II SA/Wr 1515/03
WyrokWSA we Wrocławiu2005-11-16
Skład orzekający: Lidia Serwiniowska, Tadeusz Kuczyński, Ewa Kamieniecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił stan faktyczny i ocenił dowody w sprawie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji sprzecznych oświadczeń właściciela pojazdu i kierowcy?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może uchylić się od oceny wiarygodności sprzecznych dowodów, w tym zeznań stron, i musi dokładnie wyjaśnić stan faktyczny sprawy, opierając swoją ocenę na przekonywujących podstawach i wskazując kryteria oceny w uzasadnieniu. W przypadku nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez zezwolenia, organ musi ustalić, czy kierowca działał na rzecz i ryzyko właściciela pojazdu, czy też na własną rzecz, korzystając jedynie z pojazdu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na M. S. za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia. Kontrola drogowa wykazała, że pojazd należący do M. S., kierowany przez S. B., wykonywał transport drogowy bez zezwolenia. M. S. twierdził, że użyczył pojazd S. B. do celów prywatnych i nie ponosi odpowiedzialności za jego działania. S. B. natomiast oświadczył, że był nieregularnie zatrudniany przez M. S. do przewozu osób. Organy administracji nałożyły karę pieniężną na M. S., uznając jego wyjaśnienia za niewiarygodne, co zostało zaskarżone do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, zasądził od Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego i orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński /sprawozdawca/, Asesor WSA Ewa Kamieniecka, Protokolant Krzysztof Caliński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2005r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną przez nią w mocy decyzję organu I instancji; II. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. na rzecz skarżącego kwotę 240 /dwieście czterdzieści/ zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...]r. nr [...]na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 93 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. nr 125 poz. 1371 z póź. zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. S. z dnia [...]r. od decyzji nr [...]Komendanta Miejskiego Policji w W. z dnia [...]r. nakładającej karę pieniężną w wysokości [...] zł ([...]złotych), utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.
W motywach podano, że w dniu [...]r. podczas kontroli drogowej na ul. B. C. w W., samochodu osobowego m-ki Mercedes nr rej. [...] kierowanego przez S. B., funkcjonariusz Komendy Miejskiej Policji w W. stwierdził wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zezwolenia. W związku z powyższym na mocy art. 92 ust. 1 pkt 2 Ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr. 125 poz. 1371 z późn. zm.) oraz pozycji 2 załącznika do Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dn. 3 lipca 2002r w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz. U. Nr. 115 poz. 999 z późn. zm.) -Komendant Miejski Policji w W. nałożył w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości [...]złotych.
W terminie ustawowym M. S. złożył odwołanie od nałożonej decyzji administracyjnej. W odwołaniu, skarżący wnosił o odstąpienie od jej wykonania. Twierdził, że w tym dniu samochód osobowy marki Mercedes nr rej. [...]pożyczył koledze S. B., który miał zamiar dokonać zakupów w hipermarkecie Real w W.. Tłumaczył, że w czasie kontroli wykonywany był przejazd okazjonalno -prywatny a w samochodzie przebywały cztery osoby znajome kierującego pojazdem. Odwołujący dodaje, że od marca br. nie wykonuje żadnych usług przewozowych, ponieważ oczekuje na wydanie zezwolenia od Prezydenta Miasta W..
Rozpatrując sprawę organ odwoławczy stwierdził, że na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym - wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zezwolenia podlega karze pieniężnej w wysokości 8000 zł. Policjant podczas kontroli ustalił stan faktyczny, w którym kontrolowany pojazd oznakowany był wyróżnikiem linii, co świadczyć może o podjęciu i wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób na linii osobowej regularnej. Dodatkowo w protokole przesłuchania świadka sporządzonym w siedzibie Komendy Miejskiej Policji w W. w dniu [...]r. S. B. potwierdził prowadzenie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób przez M. S..
W skardze na powyższą decyzję do sądu administracyjnego M. S. zarzucił, że kontrolowany pojazd był używany do celów prywatnych. Zaprzeczył też, aby zatrudniał jakiegokolwiek kierowcę. Stwierdził, iż jedynie użyczył S. B. swój samochód i nie przypuszczał, że ten wykorzystał go do celów zarobkowych. Oświadczył też, że od [...]r. jeździ legalnie i posiada zezwolenie. Zarzucił, iż nie może ponosić odpowiedzialności za czyjeś błędy i naruszenie prawa.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. wniósł o jej oddalenie. Stwierdził, że tłumaczenie to nie jest wiarygodne. Przeciwko wersji skarżącego przemawiają ustalenia kontroli. Gdyby skarżący nie używał kontrolowanego pojazdu dla celów zarobkowego przewożenia osób, to za szybami pojazdu nie widniałyby tablice z wyróżnikiem miejskiej linii autobusowej.
W tym stanie należy przyjąć, że stan faktyczny był taki, jaki wynika z protokołu kontroli i notatki urzędowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 92 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym, powołanej wyżej w związku z pkt 2 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym /Dz.U. nr 115, poz. 999 ze zm./. Z treści tych przepisów wynika, że kto wykonuje transport drogowy lub przewozowy na potrzeby własne bez wymaganego zezwolenia na przewóz osób lub rzeczy podlega karze pieniężnej w wysokości 8 tys. zł.
Decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji we W., jak i decyzja ją poprzedzająca były adresowane do M. S., jako właściciela pojazdu służącego do przewozu osób bez zezwolenia. M. S. konsekwentnie utrzymywał, że jedynie użyczył pojazdu S. B. nie przypuszczając, że ten wykorzysta go do celów zarobkowych i zarzucając, że nie może ponosić odpowiedzialności za postępowanie S. B.. Z kolei, S. B. oświadczył, że jest nieregularnie zatrudniany przez M. S. do przewozu osób, za co - z dziennego utargu otrzymuje [...] zł. W okresie od [...]r. do [...]r. był zatrudniony dwukrotnie. Podał, że skarżący wykonuje przewóz osób na linii komunikacyjnej "A" w W..
Decyzja administracyjna jest jednostronnym i władczym rozstrzygnięciem organu administracji publicznej podjętym na podstawie prawa i w granicach przysługujących temu organowi kompetencji, skierowanym do indywidualizowanego adresata, w konkretnej sprawie. Biorąc po uwagę przedmiot regulacji, można wyróżnić dwa typy decyzji: decyzje o charakterze podmiotowym i decyzje o charakterze przedmiotowym. Pierwsze z tych decyzji są ściśle związane z cechami, kwalifikacyjnymi i przymiotami adresata decyzji. Decyzje o charakterze przedmiotowym odnoszą się głównie do aspektu przedmiotowego sprawy.
Decyzja o nałożeniu kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zezwolenia jest decyzją o charakterze przedmiotowym, ponieważ przedmiot jej regulacji jest niezależny od cech konkretnego podmiotu /np. posiadania statusu przedsiębiorcy w rozumieniu przepisów ustawy o transporcie drogowym/ lecz zależy od rodzaju zarzucanego komuś postępowania /wykonywania przewozu osób bez wymaganego zezwolenia/. Z treści art. 92 ust. 1 powołanej ustawy wynika, że karze pieniężnej podlega każdy, kto wykonuje opisaną w hipotezie tego przepisu działalność, a karę tę nakłada się w drodze decyzji administracyjnej na kontrolowanego /art. 93 ust. 1/. W sprawie jest poza sporem, że kontrolowanym był S. B..
Uwzględniając powyższe, a w szczególności wymogi związane z interpretacją wskazanych wyżej przepisów ustawy o transporcie drogowym organ powinien przede wszystkim ustalić do kogo powinna być skierowana decyzja jako osoby będącej stroną w sprawie. W tym celu należy zbadać, czy skontrolowany przez funkcjonariusza Policji kierowca S. B. działał na rzecz i ryzyko skarżącego pozostając z nim w określonym pracowniczym lub niepracowniczym stosunku zatrudnienia, czy też działał na własną rzecz i ryzyko korzystając jedynie z pojazdu skarżącego. Z oświadczenia skarżącego wynika, że od [...]r. zawiesił działalność w zakresie usług transportowych. Nie jest jasne, dlaczego organ dysponując sprzecznymi ze sobą zeznaniami /M. S. utrzymującego, że użyczył pojazd S. B., który korzystał z niego na swój rachunek i S. B. utrzymującego, że prowadząc pojazd działał na rzecz M. S./, bez dowodu uznał za wiarygodne zeznanie S. B. i również bez dowodu odmówił wiary wyjaśnieniom M. S..
W takiej sytuacji organ nie może uchylić się od oceny wiarygodności takich zeznań, a tym samym uchylić się od oceny wiarygodności tych dowodów, a w konsekwencji, od dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy /art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a./. Jeżeli spośród dwóch twierdzeń jedno jest prawdziwe, a drugie fałszywe, należy dokonać stosownego wyboru, wskazując kryteria, jakimi kierował się organ, uznając daną okoliczność za udowodnioną.
Podstawową zasadą postępowania dowodowego jest zasada swobodnej oceny dowodów /art. 80 k.p.a./. Zasada ta nie oznacza, że organ jest uprawniony do oceny dowodów według "swego widzimisię", swoją ocenę w tej mierze obowiązany jest oprzeć na przekonywujących podstawach i dać temu wyraz w uzasadnieniu.
Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270/ w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm./ orzeczono jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym w związku z art. 97 § 2 powołanej ustawy Przepisy wprowadzające ... .
Wobec tego, że zaskarżona decyzja nakłada na skarżącego określony obowiązek, na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu ... orzeczono, że nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło