II SA/Wr 1524/03

WyrokWSA we Wrocławiu2005-04-27

Skład orzekający: Krystyna Anna Stec, Jerzy Strzebińczyk, Bogumiła Kalinowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, powołując się na wymóg minimalnej powierzchni sprzedaży lokalu (30 m2) określony w uchwale rady gminy, jeśli przepis ten stanowił "warunek sprzedaży", a nie "zasadę usytuowania", a ustawa została znowelizowana w sposób wyłączający kompetencję rady gminy do określania "warunków sprzedaży"?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy błędnie zastosowały przepisy prawa miejscowego. Uchwała rady gminy określająca wymóg minimalnej powierzchni sprzedaży (30 m2) stanowiła "warunek sprzedaży", a nie "zasadę usytuowania". Po nowelizacji ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, rada gminy utraciła kompetencję do określania "warunków sprzedaży", co spowodowało, że wymóg ten stał się niezgodny z prawem i nie mógł być stosowany.
Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta odmawiającą M. S. wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych (do 4,5% alkoholu oraz piwa). Odmowa oparta była na niespełnieniu wymogu minimalnej powierzchni sprzedaży (30 m2) określonego w uchwale rady miejskiej oraz na nasyceniu rejonu punktami sprzedaży alkoholu. Skarżący podniósł, że wymóg powierzchniowy dotyczy tylko piwa i został nadinterpretowany, a także że wnioskował jedynie o "przedłużenie" zezwolenia.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Orzeczono, że decyzje wymienione w pkt I nie podlegają wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Krystyna Anna Stec Sędzia WSA - Jerzy Strzebińczyk Sędzia WSA - Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca) Protokolant - Ewa Bogulak po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia 20 maja 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. z dnia 6 marca 2003 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. orzeka, że decyzje wymienione w pkt I nie podlegają wykonaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia 20 maja 2003r. nr [...] w postępowaniu odwoławczym utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia 6 marca 2003r. nr [...] odmawiającą M. S. wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości do 4,5 % alkoholu oraz piwa w sklepie usytuowanym przy ul. K. [...] we W. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ drugiej instancji przytoczył , iż M. S. prowadzi od 1995 r. sklep spożywczy w pawilonie typu metalplast usytuowanym przy ul. K. [...] - róg ul. Z. we W. Począwszy od 28 lutego 1996 r. do 19 lipca 2002 r. podmiot ten posiadał kolejne zezwolenia na sprzedaż w tym lokalu napojów alkoholowych o zawartości do 4,5% alkoholu oraz piwa. W dniu 4 lipca 2002 r. M. S. wystąpił o uzyskanie analogicznego zezwolenia na dalszy okres. W toku postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez organ pierwszej instancji przed rozstrzygnięciem owego wniosku, przeprowadzono w dniu 24 lipca 2002r. kontrolę placówki, która to kontrola wykazała, że sala sprzedaży sklepu liczy 16 m2, magazyn 9 m2, a magazyn opakowań - dostępny od zewnątrz - 5,81 m2. W oparciu o te ustalenia organ pierwszej instancji uznał, że prowadzony przez stronę sklep spożywczy nie spełnia wymogów kryterium powierzchniowego ustalonego w treści § 3 uchwały Nr LXIX/442/93 Rady Miejskiej W. z dnia 11 września 1993 r., zalecającego organowi wydającemu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych uwzględnienie: nasycenia osiedla w sieć już istniejących punktów sprzedaży napojów alkoholowych, obszary zagrożenia patologicznego, oraz standard lokalu, w tym powierzchnię pomieszczeń sprzedaży - co najmniej 30 m2. Organ uznał ponadto, iż istniejące w okolicy przedmiotowego sklepu inne placówki ze sprzedażą napojów alkoholowych - w tym piwa - w dostatecznym stopniu zabezpieczają potrzeby mieszkańców tego rejonu. W tym stanie rzeczy powołaną na wstępie decyzją z dnia 6 marca 2003 r. Prezydent W. odmówił wydania przedmiotowego zezwolenia. W odwołaniu od tej decyzji M. S. podniósł, że zapis § 3 uchwały Nr LXIX/442/93 Rady Miejskiej W. z dnia 11 września 1993 r. nie dotyczy placówek handlowych sprzedających wyłącznie piwo, a zatem liczba sklepów działających w okolicy prowadzonej przez niego placówki nie może stanowić przesłanki do odmowy udzielenia wnioskowanego zezwolenia. Odwołujący się podniósł ponadto, że organ pierwszej instancji wydając zaskarżoną decyzję zastosował nadinterpretację