II SA/Wr 1577/03
WyrokWSA we Wrocławiu2005-10-26
Skład orzekający: Mieczysław Górkiewicz, Anna Siedlecka, Zygmunt Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu może zostać wydana na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w sytuacji, gdy istnieją przeszkody faktyczne lub prawne uniemożliwiające realizację inwestycji, czy też w takim przypadku powinno zostać wydane postanowienie odmawiające wydania decyzji?Ratio decidendi
Umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jest dopuszczalne jedynie w przypadku zaistnienia trwałych i nieusuwalnych przeszkód uniemożliwiających kontynuowanie postępowania. Jeśli istnieją przesłanki prawne lub faktyczne do uwzględnienia wniosku, a jednocześnie brak jest podstaw do jego merytorycznego rozpatrzenia, organ powinien wydać decyzję odmowną, a nie umarzającą postępowanie. W przypadku, gdy zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami prawa i planem miejscowym, a zgłoszone przez organ odwoławczy zastrzeżenia dotyczą przeszkód prawnych lub faktycznych, które powinny być rozpatrywane na późniejszych etapach procesu inwestycyjnego, umorzenie postępowania jest nieuzasadnione.Stan faktyczny
Wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budowy stacji bazowej telefonii komórkowej został umorzony przez Prezydenta W. z uwagi na fakt, że na ten sam teren wydano wcześniej pozwolenie na rozbudowę innej stacji bazowej, co według organu czyniło wydanie wnioskowanej decyzji niecelowym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, argumentując niemożliwość realizacji obu inwestycji jednocześnie na tej samej wieży oraz potrzebę uwzględnienia raportu oddziaływania na środowisko w kontekście istniejącej rozbudowy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów dotyczących umorzenia postępowania, raportu środowiskowego i prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego koszty postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (sprawozdawca), Sędzia WSA Anna Siedlecka, Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski, Protokolant Izabela Krajewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2005r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy stacji bazowej telefonii komórkowej przy ul. P. [...] we W. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz skarżącego kwotę 265 zł (dwieście sześćdziesiąt pięć złotych) tytułem kosztów postępowania sądowego
Decyzją nr [...] Prezydent W. na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej wraz z przyłączem energetycznym przewidzianej do realizacji we W. na wieży budynku Hali Targowej przy ul. P. [...] na działkach nr [...] i [...]. Według uzasadnienia decyzji wniosek skarżącego inwestora zawierał wszystkie elementy wymagane przez art. 41 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, a także dołączył on raport oddziaływania na środowisko. Organ ustalił, że na ten sam teren wydane zostało w dniu [...]r. pozwolenie na rozbudowę stacji bazowej, należącej do innego inwestora. Do tej pory inwestor ten nie uzyskał pozwolenia na użytkowanie obiektu po rozbudowie. Przepis art. 48 ust. 1 ustawy przewiduje wygaszenie wówczas już wydanych uprzednio decyzji o warunkach zabudowy, dlatego wydanie wnioskowanej decyzji jest niecelowe.
W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucił, że art. 48 pkt 1 ustawy nie ma zastosowania w nin. sprawie. Nie zostało ustalone, aby wniosek skarżącego dotyczył tego samego terenu, którego dotyczy pozwolenie na rozbudowę innej stacji. Pojęcie terenu wymaga ustalenia w zależności od okoliczności danej sprawy. W nin. sprawie obie stacje bazowe będą zlokalizowane w innej części wieży, różnią się położeniem, liczbą i konfiguracją anten, zatem nie leżą na tym samym terenie. Gdyby przyjąć, że znajdują się na tym samym terenie, to nie zachodzi niemożność ich zainstalowania na dachu i jednoczesnego funkcjonowania.
Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał powyższą decyzję w mocy. Bez przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego Kolegium wyraziło pogląd o niemożliwości zrealizowania inwestycji zamierzonych przez obu operatorów w tym samym czasie na wieży budynku Hali Targowej, z uwagi na ograniczony obszar tego terenu i niemożność uwzględnienia wszystkich reguł przewidzianych w prawie budowlanym. Uwzględnienie wniosku inwestora byłoby przedwczesne przed oddaniem istniejącej stacji bazowej do użytkowania, bowiem wymagany od nowego inwestora raport oddziaływania na środowisko powinien uwzględniać okoliczność, czy podczas jednoczesnego funkcjonowania obu stacji nie nastąpi przekroczenie dopuszczalnych wartości emisji pola elektromagnetycznego przy wzięciu pod uwagę rzeczywistych, a nie prognozowanych parametrów działania tej stacji. Przed zakończeniem rozbudowy stacji nie ma ponadto możliwości jednoznacznego i definitywnego określenia kształtu zamierzenia nowego inwestora, z uwagi na związek pomiędzy warunkami funkcjonowania obu stacji. Umorzenie postępowania, zamiast wydania decyzji odmownej, było korzystne dla inwestora, gdyż nie wyklucza ponownego złożenia wniosku po zakończeniu prac budowlanych przez poprzedniego inwestora.
W skardze do sądu administracyjnego skarżący zarzucił naruszenie art. 48 pkt 1 w związku z art. 46 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym przez przyjęcie, ze uzasadniają one umorzenie postępowania w nin. sprawie, naruszenie art. 52 sut. 1 i 4 ustawy z dnia 27.04.2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.) w zakresie wymaganej treści raportu, naruszenie art. 54 ust. 1 i art. 55 prawa budowlanego poprzez utożsamianie zakończenia robót budowlanych z uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie, naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. pomięcie treści już opracowanego raportu, naruszenie art. 107 § 1 i 3 k.p.a. przy wyrażeniu ocen o możliwej kolizji obu zamierzeń inwestycyjnych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w oparciu o dotychczasową argumentację oraz dodał, że w nin. sprawie cechy fizyczne wieży uniemożliwiają jednoznaczne określenie dwóch osobnych terenów zainwestowania. Organ przedstawił na tle orzecznictwa NSA pogląd prawny, że o zakończeniu budowy świadczy dokonanie przez inwestora zawiadomienia (art. 54 ust. 1 i art. 57 prawa budowlanego).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Umorzenie postępowania administracyjnego stanowi wyjątek od zasady merytorycznego rozstrzygania spraw (art. 1 pkt 1 i art. 104 § 2 k.p.a.) i wymaga zaistnienia okoliczności stanowiących trwałe i nieusuwalne przeszkody do kontynuowania postępowania, dla osiągnięcia tego podstawowego celu. Nastąpi to przede wszystkim w przypadku odpadnięcia lub nieistnienia przesłanek faktycznych lub prawnych do zastosowania danej normy prawa administracyjnego. W przypadku posiadania przez stronę interesu prawnego, a jednocześnie braku przesłanek prawnych uwzględnienia jej wniosku, organ wydaje merytoryczną decyzję odmowną, nie zaś umarzającą postępowanie. Nie byłby uzasadniony pogląd, że decyzja umarzająca nie rozstrzyga sprawy w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. w przypadku utrzymywania się danej przeszkody dla wydania decyzji merytorycznej. Jak się wydaje, w nin. sprawie organ dopuszczał możliwość, że wydanie decyzji umarzającej postępowanie nie znajdowało podstawy w art. 105 § 1 k.p.a., ale próbował uzasadnić utrzymanie w mocy wadliwej decyzji próbą orzeczenia na korzyść odwołującego się. Tymczasem oceny formułowane w obu decyzjach powinny, gdyby były trafne, prowadzić do wydania decyzji odmownej. Wadliwość zarówno zasadniczego rozstrzygnięcia jak i próby uzasadnienia alternatywnego utrzymania go w mocy, wynika wprost z przepisów ustawy i nie wymagała wcale rozbudowanej argumentacji dla jej umotywowania, jak ta, którą przedstawił skarżący. Wymagało stwierdzenia, że organ nie prowadził w nin. postępowaniu sprawy z art. 48 ustawy. Wymagało spostrzeżenia, że organ w nin. sprawie powinien dokonać ocen uwzględniających przede wszystkim, lub jedynie, treść art. 43 ustawy. Dlatego nie było istotne rozważanie sposobu rozumienia art. 48 ustawy, chociaż zapewne przepis ten odnosi się do zamierzeń planowanych do realizacji w tym samym miejscu i naruszających uzyskane już przez innego inwestora praw do dysponowania danym terenem na cele budowlane. W przypadku budowy urządzeń infrastruktury technicznej odnosiłoby się to do danego urządzenia w określonym miejscu, ale już nie usytuowanego obok w odległości uzasadnionej technicznie takiego samego lub innego urządzenia. W przeciwnym razie wybudowanie np. jednego przyłącza dla użytkownika jednego z lokali w budynku prowadziłoby do wygaśnięcia decyzji uzyskanych przez pozostałych użytkowników, co wydaje się absurdalne. Założeniem istnienia i stosowania art. 48 ustawy jest, że kolejny inwestor oczywiście uzyska warunki zabudowy i dopiero w osobnym postępowaniu dotyczącym tego stanu faktycznego badane będą przesłanki wygaśnięcia tej kolejnej decyzji. Wnioski wynikające z art. 48 są zatem zupełnie inne od wysnutych przez organ odwoławczy, takie mianowicie, że w toku postępowania poprzedzającego wydanie decyzji i kolejnych decyzji organy nie powinny rozważać okoliczności obcych dla ich postępowania, a istotnych dopiero na tle tego przepisu. Przesłanką stwierdzenia wygaśnięcia decyzji ze względu na jej bezprzedmiotowość jest powstanie stanu faktycznego, w którym wykonanie decyzji stało się niemożliwe (art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a.). Tymczasem wyraźnym założeniem towarzyszącym wydaniu decyzji o warunkach zabudowy jest brak znaczenia okoliczności, czy zamierzona inwestycja zostanie zrealizowana, w szczególności z uwagi na przeszkody prawne lub faktyczne dotyczące kolejnego etapu procesu inwestycyjno-budowlanego. W postępowaniu tym organ ma jedynie przesądzić, w sposób wiążący dla dalszych etapów tego procesu, o zgodności inwestycji z planem miejscowym, a ewentualnie zbadać inne okoliczności istotne dla tego pierwszego etapu, przykładowo z zakresu ochrony środowiska. Gdy wszelkie okoliczności, poza wynikającymi z art. 43 ustawy, są obojętne dla rozstrzygnięcia, to nie powinno się nimi uzasadniać odstąpienia od zastosowania tego przepisu. W nin. sprawie nie ulegało dla nikogo wątpliwości, że zamierzenie inwestycyjne skarżącego było zgodne z przepisami prawa i planem miejscowym. Dalsze zastrzeżenia zgłoszone przez organ odwoławczy były niezgodne z art. 41 ust. 3 ustawy.
Mając powyższe na uwadze i zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1a i c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Przepisy wprowadzające (Dz. U. nr 153, poz. 1271), orzeczono jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło