II SA/Wr 160/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Moskała po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2005r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. C. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego oddala skargę 2 Sygn. akt 3 II SA/Wr 160/03 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...]r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 200Ir. Nr 87, poz. 960 ze zm.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 1980r. Nr 9, poz. 26 ze zm.) Prezydent W. orzekł o wymeldowaniu M. C. z pobytu stałego w lokalu przy ul. P. [...] we W . W postępowaniu wszczętym na wniosek głównego najemcy lokalu D. P. organ ewidencyjny na podstawie wyjaśnień zebranych od wnioskodawcy, sąsiadów oraz samego M. C. ustalił, że zamieszkiwał on w lokalu przy ul. P. [...] we W ., jednak w pierwszym kwartale [...]r. na skutek nieporozumień z D. P. wyprowadził się do swoich rodziców nie dopełniając obowiązku wymeldowania się, w październiku zabrał z lokalu resztę swoich rzeczy. W odwołaniu z dnia [...]r. M. C. nie negował faktu opuszczenia lokalu, podnosił natomiast, że nakazano mu wyprowadzić się z domu w momencie, gdy starał się o przydział mieszkania i chcąc uzyskać dodatkowe punkty zwrócił się o podpisanie z nim umowy najmu pokoju. Podkreślał, że mieszkając z D. P. i jego żoną opiekował się nimi, a z tytułu wynajmu pokoju wnosił opłaty w wysokości odpowiadającej czynszowi za mieszkanie. Ponadto zarzucił, że w momencie orzekania o wymeldowaniu stronom oraz organowi znane było jego aktualne miejsce pobytu. Wojewoda D. podzielił stanowisko organu pierwszej instancji co do tego, iż w przypadku M. C. spełniona została przesłanka opuszczenia miejsca pobytu stałego bez wymeldowania się (art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych) i decyzją z dnia [...]r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podkreślono, że materiał dowodowy w sprawie nie wskazywał w żaden sposób, by doszło do przymuszenia M. C. do opuszczenia miejsca pobytu stałego, zaś sam zainteresowany nie podejmował żadnych działań prawnych nakierowanych na powrót do spornego lokalu. Wyjaśniono również, że wobec bezspornego trwałego opuszczenia przez odwołującego mieszkania przy ul. P. [...] we W. bez wymeldowania się przesłanka niemożności ustalenia nowego miejsca pobytu osoby, która bez wymeldowania się opuściła miejsce pobytu stałego na okres co najmniej 6 miesięcy, pozostaje bez znaczenia w sprawie. W skardze na powyższą decyzję M. C. zarzucił organom "niewłaściwe prowadzenie sprawy", doprowadzenie do podważenia jego dobrego imienia w obecności urzędnika państwowego, błędną interpretację przepisów prawa, a w szczególności pojęcia "dobrowolnego opuszczenia miejsca pobytu stałego". Odpowiadając na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. 3 Sygn. akt 3 II SA/Wr 160/03 Na wstępie należy zaznaczyć, że na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30.08.2002r Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) z dniem 01.01.2004r przestała obowiązywać ustawa z dnia 11.05.1995r o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, a sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem 01.01.2004r., podlegają rozpatrzeniu - zgodnie z art. 97 § 1 cytowanej ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej opiera się na kryterium zgodności z prawem aktów i działań administracji. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez Sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. W myśl art. 119 pkt 2 sprawa może być rozpoznana przez sąd administracyjny w postępowaniu uproszczonym - tj. na posiedzeniu niejawnym, w składzie jednego sędziego, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w tym trybie, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Uwzględniając zatem wniosek M. C. z dnia [...]r. oraz wobec brak sprzeciwu pozostałych stron, Sąd rozpoznał przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym. U podstaw rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji legły unormowania art. 15 ust. 2 powołanej wyżej ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji i dowodach osobistych. Powyższy przepis w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji umożliwiał wymeldowanie osoby z miejsca pobytu stałego w razie, gdy osoba ta: 1/ bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce stałego pobytu, albo 2/ bez wymeldowania opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. W rozpoznawanej sprawie nie budziło wątpliwości, że nowe miejsce pobytu skarżącego było znane organowi ewidencyjnemu, bezsprzeczne było także, że skarżący opuścił lokal przy ul. P. [...] we W. bez wymeldowania. W przypadku jednak oparcia decyzji o wymeldowaniu wyłącznie o przesłankę opuszczenia lokalu bez wymeldowania, nie są obojętne okoliczności, w jakich doszło do wyprowadzenia się. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wyjaśniał, że przez opuszczenie lokalu o którym mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy rozumieć opuszczenie dobrowolne i że nie jest dobrowolnym opuszczeniem takie opuszczenie, do którego strona została zmuszona, jeśli strona ta podjęła przewidziane prawem środki w celu obrony swych praw do przebywania w tym lokalu, albo jeżeli fakt zmuszenia do opuszczenia lokalu jest oczywisty lub został stwierdzony w postępowaniu karnym. Z akt sprawy, w tym także z twierdzeń skarżącego, nie wynika jednak, by M. C. korzystał z jakichkolwiek środków prawnych służących ochronie swoich Sygn. akt 3 II SA/Wr 160/03 praw do pobytu w spornym lokalu, jak np. powództwo o przywrócenie naruszonego posiadania. Żadna ze stron nie powoływała się również na skargi w sprawie utrudniania zamieszkiwania składane na policji lub w prokuraturze. W świetle przytaczanych przez skarżącego okoliczności opuszczenia przezeń miejsca stałego pobytu nie sposób także uznać, że doszło do oczywistego użycia przymusu wobec skarżącego. Fakt, że dochodziło do nieporozumień, a nawet - jak twierdzi skarżący -do niedochowania ze strony D. P. umowy co do zamieszkiwania i terminu wymeldowania M. C. w lokalu przy ul. P. [...], nie może być utożsamiany ze zmuszeniem skarżącego do opuszczenia lokalu. Świadczy raczej o tym, że jakkolwiek kłóciło się to z planami skarżącego, to nie zdecydował się on pozostać w lokalu wbrew woli głównego najemcy i opuszczając sporny lokal na jego życzenie oraz rezygnując z dochodzenia praw do dalszego w nim zamieszkiwania dokonał wyboru - choćby wybór ten był postrzegany przezeń jako niekorzystny. Wypada zresztą podkreślić, że skarżący ani w toku postępowania administracyjnego, ani na etapie skargi nie deklarował chęci dalszego faktycznego zamieszkiwania razem z D. P. - w wyjaśnieniach z dnia [...]r. stwierdzał wręcz "dla dobra sprawy nie będę u niego mieszkał"; zależało mu natomiast na utrzymaniu meldunku. Biorąc pod uwagę, że ewidencja ludności ma służyć rejestracji stanu faktycznego, tego rodzaju uzasadnienie sprzeciwu wobec wymeldowania nie mogło decydować o odmiennym rozstrzygnięciu sprawy, gdyż -jak słusznie zauważał organ ewidencyjny - prowadziłoby to do utrzymywania fikcji meldunkowej. Z powyższych względów i wobec braku w toku postępowania administracyjnego uchybień proceduralnych mogących mieć wpływ na wynik sprawy, skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.