II SA/Wr 1517/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Cisek-sprawozdawca Sędziowie: Sędzia WSA Anna Siedlecka Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Protokolant Patrycja Kikosicka-Jędrzejczak po rozpoznaniu w dniu 20 października 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. Z. na decyzję Wojewody D. z dnia 23 maja 2003 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia W. i A. Janiakom pozwolenia na użytkowanie zakładu stolarskiego z wiatą i częścią mieszkalną, zlokalizowanego we wsi M., gmina T., na działkach nr 163/2 i 163/5; oddala skargę. Wnioskiem z dnia 10 lipca 2002 r. Państwo W. i A. J. wystąpili o pozwolenie na użytkowanie zakładu stolarskiego wybudowanego w M. na działkach nr 163/2 i 163/4. Decyzją Starosty O. z dnia 4 września 2002 r. (Nr [...]) udzielono W. i A. J. pozwolenia na użytkowanie zakładu stolarskiego z wiatą oraz z częścią mieszkalną - zlokalizowanego we wsi M., gm. T., na działkach nr 163/2 i 163/5. W wyniku postępowania odwoławczego, decyzją Wojewody D. z dnia 20 grudnia 2002 r. (Nr [...]) uchylono zaskarżoną decyzję w całości, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Po ponownym rozpatrzeniu wniosku inwestorów, decyzją Starosty O. z dnia 13 marca 2003 r. (Nr [...]) udzielono W. i A. J. pozwolenia na użytkowanie wskazanych wyżej obiektów budowlanych. Od powyższej decyzji odwołał się S. Z. - współwłaściciel sąsiedniej nieruchomości. Skarżący zakwestionował prawo inwestorów do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ponadto, zarzucił organowi pierwszej instancji udzielenie pozwolenia na użytkowanie, mimo realizacji przedmiotowej inwestycji niezgodnie z projektem zatwierdzonym w pozwoleniu na budowę. Podkreślał także uciążliwość zakładu stolarskiego dla otoczenia, między innymi poprzez emisję nadmiernego hałasu. W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego wskazano, że zgodnie z przepisem art. 55 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane, uzyskanie pozwolenia na użytkowanie jest wymagane, jeżeli właściwy organ wydał na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 tej samej ustawy decyzję nakazującą dokonanie określonych czynności, zmian lub przeróbek. Jak wynika z akt sprawy decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w O. z dnia 7 listopada 1994 r. (Nr [...]) zatwierdzono projekt budowlany i udzielono A. i W. J. pozwolenia na budowę inwestycji obejmującej zakład stolarski oraz zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na zakład stolarski - w M., gm. T., na działkach nr 163/2 i 163/4. W toku postępowania prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. ustalono, że Państwo J. dokonali istotnego odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę, ponieważ, w ramach otrzymanego pozwolenia na budowę zakładu stolarskiego, wybudowali, bez uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę: oprócz zakładu stolarskiego - budynek biurowo-mieszkalny. Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia 24 maja 2002 r. (Nr [...], podjętą na podstawie art. 51 ust.1 pkt 2 Prawa budowlanego, nakazano Państwu A. i W. J. wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia obiektu zrealizowanego w M. 23a, na działkach nr 163/2 i 163/4, do stanu zgodnego z prawem, poprzez przedłożenie projektu budowlanego "w rozwiązaniu inwentaryzacyjnym lub inwentaryzacyjno-budowlanym", uwzględniającego wszystkie odstępstwa w stosunku do zatwierdzonego projektu. Jednocześnie zobowiązano inwestorów do uzyskania pozwolenia na użytkowanie zrealizowanej inwestycji. Organ pierwszej instancji był zatem zobowiązany rozpatrzyć wniosek Państwa J. o pozwolenie na użytkowanie wykonanych obiektów - w trybie przewidzianym art. 55 ust.1 pkt 3 Prawa budowlanego, z zastosowaniem przepisów art. 56, 57 i 59 tej samej ustawy. Zgodnie z przepisem art. 57 ust. 3 w zw. z art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy -Prawo budowlane, do wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego inwestor jest obowiązany dołączyć oświadczenia o braku sprzeciwu lub uwag ze strony, uprzednio prawidłowo zawiadomionych, organów Inspekcji Ochrony Środowiska, Inspekcji Sanitarnej, Państwowej Inspekcji Pracy oraz Państwowej Straży Pożarnej, wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania tego obiektu. Od spełnienia powyższego wymagania, przepis art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego uzależnia udzielenie pozwolenia na użytkowanie wnioskowanego obiektu. W toku poprzednio prowadzonego postępowania odwoławczego, stwierdzono, że Państwo J. przedłożyli oświadczenia o braku sprzeciwu lub uwag ze strony, uprzednio prawidłowo zawiadomionych, organów: Inspekcji Sanitarnej, Państwowej Inspekcji Pracy oraz Państwowej Straży Pożarnej, wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania zrealizowanego obiektu. Akta sprawy nie zawierały jednak oświadczenia inwestorów o braku sprzeciwu lub uwag ze strony organu Inspekcji Ochrony Środowiska. W treści rozstrzygnięcia organu odwoławczego wskazano także na niezgodność numeracji działek, na których zrealizowano przedmiotową inwestycję, ponieważ w treści decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. Nr [...] określono powyższą inwestycję jako zlokalizowaną na działkach nr 163/2 i 163/4 w M., natomiast decyzją o pozwoleniu na użytkowanie, wydaną na podstawie powołanego wyżej rozstrzygnięcia organu nadzoru budowlanego, udzielono wnioskodawcom pozwolenia na użytkowanie przedsięwzięcia zrealizowanego w M. na działkach nr 163/2 i 163/5. Zalecono zatem organowi pierwszej instancji wyjaśnienie powyższej niezgodności w ponownym postępowaniu. W postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji, dołączono do akt sprawy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia 28 lutego 1996 r., ([...]), zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości położonej w obrębie M., gmina T., oznaczonej działką nr 163/4 AM 1, stanowiącej własność Pani W. J., na następujące działki: nr 163/5 - o powierzchni 2082 m2 i nr 163/6 - o powierzchni 1314 m2. Ustalono zatem, iż działka nr 163/5 stanowi część dawnej działki 163/4. W toku ponownego postępowania inwestorzy uzupełnili wniosek o pozwolenie na użytkowanie, dołączając do akt sprawy: oświadczenie o braku sprzeciwu lub uwag ze strony, uprzednio zawiadomionego, Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska we W. wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania wnioskowanej inwestycji wraz z pocztowym potwierdzeniem nadania zawiadomienia, protokół kontroli przeprowadzonej w dniu 14 maja 2002 r. przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska we W. oraz decyzję Wojewody Wrocławskiego z dnia 13 października 1995 r., znak: [...], ustalającą dla Warsztatu Stolarskiego w M. nr 23a, gm. T., dopuszczalny poziom hałasu przenikającego do środowiska, a także decyzję Starosty O. z dnia 9 lipca 2002 r., sygn. akt OS.76450/55/2002, zatwierdzającą program gospodarowania odpadami niebezpiecznymi dla zakładu stolarskiego w M. do dnia 31 grudnia 2010 r. Do akt sprawy dołączono także protokół kontrolnego pomiaru poziomu dźwięku przenikającego do środowiska przeprowadzonego przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w dniu 14 maja 2002 r. w zakładzie stolarskim w M. oraz sprawozdanie z wykonanych przez Powiatową Stację Sanitarno-Epidemiologiczną w O. w dniu 13 listopada 2002 r. pomiarów hałasu, zapylenia, toksykologii i oświetlenia w zakładzie stolarskim w M. 23a. Organ odwoławczy uznał, że zarzuty podniesione przez odwołującego nie znajdują zatem potwierdzenia w aktach sprawy. Wobec spełnienia przez inwestorów warunków określonych wyżej powołanymi przepisami ustawy - Prawo budowlane, organ pierwszej instancji był zobowiązany do udzielenia pozwolenia na użytkowanie wnioskowanej inwestycji, co przesądza o prawidłowości zaskarżonej decyzji. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z. S. zarzucił, iż działanie małżonków J. są sprzeczne z prawem i tak samo ocenili działanie organów administracyjnych. Wskazał, że ich zdaniem jego zdaniem zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego T. i wsi M. nieruchomość ich nie była nigdy przeznaczona pod zabudowę na jakąkolwiek działalność gospodarczą. Z wypisu z planu zagospodarowania wynika, że przewidywana tam była i jest zabudowa zagrodowa i mieszkaniowa o niskiej intensywności. Z planowanego mieszkania przez Państwo J. oraz hodowli kur, bo taką działalność zamierzali prowadzić, powstał samowolnie duży zakład stolarski z wiatą przynależną do tego zakładu, która stopniowo była zabudowywana i stanowi obecnie praktycznie zamknięte pomieszczenie. Jest to tzw. samowola budowlana bowiem powstała nie tylko przed 1994 r., ale także i później. Na skutek licznych interwencji właściciele sąsiedniej posesji zaczęli regulować stan prawny zabudowań. Skarżący wskazał, że nigdy nie wyobrażał sobie, ze obok jego posesji powstanie zakład stolarski, który będzie kością niezgody międzysąsiedzkiej. Na skutek postępowania sąsiadów i uciążliwości ich zakładu stał się nerwowy i poważnie choruje. Budując dom na stare lata i chcąc mieć zapewniony spokój doczekał się ciągłego hałasu od strony zakładu - który bezpośrednio praktycznie przylega do jego posesji. Skarżący wniósł o zbadanie prawidłowości wydawanych decyzji administracyjnych w świetle obowiązującego prawa budowlanego bowiem uważa, że wszystkie one są sprzeczne z prawem. Podtrzymał wszystkie swoje twierdzenia zawarte w odwołaniu będącym obecnie przedmiotem zaskarżonej decyzji. Wskazał na niezgodność w numeracji działek posiadanych przez J., a w decyzji przyjmowanych jako nr 163/2 i 163/5 - które były działkami rolniczymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W sprawach tych stosuje się jedynie dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych (art. 97 § 2). Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), a także na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Z kolei art. 147 § 1 przywoływanej wyżej ustawy procesowej upoważnia Sąd, który uwzględnia skargę na uchwałę lub akt, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeśli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania jej legalności. Jak wynika z akt sprawy decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w O. z dnia 7 listopada 1994 r. zatwierdzono projekt budowlany i udzielono A. i W. J. pozwolenia na budowę inwestycji obejmującej zakład stolarski oraz zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na zakład stolarski - w M., gm. T., na działkach nr 163/2 i 163/4. Działki te w planie zagospodarowania przestrzennego miasta T. (obejmującego także miejscowość M.) przeznaczone były pod zabudowę mieszkaniową o niskiej intensywności z dopuszczeniem usług, których strefa uciążliwości nie przekracza 30 m. Wymóg ten został zachowany, gdyż budynek warsztatu znajdować się miał w odległości ponad 30 m od najbliższego budynku mieszkalnego. Jak wykazało postępowanie przeprowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. Państwo J. dokonali istotnego odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę ponieważ, w ramach otrzymanego pozwolenia na budowę zakładu stolarskiego, wybudowali, bez uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, oprócz zakładu stolarskiego - budynek biurowo-mieszkalny. Jak wykazało przeprowadzone przez organy administracyjne postępowanie obiekt ten był użytkowany od ponad 5 lat, a więc, zgodnie z przepisem art. 49 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawa budowlanego (j.t. Dz.U. z 2000 r., nr 106, poz. 1226 ze zm.), nie było podstaw do nakazania jego rozbiórki, na podstawie przepisu art. 48 tejże ustawy. W takim przypadku zgodnie z przepisem art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego właściwy organ może wszcząć postępowanie "legalizujące" i nałożyć na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem. Na tej podstawie normatywnej wydana została w dniu 24 maja 2002 przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. decyzja 2002 r. (Nr [...]), mocą której nakazano Państwu A. i W. J. wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia obiektu zrealizowanego w M. 23a, na działkach nr 163/2 i 163/4, do stanu zgodnego z prawem, poprzez przedłożenie projektu budowlanego "w rozwiązaniu inwentaryzacyjnym lub inwentaryzacyjno-budowlanym", uwzględniającego wszystkie odstępstwa w stosunku do zatwierdzonego projektu. Jednocześnie zobowiązano inwestorów do uzyskania pozwolenia na użytkowanie zrealizowanej inwestycji. Po wykonaniu wskazanych wyżej obowiązków inwestor wystąpił wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie wykonanych obiektów - w trybie przewidzianym art. 55 ust.1 pkt 3 Prawa budowlanego, z zastosowaniem przepisów art. 56, 57 i 59 tej samej ustawy. Zgodnie z powoływanym przepisem art. 55 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest wymagane, jeżeli właściwy organ wydał, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 lub art. 71 ust. 3, decyzję nakazującą dokonanie określonych czynności, zmian lub przeróbek, co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. Należy zważyć, iż zgodnie z przepisem art. 57 ust. 3 w zw. art. 56 ust. 1 ustawy -Prawo budowlane, do wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego inwestor jest obowiązany dołączyć oświadczenia o braku sprzeciwu lub uwag ze strony, uprzednio prawidłowo zawiadomionych, organów Inspekcji Ochrony Środowiska, Inspekcji Sanitarnej, Państwowej Inspekcji Pracy oraz Państwowej Straży Pożarnej, wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania tego obiektu. Od spełnienia powyższego wymagania, przepis art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego uzależnia udzielenie pozwolenia na użytkowanie wnioskowanego obiektu. Jak już wskazano wyżej Inwestorzy przedłożyli oświadczenia o braku sprzeciwu lub uwag ze strony, uprzednio prawidłowo zawiadomionych, organów: Inspekcji Sanitarnej, Państwowej Inspekcji Pracy oraz Państwowej Straży Pożarnej, wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania zrealizowanego obiektu. Jeżeli chodzi o brak sprzeciwu lub uwag ze strony organu Inspekcji Ochrony Środowiska to na etapie wydawania pozwolenia na użytkowanie z dnia 4 września 2002 r. akta sprawy nie zawierały takiego oświadczenia inwestorów, co między innymi stało się podstawą do uchylenia przez organ odwoławczy powyższej decyzji w dniu 20 grudnia 2002 r. W następstwie uzupełnienia postępowania inwestor dołączył protokół z kontroli przeprowadzonej w dniu 14 maja 2002 r. przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska we W. oraz protokół z tego samego dnia z kontrolnego pomiaru poziomu dźwięku, przenikającego do środowiska wraz z decyzją z dnia 13 października 1995 r. o ustaleniu dla warsztatu stolarskiego w M. dopuszczalnego poziomu hałasu. Dołączono również protokół z kontroli sanitarnej przeprowadzonej w dniu 9 grudnia 2002 r. wraz z wynikami pomiarów hałasu i zapylenia, wynikami badań toksykologicznych oraz oświetlenia jaki również załączono decyzję Starosty O. z dnia 9 lipca 2002 r. zatwierdzającą program gospodarowania odpadami. Z powyższej dokumentacji wynikało, iż nie stwierdzono przekroczenia w zakładzie stolarskim w M. dopuszczalnego poziomu hałasu i stężenia pyłu, jak również nie przekroczono stężenia substancji toksycznych. Tak więc podnoszone przez stronę skarżącą zarzuty w tym zakresie nie zostały potwierdzone w trakcie przeprowadzonego przez organy budowlane postępowania. Wyjaśniono również rozbieżność w numeracji działek, jaka zaistniała między pozwoleniem na budowę, które opiewało na działki nr 163/ 2 i 163/4, a pozwoleniem na użytkowanie, które wskazywało, że inwestycja była zrealizowana na działce 163/2 i 163/5. Jak wszakże wynikało z przedłożonej przez inwestora decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w O. z dnia 28 lutego 1996 r., doszło do podziału działki pierwotnie oznaczonej jako 163/4 AM 1 na działki 163/5 i 163/6. Przedmiotowy zakład znalazł się na działkach oznaczonych geodezyjnie jako działki nr 163/2 i 163/5. Tak więc sygnalizowana wyżej rozbieżność wynikała z podziału działek i działka 163/5 była częścią działki 163/4. Problem zgodności planowanej inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego był rozstrzygany na etapie wydawania pozwolenia na budowę i organy administracji budowlanej uznały, iż planowana inwestycja jest zgodna z zapisami planu zagospodarowania przestrzennego, a nadto inwestor dysponował decyzją Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 2 listopada 1994 r. o wyłączeniu przedmiotowego gruntu z produkcji rolnej. Ponieważ inwestor przedłożył wymagane prawem dokumenty określone w przepisie art. 57 Prawa budowlanego nie było podstaw do odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie, co nastąpiło decyzją z 13 marca 2003 r. (nr [...]), która to decyzja została utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją Wojewody D. Decyzja ta jest również zgodna z treścią art. 59 Prawa budowlanego i wobec tego nie można było kwestionować jej poprawności. W konkluzji Sąd uznał, że sądowa kontrola zaskarżonej decyzji pozwoliła stwierdzić, iż nie narusza ona przepisów prawa i dlatego też zasadne było - na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - skargę oddalić.