II SA/Wr 1547/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Teresa Cisyk -spr. Sędziowie sędzia WSA Ewa Janowska sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Protokolant: referent Dorota Rak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2004 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę. Starosta [...] decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 105 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071), po rozpatrzeniu wniosku E. K., umorzył postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na budowę szopogarażu na maszyny rolnicze, na działce nr ewid. [...] w D. W uzasadnieniu wskazał, iż w wyniku oględzin dokonanych w dniu 14 marca 2002r., ustalono, że fundamenty szopogatażu zostały już wykonane, i w związku z tym sprawę przekazano do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie [...], jako organu właściwego w sprawie. Cytując art. 105 kpa, organ podał, że wydanie decyzji o umorzeniu postępowaniu jest wynikiem, iż stało się ono bezprzedmiotowe, bowiem z przesłanką bezprzedmiotowości mamy do czynienia w przypadku, gdy wniosek strony dotyczy sprawy, która nie podlega rozstrzygnięciu co do istoty przez dany organ, co ujawni się w toku postępowania. W niniejszym postępowaniu, z wniosku E. K. z dnia 20 listopada 2001r., o pozwoleniu na budowę ustalono, że roboty budowlane objęte wnioskiem zostały rozpoczęte, natomiast pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie wtedy, gdy wniosek stanowi zamiar inwestycyjny, bez wykonania robot budowlanych. Fakt rozpoczęcia objętych wnioskiem robót, powoduje, iż sprawa nie podlega rozstrzygnięciu przez organ wydający pozwolenie na budowę, co czyni niniejsze postępowanie bezprzedmiotowym. Od powyższej decyzji odwołanie złożył E. K., podnosząc, że została ona wydana z naruszeniem art. 105 § 1 kpa. Wskazał, że w dniu 20 listopada 2001r., otrzymał decyzję Nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę szopogarażu, a po 14 dniach zwrócił się o dziennik budowy, który otrzymał jednakże organ powiadomił go, że decyzja nie jest ostateczna z uwagi na wniesione przez sąsiada odwołania. Uważa, że błąd urzędnika, organ chce przerzucić na niego, a ponadto sprawa jego była załatwiana z naruszeniem art. 36 kpa tj. z uchybieniem terminu i brakiem podania przyczyny zwłoki. Podniósł, że w jego przypadku nie może być mowy o samowoli budowlanej, lecz jest tylko wina pracownika Wydziału administracji architektoniczno – budowlanej Starostwa powiatowego w O., stąd wniósł o przywrócenie mocy prawnej decyzji nr [...]. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem roboty budowlane wymagające uzyskania pozwolenia na budowę można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, o czym stanowi art. 28 Prawa budowlanego. Organ stwierdził, że bezspornym w sprawie jest fakt, iż E. K. nie posiadał i na dzień orzekania nie posiada takiej decyzji, stąd też mimo faktu, że wydany mu został dziennik budowy, zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego, nie mógł legalnie rozpocząć budowy. Organ przywołał postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wstrzymaniu samowolnie rozpoczętych robót oraz decyzję o zaniechaniu dalszych robót, co zdaniem organu stanowi o możliwości legalizacji rozpoczętej samowolnie budowy. Powyższą decyzję zaskarżył E. K., podnosząc, że jest ona wydana z jawnym naruszeniem art. 105 § 1 kpa. Uznał, że w jego sprawie błąd popełnił urzędnik a winę zrzuca się na niego, jako inwestora. Podniósł okoliczność otrzymania dziennika budowy. Uznał, że sąsiadowi chodziło o inne fundamenty, a nie te pod szopogaraż. Dodał, że w jego sprawie nie może być mowy o samowoli, tylko o winie pracownika. Zarzucił organowi naruszenie art. 73 kpa, bowiem nie udostępniono mu odwołania sąsiada, który je złożył przy pozwoleniu na budowę. Zaznaczył, iż posiada materiały budowlane, które w związku z wstrzymaniem mu robot budowlanych niszczeją, a ponadto ponosi kary umowne za zerwanie umowy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, z argumentacją zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jednocześnie zaznaczył, że podnoszone kwestie dot, budowy chlewni dotyczą innego postępowania z wniosku skarżącego do Burmistrza [...] o wydanie decyzji, o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie odnotować trzeba, że skoro skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r., to w oparciu o art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sad administracyjny. Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzygają spory kompetencyjne i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa wyżej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym, podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Sąd administracyjny ocenia, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, przy czym rozważa prawo obowiązujące w dniu jej wydania jak i stan sprawy istniejący na dzień wydania decyzji. Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej spawie decyzje administracyjne zostały wydane w oparciu o art. 105 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego (kpa). Przywołany przepis stanowi, że w przypadku, gdy postępowanie z jakichkolwiek przyczyn stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Postępowanie w rozpoznawanej sprawie, przed organem pierwszej instancji zostało wszczęte na wniosek strony z dnia 20 listopada 2001r., o udzielenie pozwolenia budowlanego. Żądanie strony dotyczyło wydania pozwolenia na budowę szopogarażu, na maszyny rolnicze, na działce nr ewid. [...] w D. Zwrócić należy uwagę, że przepis art. 28 Prawa budowlanego, w dacie orzekania przez organy stanowił, iż roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. Okoliczności z art. 29 i 30 Prawa budowlanego w przedmiotowej sprawie nie zachodziły, a zatem do rozpoczęcia robót niezbędne było uzyskanie pozwolenia na budowę. W wyniku przeprowadzonych oględzin na działce skarżącego, w dniu ustalono, iż skarżący rozpoczął roboty budowlane, bowiem stwierdzono, że wykonane zostały fundamenty, co jest okolicznością bezsporną w sprawie. W związku, ze złożonym wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę z dnia 20 listopada 2001r., a rozpoczęciem robót przez inwestora, stwierdzonych protokołem oględzin w dniu 14 marca 2002r., organ pierwszej instancji umorzył postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. Zwrócić należy uwagę, że decyzja o pozwoleniu na wykonanie robót budowlanych może dotyczyć wyłącznie przyszłych zamierzeń inwestycyjnych – art. 28 Prawa budowlanego. Rozpoczęcie, w tym realizacja robót budowlanych (fundamentów) przez skarżącego, przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, powoduje bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego wszczętego wnioskiem o pozwolenie na budowę.(vide, wyrok NSA w Warszawie, z dnia 15 listopada 2000r., sygn. akt IV SA 1164/98, LEX nr 53387). Sąd zauważa, że organy administracji publicznej nie mogą orzekać w sprawie o udzielenie pozwolenia na budowę, jeśli roboty już rozpoczęto. W przedstawionym powyżej stanie faktycznym i prawnym, sąd identyfikuje się ze stanowiskiem zawartym w wyroku NSA w Warszawie, z dnia 22 lipca 1998r., sygn. akt IV SA 1454/96, LEX nr 4573, że w takiej sytuacji postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę, jako bezprzedmiotowe, podlega umorzeniu. Podnoszone okoliczności przez skarżącego, naruszenia terminów załatwienia sprawy przez organ pierwszej instancji, winy urzędnika poprzez wydanie skarżącemu dziennika budowy, nie miały wpływu na rozstrzygnięcie w rozpoznawanej sprawie. Słusznie zatem organ odwoławczy, rozpoznając odwołanie skarżącego, uznał orzeczoną przez organ pierwszej instancji bezprzedmiotowość tegoż postępowania. Podkreślić należy, że ugruntowany jest w orzecznictwie pogląd, iż decyzja o pozwoleniu na wykonanie robót budowlanych może dotyczyć wyłącznie przyszłych zamierzeń inwestycyjnych i realizacja robót budowlanych przez inwestora przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę nawet jeśli nie została wykonana całość tych robót, powoduje bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego wszczętego wnioskiem o pozwolenie na budowę. Dlatego też, oceniając zaskarżoną decyzję, Sąd nie stwierdził, aby podjęta została z naruszeniem postanowień przepisu art. 105 § 1 kpa. Wobec powyższego, na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w sentencji.