przepisu § 3 powołanej uchwały Rady Miejskiej, gdyż przepis ten określa wymóg posiadania 30 m2 powierzchni "pomieszczeń sprzedaży", natomiast organ orzekający interpretuje, iż powierzchnię 30 m2 powinna posiadać sala sprzedaży. Rozpatrując odwołanie Kolegium wskazało, że wymogi stawiane przez zapis zawarty w § 3 uchwały Rady Miejskiej W. Nr LXIX 44/2/93 - dotyczący wymaganej przy udzielaniu zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych powierzchni pomieszczeń sprzedaży - w całej rozciągłości dotyczy punktów sprzedaży piwa, gdyż stanowi ono napój alkoholowy, a w tytule powołanej uchwały użyto zwrotu, iż określa ona "zasady usytuowania na terenie miasta miejsc sprzedaży napojów alkoholowych". Wyłączenie punktów sprzedaży piwa z zakresu regulacji objętej tą uchwałą dotyczy tylko ustalenia liczby punktów sprzedaży, których ilość nie jest limitowana, nie dotyczy natomiast zasad usytuowania ich na terenie miasta. Kolegium nie uznało także za zasadny zarzutu odwołania, że organ pierwszej instancji nadinterpretował przepis § 3 tej uchwały, uznając za "pomieszczenia sprzedaży" wyłącznie salę sprzedaży przedmiotowej placówki. Przeprowadzona kontrola wykazała , że sala ta liczy 16 m2 powierzchni, a magazyn - 9 m2, razem 25 m2.W ocenie Kolegium do powierzchni "pomieszczeń sprzedaży" nie można jednak zaliczyć drugiego magazynu o powierzchni 5,81 m2, bowiem wejście do tego magazynu prowadzi od zewnątrz sklepu i nie posiada bezpośredniego połączenia z pomieszczeniami sprzedaży pawilonu. Placówka nie spełnia zatem kryterium powierzchniowego (minimum 30 m2) ustalonego przez w/w przepis, który miał zastosowanie w sprawie ze względu na wszczęcie postępowania w niej przed dniem 9 listopada 2002 r. Ten fakt powodował konieczność ocenienia wszystkich okoliczności sprawy w warunkach poprzednio obowiązującego stanu prawnego. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem M. S. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu – domagając się uchylenia wydanych decyzji. Na poparcie skargi podniósł, iż na podstawie dotychczasowych przepisów prawa, w szczególności uregulowań uchwały Rady Miejskiej W. z dnia 11 września 1993 r. Nr LXIX/442/93 od 1995r. otrzymywał – jak sformułowano w skardze - "przedłużane" zezwolenia na sprzedaż piwa w zajmowanym nadal lokalu przy ul. K. [...], którego łączna powierzchnia od daty podjęcia działalności gospodarczej nie zmieniała się wynosząc 30,81 m2. Skarżący zarzucił, iż cały obiekt znajduje się pod jednym dachem, ma wspólne ściany i stanowi jedną jednostkę w myśl prawa budowlanego. W przekonaniu skarżącego także argumentacja organu odwoławczego w przedmiocie nasycenia rejonu ul. K. punktami sprzedaży alkoholu jest chybiona zważywszy na okoliczność, iż skarżący wnosił jedynie o "przedłużenie" zezwolenia. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wobec przeprowadzonej reformy sądownictwa administracyjnego przedmiotowa skarga, choć wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego, na mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) podlegała rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, jako właściwy (rzeczowo i miejscowo) z zastosowaniem przepisów ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Po myśli art.1 §1 i §2 ustawy z 25.07.2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) - sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (§1), a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Nadto zgodnie z art.3 § 1 powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą. Wyżej wskazane oznacza, że skarga może zostać uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art.145-150 ustawy). W niniejszej sprawie zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom skarżącego organy administracji ustaliły prawidłowo okoliczności stanu faktycznego istotne dla podjęcia niewadliwego rozstrzygnięcia i zastosowały właściwie interpretowane przepisy prawne. W szczególności należy w pełni podzielić stanowisko organów co do tego, że przepis zawarty w § 3 uchwały Rady Miejskiej W. Nr LXIX 44/2/93 z dnia 11 września 1993r. w sprawie ustalenia liczby punktów sprzedaży napojów zawierających powyżej 4,5 % alkoholu ( z wyjątkiem piwa) oraz w sprawie zasad usytuowania na terenie miasta miejsc sprzedaży napojów alkoholowych ( Biuletyn Urzędowy Rady Miejskiej W. z 2002r., Nr 1 , poz. 76 ze zm. ) – w brzmieniu " Przy wydawaniu zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych należy uwzględnić : nasycenie rejonu/osiedla w sieć już istniejących punktów sprzedaży napojów alkoholowych , obszary zagrożenia patologicznego , standard lokalu, w tym powierzchnię sprzedaży co najmniej 30 m2" - dotyczy zezwoleń na sprzedaż wszelkiego rodzaju napojów alkoholowych , w tym i piwa, co jednoznacznie wynika z treści przepisu. Trafna również jest wykładnia dokonana przez organ odwoławczy co do zakresu pojęciowego " pomieszczeń sprzedaży" w kontekście ustanowionego przedmiotową uchwałą kryterium powierzchniowego o wielkości minimum 30 m2. Słusznie przyjęto, iż do omawianej powierzchni sprzedaży nie można zaliczyć drugiego magazynu o pow. 5,81 m2 z tej racji , że nie posiada bezpośredniego połączenia z częścią lokalu przeznaczoną na dokonywanie sprzedaży artykułów, a wejście do magazynu prowadzi od strony zewnętrznej sklepu. Twierdzenia strony skarżącej, iż sporny obiekt stanowi "jedną jednostkę w myśl prawa budowlanego" nie ma znaczenia na tle jasnego brzmienia cytowanej normy prawnej zawartej w uchwale Rady Miejskiej W. Omawiany wymóg 30 m2 powierzchni bowiem , jak wprost wynika z przepisu § 3 – dotyczy bezsprzecznie tej części lokalu, w którym prowadzona jest sprzedaż, nie odnosi się on natomiast do całej jego powierzchni, przeznaczonej na inne cele. W tej materii ustalenia faktyczne dokonane przez organy obu instancji znajdują pełne odzwierciedlenie w zebranym materiale dowodowym sprawy , w szczególności w protokole kontroli z dnia 24 lipca 2002r., co do którego skarżący nie wniósł zastrzeżeń. W przedmiocie zaś zarzutu skargi odnośnie zmiany praktyki organów w aspekcie rzekomego "przedłużania" zezwolenia godzi się zauważyć, iż uregulowania ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (jednolity tekst – Dz. U. z 2002 r., Nr 147, poz. 1231 ze zm.) nie przewidują instytucji przedłużania ważności przedmiotowych zezwoleń. Kolejne zatem wnioski po upływie ważności dotychczasowego zezwolenia są rozpatrywane jako odrębna i nowa sprawa administracyjna na podstawie aktualnego stanu faktycznego i prawnego . Mimo niezasadności zarzutów skarżącego, z innych względów nie można jednak było zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji utrzymać w obrocie prawnym. Przepis art. 12 ust. 2 powołanej ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi przed jego nowelizacją ustawą z dnia 30 sierpnia 2002r. o zmianie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi ( Dz. U. Nr 167 z 2002r. poz. 1372; art. 1 pkt 10) stanowił, że rada gminy określa, w drodze uchwały, zasady usytuowania na terenie gminy (miasta) miejsc sprzedaży napojów alkoholowych i warunki sprzedaży tych napojów. Jednakże od dnia wejścia w życie z dniem 9 listopada 2002r. powołanej noweli brzmienie przepisu uległo zasadniczej zmianie nie dając już upoważnienia ustawowego radzie gminy do stanowienia uchwał w przedmiocie określania warunków sprzedaży, albowiem zawiera ono jedynie delegację do ustalenia w drodze uchwały zasad usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych. Tym samym odpadła również przesłanka dotycząca wymogu powierzchni sprzedaży, o jakiej mowa była w § 3 uchwały Rady Miejskiej W. Nr LXIX 44/2/93 zastosowanym przez orzekające w sprawie organy. Niewątpliwie bowiem standard lokalu, w tym powierzchnia pomieszczeń sprzedaży co najmniej 30 m2 , o czym mowa w § 3 uchwały mieszczą się w kategorii " warunków sprzedaży" , nie zaś zasad usytuowania. W świetle literalnego brzmienia cytowanego przepisu art. 12 ust. 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi usytuowanie należy pojmować jako umiejscowienie, rozmieszczenie, lokalizację w terenie. Nie należy zatem do zasad sytuowania miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych wprowadzenie dodatkowych wymogów odnośnie charakteru tych miejsc. Tym samym dalsze obowiązywanie warunku powierzchni wyznaczone przedmiotową uchwałą nie znajduje uzasadnienia przy reglamentowaniu zezwoleń, ponieważ wykraczało w dacie podjęcia zaskarżonych rozstrzygnięć poza kompetencję ustawową przewidzianą w art. 12 ust. 2 ustawy. Z tego też powodu Sąd – jako że na mocy art. 178 § 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej jest związany aktami rangi podustawowej, w tym prawem miejscowym, o ile są zgodne z aktami wyższego rzędu ( ustawami) – odstąpił w niniejszej sprawie od stosowania prawa miejscowego w omawianej materii, tj. uwzględnienia § 3 przedmiotowej uchwały. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło