II SA/Wr 1570/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu W składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Joanna Kuczyńska /spr./ Sędziowie : Sędzia NSA Anna Moskała Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Protokolant : Krzysztof Caliński Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi P. K. - Firma A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] o Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. z dnia [...] o nr [...] Sygn. akt 3 II SA/Wr 1570/02 2 Uzasadnienie Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] o Nr SKO [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] o nr [...] odmawiającą wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w sklepie usytuowanym przy ulicy S. [...] we W. P. K. wystąpił w dniu [...] do Wydziału Inicjatyw Gospodarczych Urzędu Miejskiego W. o wydanie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych w pełnym zakresie w całodobowym sklepie monopolowym zlokalizowanym w budynku [...] przy ul. S. [...] we W. We wniosku zawarto informację, iż wnioskodawca zamierza uruchomić sklep z dniem [...] po przejęciu lokalu od poprzedniego podmiotu, który posiadał takie zezwolenia. Wskazany wyżej wniosek został negatywnie zaopiniowany przez Zarząd Miasta W., który w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] wyjaśnił, iż powodem negatywnej opinii były skargi mieszkańców ul. S. i sąsiednich ulic na zakłócanie przez nietrzeźwych klientów sklepu ładu i porządku publicznego oraz ciszy nocnej. Zasadność tych skarg oraz protestów przeciwko dalszej działalności opiniowanego sklepu została zdaniem organu potwierdzona przez Radę Osiedlą Straż Miejską i Komisariat Policji W. S. M. Ponadto, organ opiniujący wniosek uznał, że rejon działalność sklepu P. K. jest w wystarczającym dla potrzeb mieszkańców stopniu nasycony punktami sprzedaży napojów alkoholowych. Postanowienie stało się przedmiotem zażalenia, w którym wnioskodawca wskazał, że postępowanie wyjaśniające prowadzone było tendencyjnie. Przedstawiony przez Zarząd Miasta W. stan faktyczny jest oparty na nietrafnych i niezgodnych z prawdą ustaleniach. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowienie to utrzymało w mocy. W dniu [...] decyzją nr [...], Prezydent W. odmówił wydania wnioskowanych zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że jedną z przesłanek odmowy stanowiły negatywne zjawiska mające miejsce w rejonie lokalizacji sklepu a związane ze sprzedażą w nim napojów alkoholowych przez poprzedni podmiot. Zakupione w tym sklepie napoje alkoholowe konsumowane były na wolnym powietrzu, tj. na skwerku zlokalizowanym przy ul. S., naprzeciwko sklepu. Z uwagi na fakt, iż był to w tym czasie sklep całodobowy, libacje nietrzeźwych klientów przeciągały się do późnych godzin nocnych, zakłócając mieszkańcom wypoczynek. Prowadzący wówczas sklep nie wykazywał zainteresowania zjawiskami patologii alkoholowej. Organ decyzyjny podniósł ponadto, że placówki handlowe sprzedających w rejonie lokalizacji sklepu napoje alkoholowe w pełnym zakresie to 4 sklepy i jeden Sygn. akt 3 II SA/Wr 1570/02 3 przy pl. N.T. [...] sprzedający piwo i napoje zawierające powyżej 18% alkoholu to zaś w pełni zaspokaja potrzeby mieszkańców. W odwołaniu od wskazanej wyżej decyzji wnioskodawca zarzucił, że negatywne opinie Straży Miejskiej, Rady Osiedla i Komisariatu Policji, stanowiące jedną z przesłanek zarówno negatywnego stanowiska Zarządu Miasta jak i odmownej decyzji Prezydenta, są nierzetelne i nieudokumentowane. Podniósł, że we wstępnej części postępowania prowadzonego w sprawie przez organ pierwszej instancji uczestniczył urzędnik, w stosunku do którego wszczęte zostało postępowanie karne, co zdaniem Odwołującego się, stwarza domniemanie, że cała procedura została przez tegoż urzędnika tak pokierowana, aby uniemożliwić wydanie zezwolenie. Podkreślił odwołujący , iż sklep przy ul. S. [...] był jedynym specjalistycznym sklepem prowadzącym wyłącznie sprzedaż alkoholu w tym rejonie miasta. Zarzucił też, że brak było powiadomienia podmiotu o skargach mieszkańców na zakłócanie spokoju i ciszy nocnej przez nietrzeźwych klientów placówki, w związku z czym pracownicy ochrony sklepu nie mogli tym incydentom przeciwdziałać. W wyniku ponownej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz wydane - na podstawie upoważnienia zawartego w treści art. 12 ust. 1 i 2 tej ustawy - uchwały Rady Miejskiej W. wyznaczają organowi administracji samorządowej wydającemu zezwolenia na sprzedaż alkoholu zadania, zmierzające do ograniczania dostępności do tych napojów. Zdaniem Kolegium podmioty gospodarcze ubiegające się o otrzymanie zezwoleń na sprzedaż alkoholu mogą je uzyskać jedynie wtedy, gdy w ocenie organu uprawnionego do orzekania w tym przedmiocie udzielenie zezwolenia nie będzie pozostawało w sprzeczności z zasadami ustanowionymi przez obowiązujące przepisy ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz wydane z jej upoważnienia przepisy prawa miejscowego. Za okoliczności przemawiające za odmową udzielenia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych powinny być uznane wystarczające dla potrzeb mieszkańców nasycenie rejonu w punkty sprzedaży napojów alkoholowych, a także uzasadnione podejrzenia, że wydanie zezwolenie może negatywnie skutkować na zachowanie porządku i ładu społecznego. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego stała się przedmiotem skargi wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której skarżący wnosił o jej uwzględnienie. Wskazywał zasadniczo na argumenty tożsame z podniesionymi w uzasadnieniu odwołania. Sygn. akt 3 II SA/Wr 1570/02 4 W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wnosiło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Na wstępie wskazać należy, iż stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka też sytuacja zaistniała w niniejszym przypadku, a zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu jest sądem właściwym rzeczowo i miejscowo do rozpoznania niniejszej sprawy. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne czy postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym. W przypadku stwierdzenia, że zaskarżona decyzja czy postanowienie narusza przepisy prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy Sąd uchyla decyzję lub postanowienie (art. 145 § 1 cyt. ustawy). Przechodząc do spornych w niniejszej sprawie kwestii i dokonując oceny zajętych przez strony stanowisk a także w wyniku analizy materiałów dowodowych zebranych w aktach sprawy Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja narusza prawo. Niewątpliwie organy administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego są obowiązane zgodnie z ustawą z dnia z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi do podejmowania działań zmierzających do ograniczania spożycia napojów alkoholowych oraz zmiany struktury ich spożywania, inicjowania i wspierania przedsięwzięć mających na celu zmianę obyczajów w zakresie sposobu spożywania tych napojów, działania na rzecz trzeźwości w miejscu pracy, przeciwdziałania powstawaniu i usuwania następstw nadużywania alkoholu, a także wspierania działalności w tym zakresie organizacji społecznych i zakładów pracy. Mając na względzie powyższe ustawodawca wskazał w art. 2 cyt. wyżej ustawy, że zadania w zakresie przeciwdziałania alkoholizmowi wykonuje się przez Sygn. akt 3 II SA/Wr 1570/02 5 odpowiednie kształtowanie polityki społecznej, w tym również poprzez ograniczanie dostępności alkoholu. Zasadniczą przesłanką powodująca odmowę udzielenia zezwolenia na sprzedaż alkoholu w sklepie przy ul. S. [...] we W., na którą powołują się organy samorządowe, było wydanie negatywnej opinii przez Zarząd Miasta W. . Ta z kolei opierała się na negatywnej opinii Rady Osiedla Stare Miasto i Straży Miejskiej . Rada Osiedla jak wynika z postanowienia z dnia [...] kierowała się stanowiskiem mieszkańców wskazujących na uciążliwości związane z funkcjonowaniem placówki prowadzonej przez poprzednika skarżącego, jak również ocenie Komisariatu Policji, który negatywnie ocenił funkcjonowanie przedmiotowego sklepu. W szczególności wskazano, że klienci sklepu po dokonaniu w nim zakupu alkoholu, spożywają go na okolicznym skwerze oraz przyległych podwórkach jak również na gzymsach okien wystawowych okolicznych sklepów. Stanowią również zagrożenie w ruchu drogowym przebiegając przez jezdnię w miejscu niedozwolonym. Ponadto Zarząd Miasta kierował się zapisem art. 12 ust. 4 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, który stanowi, że liczba punktów sprzedaży, o których mowa w ust. 1, oraz usytuowanie miejsc sprzedaży, podawania i spożywania napojów alkoholowych powinny być dostosowane do potrzeb ograniczania dostępności alkoholu, określonych w gminnym programie profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych. Sąd mając na względzie przedstawiony materiał dowodowy doszedł do wniosku, że wydana decyzja jest w dużej mierze decyzją dowolną wykraczającą poza obszar uznaniowości dopuszczalnej w sferze decyzji administracyjnych. Uznaniowość decyzji w zakresie udzielenia zezwolenia na sprzedaż alkoholu nie może oznaczać dowolności organu. Właściwa ocena występowania bądź braku rzeczowych przesłanek w konkretnej sprawie może być dokonana tylko po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego a poprzedzać ją powinno wyczerpujące zebranie materiału dowodowego oraz dokładne wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych. Słusznie podnosił zarówno w odwołaniu jak i w skardze wnioskodawca, że dokonana ocena funkcjonowania placówki przed podjęciem przez niego działalności nie powinna była stanowić właściwie głównej przesłanki do odmowy wydania zezwolenia. Ponadto zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy w wystarczającym stopniu nie przekonuje, iż wydanie wnioskowanych zezwoleń spowodowałoby dalsze zakłócenia porządku i ładu publicznego. Liczne wątpliwości i wnioski podnoszone przez skarżącego na każdym z etapów postępowania nie znalazły odzwierciedlenia w wydanych decyzjach. Uzasadnione i przekonywujące są argumenty wskazane przez skarżącego w tym również w zakresie nasycenia rynku sklepami o tej samej strukturze sprzedaży. Nie kwestionowane jest bowiem twierdzenie skarżącego, Sygn. akt 3 II SA/Wr 1570/02 6 że przedmiotem działalności sklepu przy ul. S. [...] miała być wyłącznie sprzedaż alkoholu a zatem sklep ten jako jedyny specjalistyczny prowadzący wyłącznie sprzedaż alkoholu w tym rejonie miasta, spełniał warunek znowelizowanej w czerwcu 2001 r. ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałania alkoholizmowi, zalecający oddzielenie sprzedaży alkoholi od pozostałych towarów. Mając na względzie powyższe skargę po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz. U. Nr 153, poz. 1270/należało uwzględnić, orzekając jak w sentencji.