II SA/Wr 1572/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Asesor WSA Anetta Chołuj Protokolant : prakt. Dagmara Warwas po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2005r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego o d d a l a skargę. Decyzją z dnia [...]Nr [...]Wojewoda D. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...] nr [...], którą orzeczono o wymeldowaniu J. K. z pobytu stałego w lokalu położonym w L. przy A.R. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w obowiązującym w dacie orzekania stanie prawnym na podstawie art.15 ust.2 ustawy z dnia 10.04.1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ właściwy jest do podjęcia na wniosek strony lub z urzędu decyzji w sprawie wymeldowania osoby z pobytu stałego w dwojakiego rodzaju sytuacjach; taki skutek powinien nastąpić gdy osoba bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego albo wobec osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, nie przebywa w nim przez okres co najmniej 6 miesięcy a nowego miejsca jej pobytu ustalić nie można. Stwierdzono, że w sprawie z wniosku Zarządu Gospodarki Mieszkaniowej w L. o wymeldowanie J. K. podstawą prawna rozstrzygnięcia stanowiła część pierwsza przywołanego artykułu. Ustalono bowiem, iż J. K. opuściła przedmiotowy lokal w wyniku wykonania przez Komornika wyroku (w sprawie o sygn. [...]), orzekającego jej eksmisję - co, jak wywodzono, równoznaczne jest z dobrowolnym opuszczeniem lokalu. Ustalono też, że wyrok sądu powszechnego był prawomocny. Organ odwoławczy wskazał przy tym, że w/w wyrok wiąże nie tylko strony i sąd, który go wydał, ale i inne orany państwowe, w tym organ wydający decyzję w sprawach meldunkowych. W tych okolicznościach uznano, że zarzuty co do zasadności orzeczonej eksmisji nie mogły być przedmiotem rozważań przez organ administracyjny. Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem J. K. wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę. Domagała się w niej uchylenia zaskarżonej decyzji twierdząc, iż w pozwie skierowanym przeciwko niej do sądu powszechnego podano nieprawdziwe dane co do przydziału na lokalu i co do czynszu, nie zgadzała się zatem z eksmisją. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art.97§1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270). Wobec powyższego niniejsza skarga podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, jako rzeczowo i miejscowo właściwy. Po myśli art.3§1 powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą, oznacza to, że skarga może zostać uwzględniona jedynie, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art.145-150 ustawy). W ocenie Sądu kontrolowana decyzja nie uchybia prawu w stopniu mającym czy mogącym mieć wpływ na wynika sprawy. Z tych względów skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie zwrócenia uwagi wymaga, iż kluczowe znaczenie dla postępowania ma należyte ustalenie stanu faktycznego, tylko bowiem w takim przypadku możliwe jest ustalenie zakresu praw i obowiązków strony takiego postępowania. Istotne jest przy tym, aby konieczne w sprawie ustalenia dotyczyły faktów prawotwórczych, mających wpływ na załatwienie sprawy; chodzi zatem o ustalenia dotyczące stanu faktycznego wyrażonego w normie prawnej. Przepis art.15 ust.2 ustawy z 10.04.1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j.Dz.U. z 1984r. Nr 32,poz.174 ze zm.) w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, który legł u podstaw merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, stanowił, że "Organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić". Cytowany przepis przewiduje zatem, jak zasadnie wskazał organ administracyjny, dwa stany faktyczne uzasadniające wymeldowanie. W świetle tak brzmiącej regulacji ustalenia wymagało zatem czy zachodziła jedna z w/w przesłanek - koniecznych do dokonania wymeldowania. W niniejszej sprawie bezsporne było, że druga z przedstawionych wyżej sytuacji nie zachodziła, bowiem miejsce pobytu skarżącej było i jest znane. Z tego względu zastosowanie w sprawie znaleźć mógł przepis art.15 ust.2 w części pierwszej, wskazującej na konieczność kumulatywnego spełnienia takich przesłanek jak faktyczne opuszczenie lokalu i niedopełnienie obowiązku wymeldowania się z opuszczonego lokalu. Wskazać przy tym należy, że z uwagi na fakt, że wyrokiem z dnia 27.05.2002r. sygn. akt K. 20/01 Trybunał Konstytucyjny (opubl. w Dz.U.Nr 78,poz.716) art.9 ust.2 powołanej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych uznał za niezgodny z art.52 ust.1 i art.83 w związku z art.2 Konstytucji RP, przepis ten - z dniem 19.06.2002r. - utracił moc. Na marginesie podnieść należy, iż w motywach w/w wyroku wskazano, iż art.9 ust.2 ustawy dotyczy danych, które nie są objęte ewidencją ludności, potwierdzenie posiadania uprawnienia do przebywania w lokalu nie służy bowiem rejestrowaniu tych uprawnień przez organ meldunkowy; podniesiono, że ewidencja ludności służy zbieraniu informacji o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego. Choć stwierdzenie niekonstytucyjności art.9 ust.2 ustawy i utrata mocy tego przepisu nie spowodowały zmiany literalnego brzmienia przepisu art.15 ust.2 to jednak skutkowało to zmianą stanu prawnego. W ocenie Sądu podzielić bowiem należy wyrażane w orzecznictwie stanowisko, że w konsekwencji tej zmiany odpadła przesłanka wymeldowania odnosząca się do utraty uprawnienia do lokalu, przewidziana w pierwszym ze stanów faktycznych wskazanym w art.15 ust.2 ustawy. W tym stanie rzeczy wymeldowanie konkretnej osoby z danego lokalu według nowego stanu prawnego uzasadnione będzie, gdy spełnione zostaną dwie kolejne przesłanki, a to: 1/gdy nastąpi faktyczne opuszczenie lokalu i 2/ gdy nie zostanie dopełniony obowiązek wymeldowania się z tego lokalu. Fakt, że skarżąca nie dopełnił obowiązku wymeldowania się z lokalu nie jest w niniejszej sprawie sporny. Z akt niniejszej sprawy wynika zaś, iż prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w L. z [...] (sygn.akt [...]) nakazano pozwanej opróżnienie, opuszczenie i wydanie Gminie L. przedmiotowego lokalu. Poza sporem też Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w L. dokonał orzeczonej prawomocnym wyrokiem eksmisji, co potwierdzają załączone do akt w poczet dowodów protokoły dnia z [...] i [...]. W tych okolicznościach, w ocenie Sądu, zasadnie organy administracyjne obu instancji uznały, iż zachodziły podstawy do przyjęcia, że J. K. opuściła lokal - co uzasadniało jej wymeldowanie. Podnieść należy, iż w orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, dla potrzeb ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, że "opuszczenie lokalu" oznacza trwałe opuszczenie dotychczasowego miejsca zamieszkania, które to opuszczenie nie uzasadnia skorzystania przez stronę z ochrony prawnej. Wydaje się przy tym oczywiste, że przed zgodną z prawem eksmisją strona nie może korzystać ze skutecznej ochrony prawnej. Zwrócenia uwagi wymaga też, że orzeczenia sądów powszechnych wiążą zarówno organy administracyjne jak i sąd administracyjny. Wobec powyższego kwestionowana przez skarżącą prawidłowość postępowania cywilnego i zapadłego orzeczenia, dotyczącego przedmiotowego lokalu, nie podlega w niniejszej sprawie kontroli. Z tych wszystkich względów, skoro podniesione zarzuty są nieuzasadnione a decyzja nie uchybia prawu - skarga podlegała oddaleniu. Wobec powyższego, działając na podstawie art.151 powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w sentencji wyroku.