II SA/Wr 1538/02

WyrokWSA we Wrocławiu2005-04-06

Skład orzekający: Lidia Serwiniowska, Tadeusz Kuczyński, Andrzej Wawrzyniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba zarejestrowana jako bezrobotna przed 1 stycznia 2002 r., której stosunek pracy został rozwiązany za wypowiedzeniem pracodawcy, może nabyć prawo do świadczenia przedemerytalnego na podstawie przepisów obowiązujących od 1 stycznia 2002 r., jeśli spełniała warunki wiekowe i stażowe w momencie rozwiązania stosunku pracy?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżący nie spełnił warunków do przyznania świadczenia przedemerytalnego. Kluczowe było to, że stosunek pracy został rozwiązany za wypowiedzeniem pracodawcy, a nie z przyczyn dotyczących zakładu pracy, co było wymogiem zarówno w przepisach obowiązujących przed 1 stycznia 2002 r., jak i po tej dacie. Dodatkowo, rejestracja jako bezrobotny nastąpiła przed 1 stycznia 2002 r., co zgodnie z art. 37 l ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, wymagało spełnienia warunków w dniu rejestracji.
Stan faktyczny
Skarżący, C. J., został zarejestrowany jako bezrobotny w dniu [...] r. i przyznano mu prawo do zasiłku. Wniosek o świadczenie przedemerytalne złożył w dniu [...] r. Jego ostatni stosunek pracy został rozwiązany za wypowiedzeniem pracodawcy w dniu [...], kiedy to ukończył [...] lat i posiadał [...] lat stażu pracy. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, wskazując na niespełnienie warunków dotyczących przyczyny rozwiązania stosunku pracy oraz daty rejestracji jako bezrobotnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska /sprawozdawca/, Sędziowie NSA Tadeusz Kuczyński, Andrzej Wawrzyniak, Protokolant Jolanta Pociejowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2005r. sprawy ze skargi C. J. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego oddala skargę C. J. ur. [...] r. został zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy we W. w dniu [...] r. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] uznano C. J. z dniem [...] r. za osobę bezrobotną i przyznano prawo do zasiłku od dnia [...] r. W dniu [...] r. C. J. zwrócił się do Powiatowego Urzędu Pracy we W. o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego na podstawie stażu pracy, warunków zwolnienia z pracy oraz braku możliwości ponownego zatrudnienia. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Starosta Powiatu W., na podstawie art. 37 k ust. 1 i 6, art. 37 l, art. 37 n ust. 1 oraz art. 6 pkt 6 lit. b ustawy z dnia 14.12.1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /tj. Dz.U. z 2001, Nr 6, poz. 56 ze zm./ oraz art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego, odmówił C. J. prawa do świadczenia przedemerytalnego. W motywach uzasadnienia podano, iż strona zarejestrowała się w urzędzie pracy w dniu [...] r. z prawem do zasiłku. U ostatniego pracodawcy strona pracowała w okresie od [...] r. do [...] r. a stosunek pracy został rozwiązany w wyniku ustawowego wypowiedzenia zakładu pracy. W dniu rozwiązania stosunku pracy strona miała ukończone [...] lat życia oraz legitymowała się [...] letnim stażem pracy. Zgodnie z art. 37 k ustawy świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku jeżeli: 1) osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub 2) do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub 3) do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub 4) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy /Dz.U. z 1994r. Nr 1, poz. 1, z 1995r. Nr 87, poz. 435, z 1996r. Nr 5, poz. 34, z 1997r. Nr 28, poz. 153 i Nr 123, poz. 776, z 1998r. Nr 106, poz. 668 i Nr 137, poz. 887 oraz z 2000r. Nr 48, poz. 550/. Warunki powyższe winna osoba spełnić w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy /art. 37 l ustawy/. Aby skutecznie domagać się przyznania świadczenia przedemerytalnego według zasad obowiązujących po 1.01.2002r. rejestracja w PUP musiałaby nastąpić po tym dniu. Biorąc pod uwagę datę rejestracji oraz sposób rozwiązania ostatniego stosunku pracy należało orzec jak w sentencji. W odwołaniu od powyższej decyzji C. J. wniósł o przyznanie świadczenia przedemerytalnego oraz korektę decyzji Powiatowego Urzędu Pracy. Podkreślił, iż Urząd potwierdza, że zgodnie z art. 37 k spełnia warunki uprawniające do przyznania świadczenia przedemerytalnego w/g paragrafu 2/3 ukończył [...] rok życia /stan obecny/ oraz legitymuje się [...] - letnim stażem pracy. Jednakże został zarejestrowany jako bezrobotny [...] r. czyli przed 1.01.2002r. co stanowi formalną przeszkodę przyznania świadczenia. Stan faktyczny jest taki, że na dzień [...] r. w dalszym ciągu pozostaje bezrobotnym. Mimo licznych uporczywych prób zatrudnienia się składania ofert także przekwalifikowania się nie znalazł dotychczas zatrudnienia. Pozostaje bez środków do życia, a ma na utrzymaniu dwie córki, które są studentkami. Wojewoda D. decyzją z dnia [...] r. [...], na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /tj. Dz.U. z 2001r. z póź. zm./, art. 12 ustawy z dnia 17.12.2001r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. Nr 154, poz. 1793/ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż w toku postępowania odwoławczego na podstawie dokumentów załączonych do akt sprawy ustalono, że C. J. ur. [...] r. został zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy we W. dnia [...] r. uzyskując prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] r. W dniu [...] r. C. J. złożył wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Zainteresowany przed zarejestrowaniem był zatrudniony w okresie od [...] r. do [...] r., a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło za wypowiedzeniem pracodawcy. W dniu rozwiązania stosunku pracy C. J. ukończył [...] rok życia oraz legitymował się ponad [...] - letnim okresem uprawniającym do emerytury. Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /obowiązującym od 1.01.2002r./ prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie spełniającej określone warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli do dnia rozwiązania stosunku pracy lub służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn obowiązuje zgodnie z art. 12 ustawy o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu od 1.01.2002r. i dotyczy osób zarejestrowanych po 1.01.2002r. Prawo świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie spełniającej wszystkie wymogi, o których mowa w powołanym wyżej przepisie. W związku z tym, że C. J. w dniu rejestracji spełniał jedynie wymogi do przyznania zasiłku dla bezrobotnych, brak podstaw do przyznania świadczenia przedemerytalnego. Nadto wyjaśniono, iż zgodnie ze stanowiskiem Krajowego Urzędu Pracy zawartym w piśmie z dnia [...] r. Nr [...] w przypadku uzyskania wcześniej prawa do zasiłku dla bezrobotnych, okres co najmniej 365 dni o których mowa w art. 23 ust. 1, 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ulega skonsumowaniu. Aby uzyskać nowe prawo do świadczenia przedemerytalnego osoba ubiegająca się musiałaby przepracować od nowa 365 dni. C. J. nie spełnia pozostałych warunków do przyznania świadczenia przedemerytalnego, o których mowa w art. 37 k ust. 1 pkt 1, 2, 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W skardze na powyższą decyzję C. J. wniósł o jej korektę. Uważa, iż interpretacja prawa jest maksymalnie formalistyczna oraz krzywdząca. Skarżący podaje, iż ma [...] lat, był nauczycielem akademickim przez [...] lat a poza tym pracował jako nauczyciel i w sumie ma liczący [...] roku czas kariery zawodowej plus 5 lat studiów - razem [...] lat. Urząd nie kwestionuje jego prawa do świadczenia przedemerytalnego z tytułu wieku, lat pracy ani sposobu rozwiązania ostatniej umowy o pracę. Za przeszkodę formalną został uznany fakt, iż został zarejestrowany jako bezrobotny z dniem [...] r. a więc przed 1.01.2002r. Jednakże [...] r. został wyrejestrowany formalnie jako bezrobotny ponieważ podjął prace jako rachmistrz spisowy GUS i otrzymał świadectwo , iż traci status bezrobotnego. Na podstawie świadectwa pracy z GUS został następnie zarejestrowany w dniu [...]. jako bezrobotny. Wymagane było na nowo wypełnienie karty z wszelkimi danymi. Oznacza to, że został zarejestrowany jako bezrobotny po 1.01.2002r. czyli ustała formalna przeszkoda do przyznania świadczenia przedemerytalnego. Ponadto skarżący podnosi, iż jego status osoby, która nie może otrzymać żadnej pracy mimo wielkich starań po [...] latach kariery zawodowej i w [...]roku życia i która nie może otrzymać świadczenia przedemerytalnego ponieważ formalnie jest o dwa miesiące zbyt wcześniej zarejestrowana jako bezrobotna - jest nie do przyjęcia. Takie pozostawienie bez szans życiowych jest sprzeczne w podstawowymi prawami obywatelskimi. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przywołaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśniono, iż kwestia ponownej rejestracji zainteresowanego w dniu [...] r. nie może mieć wpływu na uchylenie bądź zmianę zaskarżonej decyzji. Sprawa dotyczy bowiem odrębnego postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W świetle przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności decyzji z prawem materialnym oraz przepisami postępowania administracyjnego. Sąd nie może oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej, chyba że wynika to z przepisu prawa. Skarga podlega oddaleniu. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 37 k ust. 1 ustawy z dnia 14.12.1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /tj. Dz.U. z 2001r. Nr 6, poz. 56 ze zm./ i art. 12 ustawy z dnia 17.12.2001r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół /Dz.U. Nr 154, poz. 1793r./. Przepis art. 37 ust. 1 cyt. ustawy /w brzmieniu obowiązującym od 1.01.2002r. stanowił "Świadczenie przedemerytalne przysługuje, z zastrzeżeniem ust. 9, osobie, spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli: 1) osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub 2) do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub 3) do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub 4) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy /Dz.U. z 1994r. Nr 1, poz. 1, z 1995r. Nr 87, poz. 435, z 1996r. Nr 5, poz. 34, z 1997r. Nr 28, poz. 153 i Nr 123, poz. 776, z 1998r. Nr 106, poz. 668 i Nr 137, poz. 887 oraz z 2000r. Nr 48, poz. 550/." Lektura akt sprawy wskazuje, iż w okresie od [...] r. do [...] r. skarżący był zatrudniony w Centrum Kształcenia Zawodowego DZDZ we W., stosunek pracy został rozwiązany przez zakład pracy. W dniu rozwiązania stosunku pracy skarżący ukończył [...] lat oraz legitymował się ponad [...] - letnim okresem uprawniającym do emerytury. Skarżący został zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy we W. w dnu [...] r. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Starosta Powiatu W. uznał skarżącego za osobę bezrobotną i przyznał prawo do zasiłku od dnia [...] r. W dniu [...] r. skarżący złożył w organie zatrudnienia wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Z powyższego zatem wynika, że skarżący nie spełnił żadnego z wymogów określonych w przytoczonym wyżej przepisie art. 37 k ust. 1 wspomnianej ustawy. Jednym z tych warunków jest wymóg rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, tymczasem stosunek pracy ze skarżącym został rozwiązany za wypowiedzeniem. Ta okoliczność jest wystarczającą by uznać, że rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji jest zasadne. W dniu, w którym wszedł w życie art. 37 k powołanej ustawy zaczął obowiązywać znowelizowany przepis art. 37 l, który stanowił, że "Prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która spełniła warunki do jego nabycia w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy. Prawo do świadczenia przedemerytalnego ustala się na wniosek tej osoby. W dniu rejestracji przepis art. 37 k wskazanej ustawy stanowił "Świadczenie przedemerytalne przysługuje, z zastrzeżeniem ust. 9, osobie, spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli: 1) osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, lub 2) w roku kalendarzowym, w którym został rozwiązany stosunek pracy lub stosunek służbowy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, ukończyła co najmniej 55 lat kobieta i 60 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury, lub 3) do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub 4) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy /Dz.U. z 1994r. Nr 1, poz. 1, z 1995r. Nr 87, poz. 435, z 1996r. Nr 5, poz. 34, z 1997r. Nr 28, poz. 153 i Nr 123, poz. 776, z 1998r. Nr 106, poz. 668 i Nr 137, poz. 887 oraz z 2000r. Nr 48, poz. 550/." Z przepisu tego również wynika, że jednym z warunków przyznawania prawa do świadczenia przedemerytalnego było rozwiązanie stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Skarżący zarejestrował się, jak już wcześniej wspomniano, w urzędzie pracy w dniu [...] r. natomiast stosunek pracy został rozwiązany za wypowiedzeniem pracodawcy. Gdyby więc nawet rozważać jako podstawę prawną art. 37 k obowiązujący w dniu rejestracji to i warunków w nim zawartych skarżący nie spełniał. Z tych względów skargę należało oddalić, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/. Sąd nie orzekł w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji bowiem jako orzeczenie negatywne nie ma waloru wykonalności /art. 152 - Prawo o postępowaniu /...//.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło