II SA/Wr 1596/01

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 3 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. T. oraz M. T., T. B. i D. M., następców prawnych I. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie gospodarowania nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa na skutek wniosku S. T. z dnia 14 sierpnia 2007 r. o przyznanie prawa pomocy postanawia ustanowić skarżącemu S. T. adwokata. Wyrokiem z dnia 14 lipca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę S. T. oraz M. T., T. B. i D. M., następców prawnych I. T., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...], utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji o przyznaniu nieodpłatnie na własność D. C. działek: nr A o pow. 0,3645 ha i nr B o pow. 0,1355 ha, stanowiących grunt rolny, położonych we wsi O. Pismem procesowym datowanym na dzień 5 września 2005 r., pełnomocnik skarżącego S. T. – radca prawny Z. P., wniosła skargę kasacyjną na wyżej wskazany wyrok z dnia 14 lipca 2005 r., wobec czego akta sprawy zostały przekazane do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny, przy piśmie z dnia 25 września 2007 r., nadesłał akta sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, w celu rozpoznania wniosku skarżącego S. T. z dnia 14 sierpnia 2007 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Do akt sprawy zostało dołączone także pismo z dnia 12 września 2007 r., pełnomocnika skarżących radcy prawnego Z. P., zawiadamiające o wypowiedzeniu pełnomocnictwa w niniejszej sprawie. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał na złą sytuację materialną. Podniósł, iż pozostaje na własnym utrzymaniu; ze względu na swój wiek wymaga stałej opieki lekarskiej i ciągłego stosowania leków. Ponadto, w miarę możliwości, skarżący pomaga chorej córce, na której utrzymaniu pozostaje mąż – osoba niepełnosprawna oraz dwójka dzieci w wieku szkolnym. Skarżący podał, że ponosi miesięczne koszty utrzymania mieszkania w łącznej kwocie 390 zł (opłata za energię elektryczną – 70 zł; za gaz – 50 zł; za telefon – 70 zł; za opał – 200 zł) oraz koszty zakupu leków – 200 zł. S. T. oświadczył, iż nie posiada żadnego majątku, ani oszczędności; jest osobą samotnie gospodarującą. W części wniosku dotyczącej uzyskiwanych dochodów skarżący podał, iż uzyskuje dochód z tytułu emerytury w kwocie 1104,52 złotych brutto miesięcznie. Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm) – zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane: - w zakresie całkowitym, obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego oraz zwolnienie od kosztów sądowych, które stosownie do art. 211 ustawy obejmują opłaty sądowe (jakimi na zasadzie art. 212 § 1 w związku z art. 234 § 2 P.p.s.a. są wpis i opłata kancelaryjna) i zwrot wydatków lub - w zakresie częściowym, obejmującym tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej kwoty pieniężnej. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., określającego przesłanki warunkujące udzielenie prawa pomocy w zakresie częściowym, a zatem wnioskowanym przez skarżącego, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, który należy podzielić, iż przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 424/04, niepublikowane). W ocenie referendarza sądowego, sytuacja taka zachodzi w niniejszej sprawie. S. T. nie jest w stanie pod względem finansowym, zapewnić sobie pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Stan materialny skarżącego, wynikający ze złożonego oświadczenia, które przyjęto za wiarygodne, uzasadnia zatem przyznanie mu prawa pomocy. S. T. nie posiada zgromadzonych oszczędności, uzyskuje dochód miesięczny w kwocie 889,68 zł netto, przy podanych przez skarżącego niezbędnych miesięcznych wydatkach mieszkaniowych w wysokości 390 zł oraz wydatkach na leki w wysokości 200 zł. Uwzględniając ponadto, iż do kosztów niezbędnego utrzymania zaliczają się także wydatki związane z kosztami zakupu żywności, środków czystości, czy ubrania, co do których przeciętnej wysokości referendarz posiada wiedzę, uznać należało, iż skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Stąd postanowiono o ustanowieniu adwokata z urzędu. Wyjaśnić w tym miejscu warto, iż były pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 12 września 2007 r., przekazującym wniosek S. T. o przyznanie prawa pomocy, wniósł o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, wskazując na radcę prawnego. Z wniosku skarżącego, złożonym na stosownym, urzędowym formularzu wynika jednak jednoznacznie, iż S. T. wnosi o ustanowienie adwokata (por. rubryka nr 4 wniosku, pn. "Wnoszę o"). Wzór formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej (typu PPF) określony w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. nr 227, poz. 2245), wydanym na podstawie art. 256 P.p.s.a., w rubryce 4 przewiduje dla strony możliwość zakreślenia o przyznanie jakiego pełnomocnika wnosi. Z powyższego wynika, iż P.p.s.a. oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie przyznaje stronie prawo wyboru rodzaju pełnomocnika. Referendarza sądowego wiąże zatem wola wnioskodawcy wyrażona we wniosku. Mając na uwadze powyższe, referendarz sądowy działając na zasadzie art. 258 § 1 pkt 7 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.