II SA/Wr 16/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryka Łysikowska (sprawozdawca), Sędzia NSA Krystyna Anna Stec, Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk, Protokolant, , Monika Mikołajczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maca 2005 r. sprawy ze skargi Z. Z. na decyzję Wojewody D. z dnia 29 listopada 2002 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego oddala skargę. W dniu 25 października 2000 r. Burmistrz Gminy i Miasta L. Ś. wszczął na wniosek Dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkoleniowo - Wychowawczego w L. Ś. przy ul. P. nr [...] postępowanie w sprawie wymeldowania z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego przy ul. P. nr [...] w L. Ś. Z. Z. Dyrektor Specjalnego Ośrodka Szkoleniowo - Wychowawczego uzasadnił swój wniosek tym, że Z. Z. w dniu 12 stycznia 1990 r. został skreślony z listy wychowanków i obecne miejsce jego pobytu nie jest znane. Organ I instancji ustalił, że Z. Z. został zameldowany w dniu 12 grudnia 1964 r. w lokalu przy ul. P. nr [...] (były Państwowy Dom Dziecka), natomiast w dniu 12 stycznia 1990 r. Rada Pedagogiczna ośrodka podjęła decyzję o skreśleniu go z listy wychowanków. Decyzją Burmistrza Gminy i Miasta L. Ś. z dnia 28 listopada 1991 r. skarżącemu został przydzielony lokal zastępczy. W związku z tym dyrektor ośrodka zobowiązał Z. Z. do opuszczenia lokalu na terenie ośrodka do dnia 31 grudnia 1991r., co też ten uczynił nie dokonując jednakże obowiązku wymeldowania się. Fakt opuszczenia przez Z. Z. lokalu został potwierdzony przez Powiatową Komendę Policji w L. Ś. pismem z dnia 15 listopada 2000 r., w którym podano, że skarżący nie przebywa w miejscu swojego stałego zameldowania od około 14 lat. Decyzją z dnia 27 grudnia 2001r., Nr [...] Burmistrz Gminy i Miasta L. Ś. powołując się na art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001r. Nr 87, poz. 960) orzekł o wymeldowaniu Z. Z. z miejsca pobytu stałego. Decyzja ta została doręczona Z. Z. w dniu 30 sierpnia 2002r. Pismem z dnia 6 września 2002r. Z. Z. wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Podał, że opuścił lokal zajmowany na terenie ośrodka w dniu 12 stycznia 1992r., a następnego dnia dokonano jego eksmisji. Podniósł ponadto, że pod koniec listopada 1991r. oglądał przydzielony mu lokal zastępczy, jednak nie nadawał się on do natychmiastowego zamieszkania, wymagał remontu, a poza tym był zbyt mały dla trzyosobowej rodziny. Decyzją z dnia 29 listopada 2002r., Nr [...] Wojewoda D. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję uznając, że w przedmiotowej sprawie nastąpiło opuszczenie miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Powyższą decyzję zaskarżył Z. Z. skargą z dnia 29 grudnia 2002r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Skarżący podał, że nie mieszkał nigdy przy ul. P. nr [...] w L. Ś., przyznał natomiast, że zajmował lokal pod adresem P. [...]. Wskazał również, że nieprawdą jest jakoby opuścił przedmiotowy lokal dobrowolnie. W odpowiedzi na skargę z dnia 17 marca 2003 r. Wojewoda D. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Podał, że bezzasadny jest zarzut skarżącego co do braku dobrowolności w opuszczeniu miejsca pobytu stałego, bowiem przeprowadzone w sprawie postępowanie wyjaśniające wykazało, że Z. Z. nie mieszka przy ul. P. nr [...] we L. Ś. od 1992 r., a przesłuchany na okoliczności wymeldowania go z miejsca pobytu stałego nie kwestionował faktu, że opuścił sporny lokal i w nim nie zamieszkuje. Wyjaśniono także, że z dokumentacji ewidencji ludności prowadzonej przez Urząd Miasta i Gminy w L. Ś. wynika, że na mocy uchwały Rady Miasta i Gminy w L. Ś. z dnia 22 lutego 2000r. doszło do zmiany m.in. adresu P. [...] na adres ul. P. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) z dniem 1 stycznia 2004 r. przestała obowiązywać ustawa z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, a sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem l stycznia 2004 r., podlegają rozpatrzeniu - zgodnie z art. 97 § 1 cytowanej ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) - przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w omawianej sprawie stanowił przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, powołanej wyżej. Zgodnie z nim właściwy organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania: 1) osoby która utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo 2) osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. Podstawą rozstrzygnięcia w sprawie była hipoteza pierwsza art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (sygn. akt K 20/01) orzeczono o niezgodności art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z Konstytucją. Motywowano to faktem, że art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych dotyczy danych, które nie są objęte ewidencją ludności, potwierdzenie posiadania uprawnienia do przebywania w lokalu nie służy bowiem rejestrowaniu tych uprawnień przez organ meldunkowy. Ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego. Nie jest ona formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu. Skoro zatem, art. 15 ust. 2 ustawy nakazywał organowi podejmującemu decyzję o wymeldowaniu badać przesłankę posiadania uprawnienia do przebywania w lokalu wymienioną w art. 9 ust. 2, a norma ta mocą orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego została wyeliminowana z systemu prawnego, to również i w tym wypadku organ został pozbawiony podstaw do badania czy osoba, która ma być wymeldowana nadal posiada uprawnienia do przebywania w lokalu. Służyłoby to bowiem nie ewidencji ludności, ale rejestracji stanu prawnego, a takiego prawa organowi meldunkowemu odmówiono. Oznacza to, że w wypadku wymeldowania na podstawie pierwszej hipotezy art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych badaniu podlega obecnie tylko spełnienie przesłanki faktycznej w postaci opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego bez wymeldowania się (co zostało zresztą słusznie zauważone przez Wojewodę D. w uzasadnieniu decyzji z dnia 29 listopada 2002 r.). Odnosząc powyższe do zaskarżonej decyzji należy uznać, iż nie narusza ona prawa, bowiem spełniono przesłankę w postaci opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego bez wymeldowania się. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wyjaśniał, że przez opuszczenie lokalu, o którym mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, należy rozumieć opuszczenie dobrowolne i że nie jest dobrowolnym opuszczeniem lokalu takie opuszczenie, do którego strona została zmuszona, jeżeli strona ta podjęła przewidziane prawem środki w celu obrony swych praw do przebywania w tym lokalu albo jeżeli fakt zmuszenia do opuszczenia lokalu jest oczywisty lub został stwierdzony w postępowaniu karnym. Z akt administracyjnych sprawy bezspornie wynika, że Z. Z. opuścił przedmiotowy lokal, a opuszczenie to ma charakter trwały i dobrowolny w ustalonym wyżej znaczeniu. Zaświadcza o tym pismo Powiatowej Komendy Policji w L. Ś. z dnia 15 listopada 2000r., w którym podano, że skarżący nie przebywa w miejscu swojego stałego zameldowania od około 14 lat, ponadto sam skarżący słuchany w toku postępowania administracyjnego przyznał, że opuścił sporny lokal i w nim nie przebywa. Brak też jakiegokolwiek dowodu, że skarżący podjął środki w celu obrony swego prawa pobytu w lokalu. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.