II SA/Wr 16/07
WyrokWSA we Wrocławiu2007-04-11
Skład orzekający: Sędzia WSA Andrzej Cisek, Sędzia NSA Julia Szczygielska, Asesor Olga Białek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy w sprawie nakazania wykonania prac związanych z wadliwą wentylacją i podłączeniem urządzeń grzewczych, a także czy prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego i Kodeksu postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji obu instancji nie dopełniły obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, co stanowi naruszenie przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 KPA. Brak należytej staranności w wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, w tym pominięcie istotnych dowodów i zarzutów strony skarżącej, miało istotny wpływ na wynik sprawy, skutkując naruszeniem przepisów prawa materialnego (Prawo budowlane). W związku z tym, zaskarżone decyzje zostały uchylone.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakazującej Spółdzielni Mieszkaniowej A oraz właścicielom lokali mieszkalnych, w tym skarżącym A. i I. D., wykonanie szeregu prac mających na celu usunięcie nieprawidłowości związanych z wadliwą wentylacją i podłączeniem urządzeń grzewczych w budynku mieszkalnym. Decyzja została wydana po zatruciu tlenkiem węgla członków rodziny D. i zakazie użytkowania podgrzewaczy gazowych. Po utrzymaniu decyzji przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając organom naruszenie przepisów KPA, w tym nieprawidłowe zebranie i ocenę materiału dowodowego oraz brak przeprowadzenia oględzin.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. i zasądził od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz strony skarżącej kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Stwierdzono również, że decyzje nie mogą być wykonane.Pełny tekst orzeczenia
Sygnatura akt II SA/Wr 16/07 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 kwietnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Cisek-sprawozdawca Sędziowie: Sędzia NSA Julia Szczygielska Asesor Olga Białek Protokolant Magdalena Domańska Byskosz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 marca 2007 r. sprawy ze skargi A. i I. D. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych czynności i robót mających na celu usunięcie nieprawidłowości związanych z wadliwą wentylacja w budynku mieszkalnym przy ul. N. [...] w W.; I. uchyla zaskarżona decyzje oraz decyzje organu I instancji; II. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 500 zł (słownie pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. stwierdza, że decyzja wymieniona w punkcie I nie może być wykonana.
W dniu [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie w. na podstawie art. 66 ust 1 pkt 1 i 66 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zmianami) art. 10 § 2 i § 3, art. 108 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego działając z urzędu w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego przy ulicy N. [...] w W., wydał decyzję Nr [...], którą:
nakazał Spółdzielni Mieszkaniowej A w budynku mieszkalnym przy ul. N. [...]-[...] w obrębie klatki schodowej nr [...]
- w mieszkaniach nr [...], [...], [...] wymienić podłączenia gazowych przepływowych podgrzewaczy wody do kanału kominowego wykonane z aluminiowej rury spiro na rury sztywne
- w mieszkaniach nr [...] i [...] powiększyć zgodnie z normą nawiewy w drzwiach łazienki i wc
- w mieszkaniach [...], [...], [...], [...] rozszczelnić mieszkania przez zamontowanie w oknach z PCV nawietrzaków okiennych lub wykonanie nawietrzaków ściennych
- w mieszkaniach [...] i [...] zdemontować okapy nadkuchenne z wentylatorami elektrycznymi
- w mieszkaniu nr [...] wykonać nawiew w drzwiach łazienki
-w mieszkaniu nr [...] odłączyć wentylator elektryczny w WC.
Ponadto nakazano skarżącym A. D. i I. D. właścicielom samodzielnego lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. N. [...] rozszczelnić mieszkanie przez zamontowanie w oknach z PCV nawietrzaków okiennych lub wykonanie nawietrzaków ściennych, zdemontować okap nadkuchenny z wentylatorem elektrycznym, anemostat w łazience zastąpić kratką o przekroju 14 x 14 cm bez żaluzji, wymienić podłączenie, gazowego przepływowego podgrzewacza wody do kanału kominowego wykonane z aluminiowej rury spiro na rurę sztywną.
Organ pierwszoinstancyjny jednocześnie zakazał:
do czasu, usunięcia określonych wyżej nieprawidłowości i przedstawienia pozytywnego protokołu kontroli przewodów kominowych i podłączeń urządzeń do przewodów kominowych użytkowania gazowych przepływowych podgrzewaczy wody we wszystkich mieszkaniach klatki schodowej nr [...] w budynku a kontrolę zakazu użytkowania zarządca zrealizuje w drodze zaplombowania zaworów odcinających dopływ gazu do przepływowych podgrzewaczy wody.
Na podstawie art. 108 § 1 KPA nadano decyzji rygor natychmiastowej wykonalności uzasadniony zagrożeniem życia i zdrowia mieszkańców.
W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, iż dniu [...] doszło do zatrucia tlenkiem węgla czterech osób w mieszkaniu nr [...] przy ul. N. [...] w W. O zdarzeniu w dniu [...] powiadomił organ I instancji A. D. - jeden z poszkodowanych. Do zawiadomienia dołączone zostały pisma poszkodowanego do Spółdzielni Mieszkaniowej A, która jest współwłaścicielem budynku wieloklatkowego przy ul. N. [...]-[...] i zarządza tym budynkiem, odpowiedź Spółdzielni, protokół nr [...] z dnia [...] kontroli przewodów kominowych w budynku, protokół okresowej kontroli przewodów kominowych: dymowych oraz grawitacyjnych przewodów spalinowych i wentylacyjnych z lipca 2005 r. oraz cztery szpitalne karty informacyjne stwierdzające, że A., I. M. i Ł. D. byli leczeni w szpitalu z powodu zatrucia tlenkiem węgla.
W przedstawionym protokole nr [...] z dnia [...] sporządzonym po zatruciu mieszkańców lokalu nr [...] mistrz kominiarski stwierdził szereg nieprawidłowości w lokalach mieszkalnych znajdujących się w obrębie klatki schodowej nr [...]. W mieszkaniach nr [...], [...], [...], [...] podłączenia gazowych przepływowych podgrzewaczy wody do kanału kominowego wykonano z aluminiowej rury spiro, które należało wymienić na rury sztywne. W mieszkaniach nr [...] i [...] należało powiększyć zgodnie z normą nawiewy w drzwiach łazienki i wc. W mieszkaniach [...], [...], [...], [...], [...] trzeba było rozszczelnić mieszkania przez zamontowanie w oknach z PCV nawietrzaków okiennych lub wykonanie nawietrzaków ściennych. W mieszkaniach [...] i [...] należało zdemontować okapy nadkuchenne z wentylatorami elektrycznymi. W mieszkaniu nr [...] wykonać nawiew w drzwiach łazienki. W mieszkaniu nr [...] należało odłączyć wentylator elektryczny w WC. W mieszkaniu nr [...] anemostat w łazience trzeba było zastąpić kratką o przekroju 14 x 14 cm bez żaluzji.
W związku z wymianą okien na okna z PCV bez urządzeń rozszczepiających lub nawiewu powietrza z zewnątrz przez inne otwory nawiewne brakowało powietrza dla procesu spalania gazu w urządzeniach gazowych, co powodowało wytwarzanie się tlenku węgla. Zastąpienie wentylacji grawitacyjnej wentylacją mechaniczną z ciągiem wymuszonym, który był znacznie silniejszy niż ciąg grawitacyjny w mieszkaniu doprowadza do powstania podciśnienia powodującego odwrotne ciągi, co mogło spowodować zassanie spalin ze wspólnego - zbiorczego - komina. Ponadto wskazano, iż stosowania indywidualnych wentylatorów wyciągowych nie dopuszcza w § 141 rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U Nr 75 z 2002 r. poz. 690 z późn. zmianami).
W związku z tym, że naruszone zostały zasady użytkowania obiektu budowlanego w zakresie wymagań podstawowych, o których mowa w art. 5 ust 1 pkt 1 litera "b" i "d" oraz w art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego, a współwłaściciele nie usunęli wykazanych w protokole wad w czasie lub bezpośrednio po przeprowadzeniu kontroli stanu technicznego zgodnie z dyspozycją art. 70 ustawy Prawo budowlane wydanie decyzji umocowanej w art. 66 pkt 1 ust 1 Prawa budowlanego powołanego we wstępie do decyzji stało się konieczne, co w rozstrzygnięciu organ I instancji uczynił. Wobec rzeczywistego stanu zagrożenia spowodowanego nieodpowiednim stanem podłączeń urządzeń grzewczych i wentylacyjnych do przewodów kominowych oraz nienależytej wentylacji na podstawie art. 66 ust 2 ustawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zakazał użytkowania przepływowych gazowych podgrzewaczy wody do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości i przedstawienia pozytywnego protokołu kominiarskiego, a na podstawie art. 108 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności wynikający z zagrożenia życia i zdrowia mieszkańców. Na podstawie art. 10 § 2 i § 3 kodeksu postępowania administracyjnego odstąpiono od zasady umożliwienia stronom wypowiedzenia się co do zgromadzonych materiałów i dowodów w sprawie co uzasadniono również zagrożeniem życia lub zdrowia osób przebywających w budynku.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli skarżący wraz z wnioskiem o uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej w części dotyczącej nakazów:
1. zdemontowania okapu nadkuchennego z wentylatorem elektrycznym,
2. wymienienia podłączenia gazowego przepływowego podgrzewacza wody do kanału kominowego wykonanego z aluminiowej rury spiro na "rurę sztywną",
3. zastąpienia anemostatu w łazience kratką o przekroju 14x14 cm bez żaluzji.
Skarżący podnieśli, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał w zaskarżonej decyzji, że współwłaściciele nie usunęli wskazanych w protokole wad w czasie lub bezpośrednio po przeprowadzeniu kontroli stanu technicznego, w faktycznie skarżący część zaleceń mistrza kominiarskiego wykonali w dniach [...] i [...]. Wymianę połączenia gazowego urządzenia grzewczego z kanałem kominowym zlecono mistrzowi kominiarskiemu, a odbiór powykonawczy odbył się w dniu [...]. W dniu [...] został zdemontowany przez skarżących wiatrak elektryczny w okapie nadkuchennym oraz został on odłączony od przewodów wentylacyjnych. Zdaniem skarżących Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie przeprowadził kontroli obiektu, ani nie dokonał jego oględzin z zewnątrz, na podstawie czego mógłby stwierdzić przywołane w uzasadnieniu decyzji stwierdzenia.
Skarżący podali, iż odnośnie nakazu, oznaczonego jako pkt 3, spełnienie tego warunku jest niemożliwe, albowiem wlot do przewodu wentylacyjnego w łazience, wykonany w stanie surowym ma wymiary 11,5 x 11,5 cm, tak jak jeden z wymiarów przewodu kominowego. I. i A. D. wnieśli o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności. Ich zdaniem organ nie mógł nakładać obowiązków, w drodze decyzji, bez przeprowadzenia oględzin.
W związku z powyższym D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie w. obowiązek uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie poprzez dostarczenie aktualnego protokołu oględzin lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym przy ul. N. [...] w W. - należącego do Państwa D., sporządzonego pod kątem wykonania przez lokatorów nakazów określonych w decyzji PINB w W. Nr [...]. W odpowiedzi pismami z dnia [...] oraz z dnia [...] i [...], PINB poinformował, że oględziny trzykrotnie nie doszły do skutku z powodu nie stawienia się właścicieli mieszkania – skarżących. Ponadto z pisma A. D. skierowanego do PINB, z dnia [...], wynika zdaniem organu administracyjnego, że nie ma on zamiaru udostępnić mieszkania na oględziny. W tej sytuacji organ I instancji nie widział możliwości zadośćuczynienia nałożonemu obowiązkowi.
W dniu [...] D.i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego po rozpatrzeniu odwołania Izabeli i A. D. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie w. z dnia [...], Nr [...], nakazującej wyżej wymienionym oraz Spółdzielni mieszkaniowej A wykonanie określonych czynności i robót mających na celu usunięcie nieprawidłowości związane z wadliwą wentylacją i nieodpowiednim podłączeniem urządzeń grzewczych i wentylacyjnych do przewodów kominowych w pomieszczeniach budynku mieszkalnego przy ul. N. [...] w W., wydał decyzję Nr [...], którą utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż organ I instancji wszczął postępowanie w wyniku zawiadomienia A. D., że w jego mieszkaniu nr [...] przy ul N. [...] w W. doszło w dniu [...], do zatrucia dwutlenkiem węgla czterech osób. Do zawiadomienia dołączone były między innymi pisma poszkodowanego do Spółdzielni A - zarządcy budynku, odpowiedź spółdzielni, protokół kontroli przewodów kominowych nr [...] z dnia [...], protokół okresowej kontroli przewodów kominowych z lipca 2005 roku oraz cztery szpitalne karty informacyjne stwierdzające, że A., I., M. i Ł. D. byli hospitalizowani z powodu zatrucia tlenkiem węgla. W protokole nr [...] sporządzonym po zatruciu mieszkańców mistrz kominiarski stwierdził szereg nieprawidłowości w lokalach znajdujących się w obrębie klatki schodowej nr [...] w mieszkaniach nr [...], [...], [...], [...] podłączenia gazowych przepływowych podgrzewaczy wody wykonane są z aluminiowej rury spiro, które należy wymienić na rury sztywne. W mieszkaniach [...] i [...] należy powiększyć nawiewy w drzwiach łazienki i WC. W mieszkaniach [...], [...], [...], [...], [...] należy rozszczelnić mieszkania poprzez zamontowanie w oknach PCV nawietrzaków okiennych lub wykonanie nawietrzaków ściennych. W mieszkaniach [...] i [...] należy zdemontować okapy nadkuchenne z wentylatorami elektrycznymi. W mieszkaniu nr [...] należy wykonać nawiew w drzwiach łazienki. W mieszkaniu nr 9 należy odłączyć wentylator elektryczny w WC. W mieszkaniu nr [...] anemostat w łazience trzeba zastąpić kratką o przekroju 14 x14 bez żaluzji.
Wymiana okien na okna PCV bez urządzeń rozszczepiających lub nawiewu powietrza z zewnątrz przez inne otwory nawiewne spowodowała brak powietrza dla procesu spalania gazu w urządzeniach gazowych przez co powstaje dwutlenek węgla. Zastąpienie wentylacji grawitacyjnej wentylacją mechaniczną z ciągiem wymuszonym - znacznie silniejszym niż ciąg grawitacyjny, powoduje powstawanie podciśnienia wytwarzającego odwrotne ciągi co może spowodować zasysanie spalin ze wspólnego - zbiorczego komina. Stosowanie indywidualnych wentylatorów wyciągowych jest niezgodne z § 141 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie .
Z uwagi na naruszenie zasad prawidłowego użytkowania i utrzymywania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym, wyrażonych w art. 5 ust. 2 ustawy Prawo budowlane oraz nie usunięciem wspomnianych w stosownym czasie zgodnie z dyspozycją art. 70, organ I instancji – na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 wydał decyzję nr [...] nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Z powodu zagrożenia dla życia i zdrowia mieszkańców organ zakazał użytkowania przepływowych gazowych podgrzewaczy wody do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości i przedstawienia pozytywnej opinii kominiarskiej. Wobec wspomnianego zagrożenia dla życia i zdrowia mieszkańców budynku decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności zgodnie z art. 108 § 1 KPA. Z tego powodu odstąpiono od zasady umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego i zgłoszonych żądań, stosownie do treści art. 10 § 2 i 3 Kpa.
Mając powyższe na uwadze, D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowił orzec w sprawie w oparciu o zgromadzony dotychczas materiał dowodowy, uznając, że jest on wystarczający do wydania w tej sprawie rozstrzygnięcia.
Zdaniem organu II instancji dyskredytowana decyzja Nr [...] została wydana w oparciu o szczegółowe zalecenia rejonowego mistrza kominiarskiego J. S., które stały się podstawą zaskarżonej decyzji, którą wydano dla Spółdzielni Mieszkaniowej A władającej budynkiem, w obrębie klatki schodowej nr [...], w której wystąpiło zatrucie czteroosobowej rodziny D. W opinii tej stwierdzono szereg nieprawidłowości, w zakresie podłączeń urządzeń do przewodów kominowych spalinowych i wentylacyjnych, jak również wskazano na nadmierne uszczelnienie mieszkań przez szczelne okna z PCV. Podkreślono, że opinia kominiarska stanowi wystarczający dowód do wydania w oparciu o jej zalecenia stosownej decyzji administracyjnej. Została ona sporządzona przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia nadane przez odpowiednią izbę samorządu zawodowego, których organ nadzoru budowlanego nie może kwestionować, gdyż byłaby to nieuprawniona interwencja w działalność samorządu zawodowego, który cieszy się autonomią i organy państwowe nie mogą ingerować w jego działalność. Dlatego wobec faktu, że opinia pochodzi od uprawnionego mistrza kominiarskiego, a więc specjalisty, który ma bardziej szczegółową wiedzę na temat kominów niż pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego, organ II instancji uznał, że ma ona większą moc dowodową niż oględziny Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W tej sytuacji organ I instancji nie miał obowiązku przeprowadzania oględzin mieszkań w obrębie klatki schodowej [...] budynku przy ul. N. w W. i miał pełne prawo oprzeć się na opinii kominiarskiej nr [...] mistrza kominiarskiego J. S. Wobec powyższego nakaz wydany Izabeli i A. D. był w pełni uzasadniony.
Odnosząc się do argumentu odwołujących, organ drugoinstancyjny wskazał, że decyzja nakazała usunięcie nieprawidłowości, które zostały już usunięte to należało podkreślić, że składając w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego zawiadomienie o zdarzeniu w dniu [...], ani w czasie pobytu w Powiatowym Inspektoracie w dniu [...] nie informowali, że wykonali część zaleceń kominiarskich. W tej sytuacji organ I instancji miał prawo uznać, że skarżący nie usunęli nieprawidłowości skoro nie poinformowali organu o wykonaniu części zaleceń opinii kominiarskiej, mimo, że mieli do tego sposobność. Dopiero do przesyłanego odwołania skarżący dołączyli "Odbiór powykonawczy" przyłącza stałego z blachy kwasoodpornej przepływowego gazowego podgrzewacza wody do przewodu kominowego sporządzone przez mistrza kominiarskiego P. Ł. datowane na [...].
Ponadto dodano, że zaskarżona decyzja została podjęta w trybie pilnym w związku z możliwością wystąpienia dalszych zdarzeń zatrucia tlenkiem węgla mieszkańców klatki schodowej nr [...] w budynku mieszkalnym nr [...]–[...] przy ul. N. po przeprowadzonych badaniach i kontroli przewodów kominowych w budynku przez rejonowego mistrza kominiarskiego J. S. Znajdujący się w aktach sprawy protokół nr [...] z dnia [...] wykazał szereg nieprawidłowości w zakresie podłączeń urządzeń do przewodów kominowych spalinowych i wentylacyjnych.
Wskazano, że organ odwoławczy orzeka na podstawie materiału dowodowego zebranego w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Organ może także przeprowadzić dodatkowe postępowania dowodowe albo zlecić jego przeprowadzenie organowi I instancji w trybie określonym w art. 136 KPA. W tej sprawie nie stwierdzono konieczności przeprowadzenia przez organ II instancji samodzielnego postępowania dowodowego a wskazane przez skarżących zarzuty na prowadzone przez organ I instancji postępowanie są bezzasadne i nieuzasadnione.
Organ odwoławczy zaznaczył, że kwestionowany nakaz demontażu wentylatora w WC w mieszkaniu nr [...] wynika wprost z § 141 Rozdziału 5 zatytułowanego "przewody kominowe" Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zgodnie z którym zabrania się stosowania indywidualnych wentylatorów wyciągowych w pomieszczeniach, w których znajdują się wloty do przewodów spalinowych. Skarżący zarzucili także Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w powiecie w., że nie odniósł się do zalecenia mistrza kominiarskiego w sprawie zakazu stosowania zbiorczych przewodów spalinowych. Tymczasem § 174 ust 3 wyżej wymienionego rozporządzenia dopuszcza stosowanie zbiorczych przewodów systemów powietrzno-spalinowych przystosowanych do pracy z urządzeniami z zamkniętą komorą spalania, wyposażonego w zabezpieczenia przed zanikiem ciągu kominowego. Nie można zatem mówić, w ocenie organu II instancji, o kategorycznym zakazie korzystania ze zbiorczych przewodów. Ponadto, jak już wskazano w zaskarżonej decyzji, protokół z kontroli przewodów kominowych sporządzonych przez uprawnioną do tego osobę stanowi wystarczającą podstawę do wydania decyzji, o której mowa w art. 66 Prawa budowlanego, tym bardziej w sytuacji bezpośredniego zagrożenia dla życia i zdrowia mieszkańców budynku. Z tego też powodu postępowanie było przeprowadzone przez organ I instancji prawidłowo.
Odnośnie sprawdzenia, czy zagrożenie może dotyczyć mieszkańców całego budynku przy ul. N. [...] – [...], to Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na Spółdzielnię Mieszkaniową A obowiązek zbadania pozostałych klatek budynku w zakresie prawidłowości działania przewodów kominowych podłączeń do tych przewodów i właściwej wentylacji mieszkań. Organ poinformował, że po otrzymaniu stosownych protokołów wyda odpowiednie nakazy.
Odnosząc się do wniosku skarżących, złożonego osobiście w inspektoracie w dniu [...], w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie w. z dnia [...], Nr [...], której dotyczyło niniejsze postępowanie odwoławcze, organ II instancji podał, że jego zdaniem w sprawie, w której toczy się postępowanie odwoławcze nie można wszczynać postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, gdyż tryb odwoławczy ma pierwszeństwo przed trybem nieważnościowym. Ponieważ postępowanie odwoławcze zostało zakończone niniejszą decyzją nie ma przeszkód do wszczęcia postępowania nadzwyczajnego. Jednakże właściwym organem w tej sprawie, wobec zakończenia postępowania przed D. Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego, jest Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w W.
I. i A. D. wnieśli skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. wraz z wnioskiem o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji ją poprzedzającej i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący powyższej decyzji zarzucili obrazę:
1. art. 7 i art. 77 KPA poprzez nie podjęcie przez organ kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie oraz naruszenie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, w szczególności poprzez zaniechanie przeprowadzenia oględzin lokalu mieszkalnego skarżących oraz nierozpatrzenie (pominięcie) wniosku stron o przeprowadzenie kompleksowej kontroli przewodów kominowych oraz ustalenie wszystkich czynników mogących wywołać cofanie się spalin do lokali mieszkalnych w przedmiotowym budynku (pismo stron z dnia [...]),
2. art. 12 § 1 KPA poprzez naruszenie zasady wnikliwego prowadzenia postępowania w sprawie i błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na wydane rozstrzygnięcie, w szczególności ustalenie, iż współwłaściciele budynku przed wydaniem decyzji przez organ I instancji nie usunęli wad, wskazanych w protokole kontroli kominiarskiej z dnia [...], w czasie lub bezpośrednio po przeprowadzeniu kontroli stanu technicznego przewodów kominowych budynku przy ul. Z. N. [...] w W., choć faktycznie część wad została usunięta,
3. art. 8 KPA i art. 107 § 1 KPA poprzez szczątkowe powołanie podstawy prawnej zaskarżonych decyzji i brak uzasadnienia prawnego, w szczególności poprzez nie przytoczenie treści stosownych przepisów prawa,
4. art. 65 § 1 KPA i art. 123 § 1 i § 2 KPA poprzez nieprzekazanie organowi właściwemu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji i w konsekwencji pozbawienie stron prawa do rozstrzygnięcia ich sprawy (wniosku) w drodze decyzji administracyjnej.
D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wniósł do Sądu odpowiedź na skargę wraz z wnioskiem o jej oddalenie podtrzymując jednocześnie argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.
Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia na które służy zażalenie albo kończące postępowanie lub rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3
§ 1 w związku § 2 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a także na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego.
Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Z kolei art. 147 § 1 przywołanej powyżej ustawy procesowej upoważnia Sąd, który uwzględnia skargę na uchwałę lub akt, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Mając na uwadze powyżej wskazane kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie, w toku administracyjnego postępowania instancyjnego, okoliczności faktycznych i prawnych uznał za konieczne zastosowanie w niniejszej sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Należy wskazać, że w przedmiotowej sprawie naruszenie prawa polega na niedostatecznym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy spowodowanym niedopełnieniem obowiązku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego - art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Zgodnie z treścią art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do załatwienia sprawy, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Przepis ten konstytuuje podstawowe zasady postępowania i obowiązki organu administracji publicznej na jakich powinien się opierać organ w toku postępowania.
Podstawowe zasady wynikające z wyżej wymienionego przepisu, to zasada kontroli i nadzoru nad przestrzeganiem prawa, zasada prawdy obiektywnej, zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywatela.
Zgodnie z przyjętą w art. 7 kpa zasadą prawdy obiektywnej, organy administracji publicznej, prowadzące postępowanie mają obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością, a zwłaszcza mają obowiązek dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego i swoje stanowisko wyrazić w uzasadnieniu podjętej decyzji.
Zgodnie z treścią art. 7 i art. 77 § 1 kpa organy orzekające zobowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2000 r. V SA 1816/00 LEX 77645).
Dodać należy, iż obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz winien gromadzić w aktach sprawy także dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2001 r. I SA 301/00 LEX nr 53964).
W przedmiotowej sprawie organy I instancji, jaki i II nie dopełnił tego obowiązku.
Sąd pragnie zaznaczyć, że zasada prawdy obiektywnej nakłada na organy administracji państwowej obowiązek dążenia do tej prawdy. Nie mają takiego obowiązku strony postępowania (P. Witkowski w Zasady ogólne postępowania administracyjnego w postępowaniu podatkowym, cz. I. Prz.Podat. 1997/7/25 - t.3). Tak więc to na organie ciąży obowiązek gromadzenia materiału dowodowego, który następnie posłuży za podstawę do wydania decyzji merytorycznej.
Kodeks postępowania administracyjnego nie reguluje kwestii ciężaru dowodu w postępowaniu. Ogólna reguła dowodowa z art. 6 k.c., która znajduje w takim przypadku zastosowanie, stanowi, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na organie lub stronie, zależnie od tego, który z tych podmiotów wywodzi z danego faktu skutki prawne. Zasada dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a., art. 122 o.p.) nie jest regulatorem ciężaru dowodu (por. wyrok NSA OZ w Poznaniu z dnia 11.07.2002 ISA/Po 788/00 Biul. Skarb.2002/6/25).
Przepisy KPA regulując postępowanie dowodowe, stanowią wyznacznik, jaki zbiór narzędzi dla organu, który w sytuacjach wymagających dookreślenia winien z nich korzystać w celu realizacji zasady wyrażonej w art. 7 KPA.
W postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje formalna teoria dowodowa, według której daną okoliczność można udowodnić wyłącznie przy pomocy takiego, a nie innego środka dowodowego, ani też zasada, że rola organu orzekającego to rola biernego podmiotu oczekującego na dowody zaoferowane przez stronę wręcz przeciwnie, rządząca postępowaniem administracyjnym zasada oficjalności (art. 7, 75 kpa) wymaga, by w toku postępowania organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczały jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc by z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy ( por. wyrok NSA z dnia 29 listopada 2000 r. V SA 948/00 LEX nr 50114).
Realizację zasady prawdy obiektywnej zapewniają między innymi gwarancje zawarte w przepisach regulujących postępowanie dowodowe.
Przepis art. 77 § 1 kpa nakłada na organy administracji publicznej obowiązek zgromadzenia całego materiału dowodowego koniecznego do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Z powołanego przepisu prawa wynika między innymi, że organ administracji jest zobowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy.
W niniejszej sprawie organ nie wypełnił nałożonego na niego przepisami prawa obowiązku i mimo braków w ustaleniach faktycznych wydał merytoryczną decyzję, przy czym zrobił to niezgodnie z treścią przepisu art. 80 k.p.a., stanowiącym, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
W dniu [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie w. działając z urzędu w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego przy ulicy N. [...] w W., wydał decyzję Nr [...], którą:
nakazał Spółdzielni Mieszkaniowej A w budynku mieszkalnym przy ul. N. 18-[...] w obrębie klatki schodowej nr [...] dokonać opisanych wyżej czynności.
Ponadto nakazano skarżącym A. D. i I. D. właścicielom samodzielnego lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. N. [...] rozszczelnić mieszkanie przez zamontowanie w oknach z PCV nawietrzaków okiennych lub wykonanie nawietrzaków ściennych, zdemontować okap nadkuchenny z wentylatorem elektrycznym, anemostat w łazience zastąpić kratką o przekroją. 14 x 14 cm bez żaluzji, wymienić podłączenie, gazowego przepływowego podgrzewacza wody do kanału kominowego wykonane z aluminiowej rury spiro na rurę sztywną .
Organ pierwszoinstancyjny jednocześnie zakazał:
do czasu, usunięcia określonych wyżej nieprawidłowości i przedstawienia pozytywnego protokołu kontroli przewodów kominowych i podłączeń urządzeń do przewodów kominowych użytkowania gazowych przepływowych podgrzewaczy wody we wszystkich mieszkaniach klatki schodowej nr [...] w budynku a kontrolę zakazu użytkowania zarządca zrealizuje w drodze zaplombowania zaworów odcinających dopływ gazu do przepływowych podgrzewaczy wody.
Na podstawie art. 108 § 1 nadano decyzji rygor natychmiastowej wykonalności uzasadniony zagrożeniem życia i zdrowia mieszkańców.
W uzasadnieniu organ I instancji podniósł, iż [...] doszło do zatrucia tlenkiem węgla czterech osób w mieszkaniu nr [...] przy ul. N. [...] w W. O zdarzeniu w dniu [...] powiadomił organ I instancji A. D. - jeden z poszkodowanych. Do zawiadomienia dołączone zostały pisma poszkodowanego do Spółdzielni Mieszkaniowej A, która jest współwłaścicielem budynku wieloklatkowego przy ul. N. [...]-[...] i zarządza tym budynkiem, odpowiedź Spółdzielni, protokół nr [...] z dnia [...] kontroli przewodów kominowych w budynku, protokół okresowej kontroli przewodów kominowych: dymowych oraz grawitacyjnych przewodów spalinowych i wentylacyjnych z lipca 2005 r. oraz cztery szpitalne karty informacyjne stwierdzające, że A., I. M. i Ł. D. byli leczeni w szpitalu z powodu zatrucia tlenkiem węgla.
W przedstawionym protokole nr [...] z dnia [...] sporządzonym po zatruciu mieszkańców lokalu nr [...] mistrz kominiarski stwierdził szereg nieprawidłowości w lokalach mieszkalnych znajdujących się w obrębie klatki schodowej nr [...]. W mieszkaniach nr [...], [...], [...], [...] podłączenia gazowych przepływowych podgrzewaczy wody do kanału kominowego wykonane z aluminiowej rury spiro, które należało wymienić na rury sztywne. W mieszkaniach nr [...] i [...] należało powiększyć zgodnie z normą nawiewy w drzwiach łazienki i wc. W mieszkaniach [...], [...], [...], [...], [...] trzeba było rozszczelnić mieszkania przez zamontowanie w oknach z PCV nawietrzaków okiennych lub wykonanie nawietrzaków ściennych. W mieszkaniach [...] i [...] należało zdemontować okapy nadkuchenne z wentylatorami elektrycznymi. W mieszkaniu nr [...] wykonać nawiew w drzwiach łazienki. W mieszkaniu nr [...] należało odłączyć wentylator elektryczny w WC. W mieszkaniu nr 5 anemostat w łazience trzeba było zastąpić kratką o przekroju 14 x 14 cm bez żaluzji.
W związku z wymianą okien na okna z PCV bez urządzeń rozszczepiających lub nawiewu powietrza z zewnątrz przez inne otwory nawiewne brakowało powietrza dla procesu spalania gazu w urządzeniach gazowych, co powodowało wytwarzanie się tlenku węgla. Zastąpienie wentylacji grawitacyjnej wentylacją mechaniczną z ciągiem wymuszonym, który był znacznie silniejszy niż ciąg grawitacyjny w mieszkaniu powstaje podciśnienie powodujące odwrotne ciągi, co mogło spowodować zassanie spalin ze wspólnego - zbiorczego - komina. Ponadto wskazano, iż stosowania indywidualnych wentylatorów wyciągowych nie dopuszcza w § 141 rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie .
W związku z tym, że naruszone zostały zasady użytkowania obiektu budowlanego w zakresie wymagań podstawowych, o których mowa w art. 5 ust 1 pkt 1 litera "b" i "d" oraz w art. 5 ust. 2, a współwłaściciele nie usunęli wykazanych w protokole wad w czasie lub bezpośrednio po przeprowadzeniu kontroli stanu technicznego zgodnie z dyspozycją art. 70 ustawy Prawo budowlane wydanie decyzji umocowanej w art. 66 pkt 1 ust 1 ustawy Prawo budowlane powołanej we wstępie do decyzji stało się konieczne, co w rozstrzygnięciu organ I instancji uczynił. Wobec rzeczywistego stanu zagrożenia spowodowanego nieodpowiednim stanem podłączeń urządzeń grzewczych i wentylacyjnych do przewodów kominowych oraz nienależytej wentylacji na podstawie art. 66 ust 2 ustawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zakazał użytkowania przepływowych gazowych podgrzewaczy wody do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości i przedstawienia pozytywnego protokołu kominiarskiego, a na podstawie art. 108 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności wynikający z zagrożenia życia i zdrowia mieszkańców. Na podstawie art. 10 § 2 i § 3 kodeksu postępowania administracyjnego odstąpiono od zasady umożliwienia stronom wypowiedzenia się co do zgromadzonych materiałów i dowodów w sprawie co uzasadniono również zagrożeniem życia lub zdrowia osób przebywających w budynku.
W wyniku złożenia przez skarżących odwołania od powyższej decyzji organu I instancji, organ odwoławczy – D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy poparł w pełni argumentację Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego powiatu w. odnośnie poprawności decyzji pierwszoinstancyjnej, bowiem zdaniem organów administracji publicznej została ona wydana w oparciu o szczegółowe zalecenia rejonowego mistrza kominiarskiego. W sporządzonej przez niego opinii stwierdzono szereg nieprawidłowości, w zakresie podłączeń urządzeń do przewodów kominowych spalinowych i wentylacyjnych, jak również wskazano na nadmierne uszczelnienie mieszkań przez szczelne okna z PCV.
W niniejszej sprawie organ II, jak i I instancji nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego.
Braki w postępowaniu wyjaśniającym, które skutkowały naruszeniem prawa procesowego w zakresie postępowania dowodowego, w rezultacie przyniosły skutek
w postaci naruszenia norm prawa materialnego w zakresie przepisów ustawy – Prawo budowlane.
Organ administracji, dysponując narzędziami w postaci uprawnień z zakresu postępowania dowodowego, nie ustalił faktów niezbędnych do prawidłowego przeprowadzenia procesu decyzyjnego.
Z akt administracyjnych niniejszej sprawy, wynika że pismem z dnia [...] skarżący powiadomili Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie w. o zatruciu tlenkiem węgla, do jakiego doszło w dniu [...] w mieszkaniu przy ul. Z. N. [...] w W. Pismem z dnia [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa A w W. przedstawiła swoje stanowisko w niniejszej sprawie.
W związku z powyższym organ I instancji, co Sąd wskazał powyżej, wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie, w wyniku którego nakazał skarżącym między innymi rozszczelnienie mieszkania przez zamontowanie w oknach PCV nawietrzaków okiennych lub wykonanie nawietrzaków ściennych, zdemontowanie okapu nadkuchennego z wentylatorem elektrycznym, w łazience natomiast anemostat zastąpić kratką wentylacyjną o przekroju 14x14 cm bez żaluzji oraz podłączenie do przewodu kominowego gazowego przepływowego ogrzewacza wody za pośrednictwem rury sztywnej.
Zaznaczyć należy, iż skarżący w odwołaniu od powyższej decyzji podali, iż jeszcze przed jej wydaniem usunęli część nieprawidłowości oraz zwrócili uwagę, iż niemożliwe jest zamontowanie kratki wentylacyjnej o wymiarach wskazanych w decyzji pierwszoinstancyjnej (14x14 cm) ze względu na średnicę przekroju przewodu kominowego (11,5x11,5 cm).
W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...] nr [...] nałożono na organ I instancji obowiązek uzupełnienia w terminie 14 dni dowodów i materiałów w sprawie poprzez dostarczenie aktualnego protokołu oględzin mieszkania zajmowanego przez skarżących, znajdującego się przy ul. Z. N. [...] w W.
Sąd po przeanalizowaniu materiałów zgromadzonych w aktach administracyjnych niniejszej sprawy pragnie zaznaczyć iż organ trzykrotnie zawiadomił skarżących o terminie przeprowadzenia wyżej wskazanych oględzin, to jest w dniu [...], że oględziny przedmiotowego mieszkania odbędą się w dniu [...] (skarżący wskazaną korespondencję odebrali w dniu [...]), pismem z dnia [...], że oględziny miały odbyć się w dniu [...] oraz w dniu [...], że oględziny odbędą się w dniu [...].
Wskazać należy, iż z akt administracyjnych nie wynika aby skarżący otrzymali zawiadomienia o przeprowadzeniu oględzin w dniu [...] i [...] – brak zwrotnego potwierdzenia odbioru.
Nie jest zrozumiałe dla Sądu zachowanie organu, który po wydaniu postanowienia z dnia [...] oraz po zawiadomieniach o przeprowadzeniu oględzin w mieszkaniu skarżących, które nigdy nie doszły do skutku, dochodzi do wniosku, iż oględziny takie nie są niezbędne, albowiem zebranie materiału dodatkowego w postępowaniu odwoławczym jest prawem a nie obowiązkiem organu administracji publicznej. Nie można podzielić również poglądu organów, iż nie były one władne dokonać oceny opinii mistrza kominiarskiego. Opina taka, jak każdy inny dowód, podlega wszechstronnej ocenie organu rozstrzygającego (por. art. 77 i 80 KPA)
Dodać także należy, iż skarżący podnieśli, iż organ I instancji wydał decyzję w oparciu o opinię sporządzona przez podmiot, który w rzeczywistości nie przeprowadził inspekcji i oględzin przewodów wentylacyjnych i kominowych. Organ drugoinstancyjny nie zweryfikował powyższych zarzutów poprzez wnikliwe ich zbadanie oraz doprowadzenie do przeprowadzenia oględzin mieszkania skarżących.
Powyższe rozbieżności, które zaistniały w niniejszej sprawie, zdaniem Sądu powinny skutkować eliminacją rozstrzygnięcia organu I instancji oraz II instancji z obrotu prawnego.
Organ odwoławczy, mający wątpliwości co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe uzupełniające – art. 136 k.p.a., bądź też uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia – art. 138 § 2 k.p.a. Utrzymanie w takim wypadku wadliwej decyzji organu I instancji w mocy, a nawet późniejsze wskazanie temu organowi w odrębnym piśmie warunków od spełnienia których uzależnione jest wykonanie tej wadliwej decyzji, a nawet jej moc
prawną, stanowi naruszenie powyższych przepisów, mających wpływ na wynik sprawy ( wyrok NSA z dnia 4 maja 192 r., I SA 95/82, ONSA 1982, nr 1, poz. 41).
W związku z powyższym nie jest zrozumiałe dla Sądu, rozstrzygnięcie organu I instancji oraz stanowisko organu odwoławczego podtrzymującego decyzję pierwszoinstancyjną.
Reasumując, organy administracyjne w przedmiotowej sprawie nie dokonały właściwych ustaleń faktycznych, albowiem pominęły materiał dowodowy, na który powołali się skarżący, które to ustalenia miały znaczący wpływ na wynik sprawy.
Brak powyższych ustaleń skutkował brakiem możliwości dokonania prawidłowej subsumcji przez organ, gdyż podstawą jej prawidłowości jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, aby prawidłowo móc go odnieść do przepisu prawa, w przedmiotowej sprawie do ustawy Prawo budowlane, które to rozstrzygałoby o właściwej procedurze, mającej zastosowanie w rzeczonej sprawie.
Mimo wskazanych powyżej braków organ podjął decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji.
W tym miejscu należy podkreślić, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntował się pogląd, że gdy nie jest dokładnie ustalony stan faktyczny sprawy, to nie można ocenić, czy jest on zgodny z hipotezą normy prawa materialnego. W takim przypadku brak jest podstaw do rozstrzygnięcia sprawy, a rozstrzygnięcie dokonane mimo to przez organ administracji jest w konsekwencji wadliwe (por. wyrok z dnia 6 listopada 1984 r. I SA 508/84, OSNA 2/84/100).
W związku z przytoczoną powyżej argumentacją, stwierdzić należy, że materiał dowodowy, który znajduje się w aktach administracyjnych oraz to co zostało podniesione przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I instancji jak i w skardze na decyzję wydaną przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W., zostało całkowicie pominięte w postępowaniu administracyjnym przez organy decyzyjne, przez co materiał dowodowy nie został prawidłowo rozpatrzony, a stan faktyczny sprawy nie został wyjaśniony w sposób nie budzący wątpliwości, do czego organy były zobowiązane, zwłaszcza w świetle przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a.
Jak stwierdza T. Woś w Postępowanie administracyjne, Warszawa 2000 str. 305-306: - Podstawą do uchylenia decyzji jest brak należytej staranności wykazany przez organ administracji publicznej w prowadzeniu sprawy, a wyrażający się w rozstrzygnięciu o niej bez pełnej znajomości jej stanu faktycznego, oraz materiału dowodowego występującego w sprawie.
Wyżej wskazane uchybienia występujące w sprawie, zarówno dotyczące procedury stanowią takie naruszenie tych przepisów, które mogło mieć istotny wpływ na wynik spraw.
Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc na ukształtowanie w nich stosunku administracyjno prawnego materialnego lub procesowego.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny opierając się na przepisie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt I i II sentencji.
Orzeczenie o kosztach znajduje swoje uzasadnienie w treści art. 200 wyżej wymienionej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło