II SA/Wr 157/12

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia ... w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego do skargi w zakresie przekraczającym kwotę 100 zł (sto złotych); 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie o uiszczenie wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł, skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienie go z kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, studiuje zaocznie (czesne rocznie wynosi 6.850 zł+ koszt pomocy naukowych: 300-400 zł), utrzymuje się z wynajmu mieszkania i garażu (łącznie 1.100 zł), jest współwłaścicielem nieruchomości zabudowanej oraz dzierżawi od Skarbu Państwa 1, 21 ha (jednakże- jak twierdzi- wskutek powodzi w 2010 r. zostało zniszczony poważnie drzewostan znajdujący się na ww. nieruchomości i dotychczas się on nie odnowił). Dodał, że jest uczestnikiem licznych postępowań prowadzonych przed Sądem Rejonowym dla W.i ponosi z tego tytułu koszty. W piśmie z dnia 9 maja 2012 r. wnioskodawca wyjaśnił, że w 2011 r. z tytułu dopłat bezpośrednich uzyskał kwotę 852, 68 zł, w pokrywaniu swoich wydatków korzysta czasami z pomocy rodziny, a dotychczas utrzymywał się także z oszczędności, które aktualnie przeznaczył na czesne. Podniósł, że były w stanie uiścić wpis sądowy w wysokości 100 zł lub wniósł o rozłożenie tego wpisu na raty. Zaznaczył, że w związku z toczącym się postępowanie w sprawie karnej przeciwko jego osobie nie może podjąć zatrudnienia w swoim zawodzie. Z załączonych do pisma rachunków wynika, że ponosi następujące wydatki: opłata za energię elektryczną- 35, 36 zł; za wodę i ścieki- 328, 90 zł; podatek od nieruchomości i podatek rolny (rocznie) -łącznie 843 zł. Z załączonych dokumentów wynika ponadto, że przeciwko składnikom majątkowym skarżącego są prowadzone postępowania egzekucyjne. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej p.p.s.a. (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270). Podniesione przez skarżącego w toku postępowania okoliczności wskazują na zasadność uwzględnienia wniosku tylko w części. Konieczność partycypowania przez skarżącego w kosztach sądowych (choćby w niewielkim zakresie) znajduje uzasadnienie w posiadanej przez niego sytuacji materialnej, w szczególności, iż sam wnioskodawca przyznał, iż jest w stanie uiścić wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł. Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Do oceny możliwości uiszczenia przez skarżącego kosztów sądowych nie jest istotne źródło, z którego czerpie on środki na koszty swego utrzymania (może to być m.in. wsparcie finansowe najbliższej rodziny czy pożyczka od osób trzecich). Istotne znaczenie na również fakt, iż na obecnym etapie skarżący nie jest zobowiązany do poniesienia żadnych innych kosztów poza wpisem sądowym od skargi i w tej sytuacji odmowa uwzględnienia wniosku w całości (zwolnienia z kosztów sądowych) nie pozbawia skarżącego prawa do sądu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.