych wniosków w sytuacji, gdy już wydana została decyzja organu I instancji jest bezprzedmiotowa. Decyzja bowiem kończy postępowanie w danej instancji. Wraz z żądaniem przyznania zasiłku strona ma prawo wystąpić o wyłączenie organu bądź pracownika, jeżeli zachodzą przesłanki w tym zakresie. W sprawie zaś przeprowadzenia kontroli w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie w W. Kolegium wystąpiło do Rady Miejskiej W.
Decyzja ta została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W skardze na powyższą decyzję M. D. podniósł zarzut:
4 II SA/Wr 1505/2001
4
1. naruszenia prawa materialnego, w szczególności art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1, 2 i 3, art. 10 ust. 2 pkt 6 i art. 36 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej;
2. naruszenia przepisów postępowania administracyjnego dające podstawę do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 3 kpa, w związku z art. 24 § 1 kpa i art. 145 § 1 pkt. 4 kpa, w związku z art. 10 § 1 kpa;
3. rażącego naruszenia prawa: art. 156 § 1 pkt. 2 kpa, w związku z art. 157 § 2 i art. 158 § 1 kpa;
4. naruszenia przepisów postępowania: art. 37 § 2 kpa, w związku z art. 12 i art. 35 §1 i2kpa.
W uzasadnieniu podniósł, że rozstrzygnięcia obydwu organów w sposób rażący naruszają prawo, a przez nikły rozmiar udzielonej pomocy narażają skarżącego i jego rodzinę na niemożność zaspokojenia podstawowej potrzeby życiowej. Powołując się na przepis art. 2 ust. 1 i 3 ustawy o pomocy społecznej skarżący podniósł, że rozmiar świadczenia powinien być odpowiedni do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Zarzucił, że przyznany zasiłek nie spełniał ustawowych warunków. Wskazując na przepis art. 10 ust. 2 pkt 6 ustawy o pomocy społecznej podniósł, że organ pomocy społecznej nie może powoływać się na ograniczone środki finansowe i przyznać zasiłek w wysokości, która nie zaspokaja niezbędnej potrzeby życiowej. Zarzucił, że działanie obydwu organów jest działaniem na szkodę skarżącego i jego rodziny. Twierdził też, że decyzję w tej sprawie wydały osoby podlegające wyłączeniu z mocy prawa. Brały one bowiem udział w wydaniu decyzji, na które wniesiono skargi w sprawach sygn. akt II SA/Wr 1636/99, II SA/Wr 31612000, II SA/Wr 409/2000, II SA/Wr 1087/2000, II SA/Wr 1300/2000 i II SA/Wr 1301/2000. Skargi te do chwili obecnej nie zostały rozpoznane. W związku z tym, że w niniejszej sprawie w wydaniu zaskarżonej decyzji orzekali członkowie Kolegium wyłączeni z mocy ustawy, powoduje to wadliwość wydanych w sprawie decyzji i wypełnia dyspozycję art. 145 § 7 pkt. 3 kpa. Ponadto zarzucił, że została naruszona zasada dotycząca czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, bowiem nie zapoznano go przed wydaniem decyzji organu I instancji z zebranym materiałem dowodowym. Z tego względu zdaniem skarżącego zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Podniósł, że organ nie wszczął postępowania w
4 II SA/Wr 1505/2001
5
sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji, czym naruszył wskazane w pkt. 3 skargi przepisy kpa. Zarzucił, że jego wniosek został rozpatrzony po terminie, a organ odwoławczy mimo to nie zarządził wyjaśnienia przyczyn i ustaleniu osób winnych naruszenia zasady niezwłocznego załatwienia sprawy w terminie. Nadto zarzucił, że organ nie rozpatrzył jego wniosku o zobowiązanie MOPR w W. do niezwłocznego udzielenia skarżącemu pomocy oraz naruszył jawność i rzetelność postępowania administracyjnego, orzekając w oparciu o dokumentację nie będącą dowodem w sprawie i dopuścił się w zaskarżonej decyzji ujawnienia danych z wywiadu przeprowadzonego u skarżącego.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł ojej oddalenie, powołał się na swoją dotychczasową argumentację, a ponadto dodał, że skarżący brał udział w postępowaniu, gdyż organy obu instancji nie zbierały nowych dowodów, które nie byłyby znane stronie. Wskazał też, że tryb odwoławczy ma pierwszeństwo przed trybem nadzwyczajnym, którym jest tryb stwierdzenia nieważności decyzji. W związku z czym pismo skarżącego potraktowano jako odwołanie, a niejako wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji.
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zmn.) do rozpoznania skargi wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu przed dniem 1 stycznia 2004 roku - właściwy obecnie jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 3 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) sądy administracyjne powołane zostały do badania legalności decyzji, niektórych postanowień i innych aktów organów administracyjnych. W związku z tym kontrolą w
4 II SA/Wr 1505/2001
6
postępowaniu przed sądami administracyjnymi objęta jest zgodność z prawem materialnym zaskarżonych aktów administracyjnych, a także badanie zgodności tych aktów pod względem formalnym, a więc badanie, czy w postępowaniu administracyjnym nie nastąpiło takie naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, które miało wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie organy administracyjne nie naruszyły wskazanych wyżej przepisów.
Materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (tj. Dz. U. Nr 64, poz. 414 z 1998r.z póżn. zm.). Pomoc społeczna może mieć, m. in. stosownie do art. 32 powołanej ustawy, formę zasiłku celowego. Według powyższego przepisu prawa w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może zostać przyznany zasiłek celowy z pomocy społecznej. Zasiłek ten może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia, remontu mieszkania, opału i odzieży, pobytu dziecka w żłobku lub przedszkolu, a także kosztów pogrzebu. Jest to wyliczenie przykładowe, co oznacza, że zawarte w powyższym przepisie prawa wyliczenie nie ma charakteru zamkniętego. Kryteria natomiast uprawniające do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej zostały ściśle określone w przepisie art. 4 ust. 1 omawianej ustawy. Przepis ten ogranicza dostęp do świadczeń społecznych, wprowadzając tzw. kryterium dochodowe. Pomoc społeczna nie została tym samym oparta na nasadzie powszechności. Przepis art. 2 ust. 2 omawianej ustawy jednocześnie stanowi, że celem pomocy społecznej jest zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin oraz umożliwienia im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka. Pomoc społeczna powinna w miarę możliwości doprowadzić do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Z przepisu tego wynika kolejne ograniczenie zakresu działania organów pomocy społecznej - mają one jedynie pomagać w działaniu osób zmierzających do poprawy swej sytuacji życiowej, a nie gwarantować źródła utrzymania (art. 1 ust. 1 ustawy).
Należy dodać, że w myśl art. 2 ust. 4 ustawy potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i
4 II SA/Wr 1505/2001
7
możliwościom pomocy społecznej. W związku z tym możliwe do spełnienia jest tylko to, na co pozwalają środki posiadane w chwili załatwiania sprawy.
Decyzja oparta na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy jest decyzją uznaniową. Organ orzekający nie jest w takim przypadku związany normą prawa materialnego z tym, że argumentacja organu, co do rozmiaru udzielonej pomocy musi odpowiadać regule wyrażonej w art. 7 kpa. W myśl tego przepisu w toku postępowania organ administracji publicznej podejmuje wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stanowisko organu orzekającego w tym zakresie powinno znaleźć - stosownie do art. 107 kpa - wyraz w uzasadnieniu decyzji administracyjnej.
Organy rozpoznające niniejszą sprawę nie naruszyły tych przepisów.
Organ I instancji nie tylko powołał się na ograniczone możliwości finansowe ale także szczegółowo wykazał, jakimi środkami w dacie rozpoznawania wniosku skarżącego dysponował, ile osób zgłosiło wnioski o udzielenie pomocy oraz jakie były w tym okresie potrzeby osób zamieszkujących w rejonie tego Ośrodka. Z akt sprawy wynika, że skarżący od kilku lat jest objęty opieką Ośrodka Pomocy Społecznej i pomoc taką w różnej formie uzyskuje. Fakt ten upodobnia działania organu I instancji do stałego utrzymywania skarżącego, a nie do pomocy w przezwyciężaniu trudnej sytuacji życiowej. Konieczność zaspokojenia potrzeb nie tylko skarżącego, ale i innych osób objętych pomocą społeczną, przy istniejących środkach -niewystarczających, by zrealizować wszystkie oczekiwania - wymaga wyboru nie tylko co do sposobu załatwienia wniosków o przyznanie pomocy społecznej ale także co do rozmiaru przyznanej pomocy. Organy orzekające w sprawie ten wybór należycie uzasadniły. Dodać należy, że świadczenia przyznawane w ramach zasiłku celowego nie mają charakteru roszczeniowego.
Uznaniowy charakter decyzji sprawia, że dokonywana przez sąd administracyjny kontrola takich decyzji jest znacznie ograniczona. Sprowadza się ona zasadniczo do badania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem. W szczególności sąd kontroluje, czy w toku postępowania podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu
4 II SA/Wr 1505/2001
8
faktycznego, czy zebrano wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia, bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej, oraz czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, to jest, czy nie nosi cech dowolności (por. wyrok NSA sygn. akt SA/Kr 1543/95, Biul. Skarb. 1997/2/29).
Stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie organy nie uchybiły powyższym zasadom, a wydane przez nie decyzje w niczym nie naruszają zarówno prawa materialnego, będącego podstawą rozstrzygnięcia wniosku, jak również przepisów procedury administracyjnej.
Problemem praw osób pozostających w trudnej sytuacji materialnej zajmował się Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 20 listopada 200Ir. - SK 15/01 (OTK 2001/8/252) rozważając zgodność art. 31 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej oraz § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 10 marca 1997r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania zasiłku okresowego (Dz. U. Nr 26, poz. 140) z art. 67 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Uznając, że te przepisy są zgodne z art. 67 ust. 2 Konstytucji RP Trybunał Konstytucyjny zwrócił uwagę, że: "...pomoc społeczna ma w odniesieniu do ubezpieczenia, czy zaopatrzenia społecznego jedynie charakter uzupełniający. Cechą wyróżniającą pomoc społeczną, w porównaniu do innych systemów świadczeniowych, jest brak po stronie obywateli roszczenia prawnego do świadczenia pomocy, co wynika w szczególności z zasady indywidualizacji leżącej u podstaw koncepcji pomocy społecznej. W ustawodawstwach krajów europejskich prawo do świadczeń nie opiera się na ogólnej zasadzie roszczeniowości, lecz raczej kieruje się zróżnicowaniem pozycji prawnej świadczeniobiorcy, w zależności od rodzaju świadczenie. Także na gruncie polskiej ustawy o pomocy społecznej można wyróżnić świadczenia, które muszą być udzielone (np. zasiłek stały przewidziany w art. 27), które powinny zostać udzielone (np. schronienie, posiłek i niezbędne ubranie - art. 13) oraz takie, które mogą zostać udzielone (np. pomoc mająca na celu ekonomiczne usamodzielnienie osoby lub rodziny)..." Trybunał Konstytucyjny wskazał, że: "...w komentarzu do art. 67 ust. 2 Konstytucji wskazuje się, że "stopień pokrycia potrzeb osób uprawnionych jest zależny od poziomu ogólnej zamożności społeczeństwa i od stanu finansów
4 II SA/Wr 1505/2001
9
publicznych" (Piotr Wieczorek: Komentarz do Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1977 r., Warszawa 2000, s. 91)." (...) "Prawo do zabezpieczenia społecznego nie realizuje się zatem wyłącznie w formie pomocy społecznej, a tym bardziej w szczególnej postaci tej pomocy jaką stanowi zasiłek okresowy, który jest jednym ze świadczeń, które ustawodawca przewidział w ramach zabezpieczenia społecznego. Należy powiedzieć jeszcze wyraźnie, że pomoc społeczna jest ostatnim ogniwem w systemie zabezpieczenia społecznego i ma charakter uzupełniający. Polityka udzielania pomocy przez państwo winna brać pod uwagę subsydiarny charakter pomocy w stosunku do aktywności samego zainteresowanego w staraniach o znalezienie i podjęcie pracy..."
W świetle powyższego uznać należy, że wydane w tej sprawie decyzje w niczym nie naruszają przepisów prawa materialnego będącego podstawą rozstrzygnięcia sprawy.
Wbrew także zarzutom skarżącego, rozpoznając sprawę organy decyzyjne w niczym nie naruszyły wskazanych w skardze przepisów procedury administracyjnej.
Za nietrafny uznać należy zarzut skarżącego dotyczący naruszenia jego praw, mającego polegać na uniemożliwieniu mu udziału w postępowaniu administracyjnym. Zważyć należy, że przeprowadzone w sprawie postępowanie ograniczyło się do przeprowadzenia przez organ pomocy społecznej uzupełniającego wywiadu środowiskowego o sytuacji życiowej skarżącego. Przeprowadzenie wywiadu odbyło się przy udziale skarżącego, co wynika ze złożonego przez niego podpisu na formularzu tego wywiadu. Postępowanie zostało wszczęte na skutek złożenia przez skarżącego wniosku o przyznanie zasiłku celowego. W związku z tym żadna czynność procesowa dokonana przez organ nie odbyła się bez udziału skarżącego.
Wbrew twierdzeniom skargi brak jest podstaw do przyjęcia istnienia w sprawie podstaw do wznowienia postępowania. Wskazać bowiem należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego (W. Dawidowicz: "Ogólne postępowanie administracyjne", Zarys wykładu, s. 242,
4 II SA/Wr 1505/2001
10
Warszawa 1983). Wznowienie postępowania dopuszczalne jest tylko w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Przedmiotem niniejszej sprawy jest wniosek strony o przyznanie zasiłku celowego, który to wniosek rozpatrywany jest w trybie zwykłym.
Za chybiony uznać także należy podniesiony w skardze zarzut nieważności postępowania. Trafnie organy uznały, że pismo skarżącego stanowi odwołanie od decyzji I instancji. Pismo to zostało wniesione w terminie do złożenia odwołania. O charakterze tego pisma nie przesądza zgłoszony w nim wniosek stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji organu 1 instancji. W wyroku z dnia 14 lutego 1986r. IIISA 1344/85 (GAP 1987, Nr 8, poz. 45) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "...Organ administracji rozpoznający odwołanie od decyzji organu I instancji nie jest kompetentny do stwierdzenia nieważności tej decyzji. Rozpoznanie sprawy w trybie odwoławczym stwarza organowi II instancji wszelkie możliwości naprawienia ewentualnych wadliwości postępowania przed organem I instancji, przy czym art. 138 kpa nie przewiduje możliwości orzeczenia o nieważności decyzji..." W wyroku z dnia l kwietnia 1988r. IV SA 1001/97, (GAP 1989, Nr 18-20, s. 751 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, zgodnie z którym nawet pismo zatytułowane "wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji", ale wniesione do organu odwoławczego przed upływem terminu do złożenia odwołania, podlega rozpatrzeniu jako odwołanie. Skarżący nie wykazał, aby w sprawie wystąpiła którakolwiek z przestanek wymienionych w art. 156 kpa, od zaistnienia których zależy stwierdzenie nieważności.
Chybione są również zarzuty dotyczące udziału w rozpoznaniu niniejszej sprawy osób podlegających wyłączeniu z mocy ustawy. Zarzut ten skarżący opierał na twierdzeniu, że w innych jego sprawach decyzje wydawali pracownicy organów załatwiających także niniejszą sprawę. Taka przesłanka jednak nie daje podstaw do wyłączenia. Nie zostały bowiem w ten sposób spełnione przesłanki wyłączenia, o jakich mowa w art. 24 kodeksu postępowania administracyjnego. Wprawdzie zgodnie z art. 24 § 1 pkt. 5 kpa wyłączeniu od udziału w sprawie podlega pracownik, który brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji, jednakże nie dotyczy to ani wydanej decyzji w innej sprawie, ani też sytuacji, gdy dany pracownik orzeka w tej samej instancji w danej sprawie.
4 II SA/Wr 1505/2001
11
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził także, aby organy administracyjne naruszyły art. 37 § 2 kpa, który dotyczy zażalenia na nie załatwienie sprawy w terminie, gdyż skarżący w tej sprawie nie wyczerpywał trybu zażaleniowego określonego w tym przepisie, w związku z terminami określonymi w art. 35 kpa do załatwienia sprawy. Z akt sprawy nie wynika, aby organy rozpatrzyły sprawę z naruszeniem terminów, o jakich mowa w art. 35 kpa.
Reasumując Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy administracyjne wydając zaskarżone decyzje, nie naruszyły prawa.
W związku z tym, stosownie do art. 151 wyżej powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlegała oddaleniu.
Z tych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło