II SA/Wr 161/05
WyrokWSA we Wrocławiu2006-05-30
Skład orzekający: Mieczysław Górkiewicz, Julia Szczygielska, Olga Białek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego w sposób wystarczający wyjaśniły i udokumentowały brak możliwości legalizacji samowolnie wybudowanej części garażu, uwzględniając jego lokalizację na więcej niż jednej działce ewidencyjnej oraz precyzyjnie określając zakres samowoli budowlanej?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy nadzoru budowlanego nie wykazały w sposób wystarczający braku możliwości legalizacji samowolnie wybudowanej części garażu. Kluczowe uchybienia dotyczyły nieprecyzyjnego ustalenia stanu faktycznego w zakresie lokalizacji samowoli budowlanej na działkach ewidencyjnych oraz braku dokładnego określenia zakresu nadbudowy i rozbudowy, co uniemożliwiało prawidłowe zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki nadbudowanej i rozbudowanej części garażu, zrealizowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę. Inwestor, J. J., dokonał rozbudowy i nadbudowy garażu w latach 1998-2003. Organy nadzoru budowlanego uznały roboty za samowolę budowlaną, wskazując na brak pozwolenia na budowę i brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uniemożliwiający legalizację. Inwestor kwestionował ustalenia faktyczne dotyczące lokalizacji prac na działkach oraz zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, i zasądził od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz J. J. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wrocław, dnia 30 maja 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędzia NSA Julia Szczygielska Asesor WSA Olga Białek (sprawozdawca) Protokolant apl.prok Kamila Ledwołk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2006 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 6 stycznia 2005 r., Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki nadbudowanej i rozbudowanej części garażu położonego przy Al. M. 5/3, działka nr ½ , AM-32, obręb L. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; III. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz J. J. kwotę 755 zł (siedemset pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją – po rozpatrzeniu odwołania J. J. – D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia 5 listopada 2004 r., [...], nakazującą rozbiórkę nadbudowanej i rozbudowanej części garażu, zrealizowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Przedstawiając motywy swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, że postępowanie w tak określonej sprawie wszczęto na wniosek D. M. (współwłaścicielki nieruchomości oznaczonej jako działa nr ½). Dalej organ wyjaśniał, że w trakcie dowodu z oględzin, który przeprowadzony został w dniu 16 stycznia 2004 r. stwierdzono, że J. J. dobudował do legalnie istniejącego garażu pomieszczenie gospodarcze o wymiarach 2,50 x 4,26 i wysokości 2,70 m ze spadkiem na działkę 4/4 (powinno być ¼ - przyp. Sądu). Roboty powyższe wykonano w 1998 r. Następnie w roku 2000 dokonano nadbudowy garażu od strony ulicy na długości 4,75 m i wysokości 1,75 m, a w listopadzie 2003 r. nadbudowano od strony podwórka część o długości 4,75 m i wysokości 1,75 m. Według ustaleń organu, wymienione roboty wykonane zostały bez uprzedniej akceptacji właściwego organu architektoniczno – budowlanego. Ponadto stwierdzono, że w nadbudowanej części obiektu prowadzona jest hodowla gołębi a w części dobudowanej znajduje się pomieszczenie gospodarcze.
Na podstawie przedstawionych ustaleń faktycznych Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. decyzją z dnia 5 listopada 2004 r., wydaną na podstawie art. 4 ust. 1 w związku z art. 28 oraz art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nakazał inwestorowi rozbiórkę nadbudowanej i dobudowanej części garażu, realizowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę, zlokalizowanej na działce nr ½. Powyższe rozstrzygnięcie organ uzasadnił brakiem miejscowego planu zagospodarowania terenu dla tego obszaru, jak również brakiem ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Powyższa decyzja została zakwestionowana w odwołaniu złożonym przez J. J., który zarzucił jej naruszenie art. 48 ust. 1, art. 29 ust. 1 a i ust. 2 ustawy Prawo budowlane.
Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów odwołania i utrzymał w mocy kwestionowaną decyzję.
W uzasadnieniu stwierdził, że zgodnie z art. 28 ustawy z dna 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjątki od tej zasady zawiera art. 29 tej ustawy, który wylicza w sposób enumeratywny rodzaje budów i innych robót budowlanych, które nie wymagają pozwolenia na budowę. Z kolei art. 30 określa rodzaje robót budowlanych, których prowadzenie wymaga zgłoszenia właściwemu organowi.
Przepis art. 48 ust. 1 przywołanej ustawy stanowi, że jeżeli obiekt budowlany lub jego część wybudowany został bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, właściwy organ nakazuje rozbiórkę tego obiektu (lub jego części), jeżeli nie jest możliwa jego legalizacja. Z ust. 2 wynika natomiast, że właściwy organ winien rozważyć możliwość legalizacji obiektu, jeżeli budowa jest zgodna z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym, a szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i jeżeli nie narusza przepisów techniczno-budowalnych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Opierając się na ustaleniach faktycznych podanych przez organ pierwszej instancji, organ odwoławczy uznał, że inwestor zrealizował na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 4 lipca 1997 r. garaż jedno-boksowy na samochód osobowy w zabudowie wolnostojącej. Przyjął również, że kolejne roboty polegające na rozbudowie i nadbudowie garażu na działce nr ½, wykonane zostały przez inwestora bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Ponieważ zaś dla przedmiotowego terenu brak było miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie było zatem - zdaniem organu - możliwości wydania, przez właściwy organ, zaświadczenia o zgodności obiektu z przepisami o planowaniu zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Tym samym nie jest możliwa legalizacja samowolnie wybudowanego obiektu.
Odnosząc się natomiast do zarzutów odwołania, organ stwierdził, że dokonana nadbudowa nie mieści się w kategorii obiektów wskazanych w art. 29 ust. 1pkt 1 a oraz art. 29 ust. 2 omawianej ustawy. Ponadto wymienione w tych przepisach obiekty, zwolnione są co prawda z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, jednak objęte są ustawowym nakazem zgłoszenia. Natomiast wykonanie obiektu bez zgłoszenia, bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ, nosi cechy samowoli budowanej i podlega sankcjom określonym w art. 49 b omawianej ustawy. Organ podkreślił również, że nadbudowa i rozbudowa obiektu budowanego zgodnie z art. 3 pkt 6 przywołanego aktu, wyczerpuje znamiona definicji budowy, która podlega reglamentacji przepisu art. 48.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył J. J., zarzucając jej naruszenie prawa materialnego tj. przepisów art. 48 ust. 1 i 2, art. 28, art. 3 pkt 6 art. 29 ust. 1 a i ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz istotne naruszenie przepisów postępowania administracyjnego – w szczególności art. 7 i art. 8 k.p.a.. Z tego względu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zasądzenie kosztów postępowania, oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że nie podziela stanowiska zaprezentowanego przez organ odwoławczy w kwestionowanej decyzji i że uznaje je za sprzeczne z prawem. W jego przekonaniu, organy obu instancji dokonały błędnego ustalania stanu faktycznego, gdyż garaż położony jest na działkach nr ½ i nr ¼ a nie jak przyjęto w obu decyzjach, na działce nr 1/2. Wadliwie również, tylko dla tej działki, sprawdzono zgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Ponadto skarżący nie podzielił stanowiska organów, że dokonana dobudowa pomieszczenia gospodarczego była prowadzona samowolnie i w sposób naruszający prawo. Podnosił, że przystępując do dobudowy garażu uzyskał w Urzędzie Gminy informację, że jest ona zgodna z planem zagospodarowania przestrzennego, a pozwolenie na budowę nie jest w tej sprawie wymagane. Pomimo, że wielokrotnie zgłaszał w Urzędzie ustnie przystąpienie do robót budowlanych, nikt nie poinformował go, że zgłoszenie musi mieć formę pisemną. O tym, że wykonane roboty budowlane nie naruszają przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym świadczy, zdaniem skarżącego, decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia 6 czerwca 1997 r. dotycząca budowy garażu. Niezależnie od powyższego, skarżący podnosił, że wysokość garażu wraz z nadbudową nie przekracza 4,70 m, nie było zatem potrzeby uzyskania pozwolenia na budowę. Podkreślił również, że rozbudowa i nadbudowa były prowadzone etapami i nikt z sąsiadów nie kwestionował wykonanych prac. Stało się to dopiero wówczas, gdy została podwyższona lewa strona garażu, a zastrzeżenia sąsiadki dotyczyły "zacienienia" jej okien. Zdaniem skarżącego jest to nieprawda, gdyż okna całego budynku mieszkalnego wychodzą na południe, a wysokość dachu garażu – wybudowanego legalnie – nie uległa zmianie. Wobec przedstawionych faktów wniosek o nakazanie rozbiórki uważa za bezprzedmiotowy.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i wywody prawne zawarte w zaskarżonej decyzji. Zdaniem organu odwoławczego stan faktyczny ustalony przez organ pierwszej instancji wyczerpywał dyspozycję art. 48 Prawa budowlanego a zrzuty i wywody zawarte w skardze pozostają bez wpływu na treść podjętych w sprawie rozstrzygnięć.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), kompetencje sądów administracyjnych w zakresie kontroli działalności administracji publicznej ograniczone zostały do oceny działalności tych organów jedynie pod względem zgodności z prawem. Działając zatem w granicach przyznanych kompetencji Wojewódzki Sąd Administracyjny, w toku podjętych czynności rozpoznawczych, dokonuje oceny prawidłowości zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów obowiązującego prawa materialnego i procesowego oraz trafności ich wykładni. Dokonując przedstawionych czynności kontrolnych, Sąd zobowiązany jest uwzględnić stan faktyczny i prawny jaki istniał w chwili wydania zaskarżonego aktu. Należy też dodać, że zgodnie z art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, co oznacza, że ma prawo a nawet obowiązek, uwzględnić wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze.
Działając w granicach tak zakreślonych kognicji Sąd uznał, że zarówno zaskarżona decyzja jak również poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wymagają wyeliminowania z obrotu prawnego, gdyż wydane zostały z istotnym naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z ogólną zasadą Prawa budowlanego zawartą w art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 z późn.zm.), każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowanego przepisami. Wskazana zasada odnosi się do całego procesu budowlanego i znajduje zastosowanie nie tylko w przypadku budowy obiektu tj. jego wykonania, rozbudowy, odbudowy, nadbudowy, ale również w przypadku pozostałych robót budowlanych wykonywanych w toku całego procesu inwestycyjnego. Zgodność z przepisami, o których mowa w przywołanej normie, oznacza niewątpliwie również, zgodność z przepisami Prawa budowanego.
Jak zatem słusznie podkreślają organy, art. 28 tej ustawy stanowi, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę chyba, że mieszczą się one w grupie robót budowlanych taksatywnie wymienionych w art. 29, korzystających ze zwolnienia z tego obowiązku. Jednocześnie na potrzeby omawianej ustawy, określono legalną definicję robót budowlanych, przez które należy rozumieć, miedzy innymi, budowę czyli wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu a także prace polegające na odbudowie, nadbudowie i rozbudowie obiektu budowlanego (art. 3 pkt 6 i 7 ustawy). Podkreślić jednak należy, że zawarte w art. 29 wyłączenia, nie mogą być traktowane jako całkowite wyłączenie spod regulacji prawnych, gdyż dla większości objętych tym przepisem robót budowlanych i obiektów, ustawodawca wprowadził obowiązek zgłoszenia zamiaru budowy lub prowadzenia robót budowlanych, (art. 30 ust. 1 ). Dlatego rozpoczynanie i prowadzenie robót budowlanych bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę lub bez dokonania zgłoszenia, jeżeli są to roboty nie podlegające całkowitemu wyłączeniu z reglamentacji prawnej omawianej ustawy, stanowi naruszenie prawa i traktowane jest jako działanie w warunkach samowoli budowlanej.
W celu zlikwidowania zjawiska samowoli budowlanej, w art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. wprowadzono rozwiązanie, zobowiązujące organy nadzoru budowlanego do nakazania rozbiórki każdego obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ, Rygorystyczne rozwiązania zawarte w tym przepisie od dawana spotykały się z krytyką doktryny, co spowodowało, że w wyniku nowelizacji ustawy, która weszła w życie z dniem 11 lipca 2003 r. przewidziano możliwość legalizacji samowoli budowlanej, jeżeli jest ona zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, b) ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania w sprawie legalizacji samowoli budowlanej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego. Drugim warunkiem legalizacji jest nienaruszanie przez samowole przepisów, w tym przepisów techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Podkreślenia wymaga, że dla uruchomienia procedury legalizacyjnej konieczne jest łączne wystąpienie obu przedstawionych wyżej warunków.
Z przedstawionych wyżej przepisów wynika również, że dla oceny, czy w danym przypadku znajduje zastosowanie przepis art. 48 konieczne jest ustalenie, czy budowa była prowadzona bez wymaganego pozwolenia na budowę, z jakiego okresu przepisy należy stosować dla ustalania czy w konkretnym przypadku zachodzi samowola budowlana, a wreszcie czy wykonane roboty budowlane mieściły się w pojęciu budowy obiektu lub części obiektu budowanego.
Dokonana przez organy analiza przedstawionych wyżej kryteriów doprowadziła je do słusznego stwierdzenia, że w rozpoznawanej sprawie znajduje zastosowanie omawiany przepis. Bezsporne bowiem jest, że inwestor dokonał nadbudowy i rozbudowy obiektu budowlanego (garażu) na wybudowanie którego uzyskał w 1997 r. pozwolenie na budowę. Niewątpliwie również, w myśl przywołanego wcześniej art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, roboty budowlane polegające na nadbudowie i rozbudowie mieszczą się w legalnej definicji budowy, natomiast wybudowany garaż spełnia warunki obiektu budowlanego o którym mowa w art. 1 pkt 1 tej ustawy. Z ustaleń organów popartych oświadczeniami inwestora wynika również, że nie uzyskał on pozwolenia na budowę dla wykonania omawianej nadbudowy i rozbudowy. Nie jest również kwestionowane, że wskazane prace wykonywane były etapami w roku 1998, 2000 oraz 2003, co oznacza, że do ich oceny zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Porównanie obowiązujących w tych okresach przepisów, jednoznacznie wskazuje, że wykonane przez inwestora roboty budowlane nie były - wbrew twierdzeniom skarżącego - zwolnione od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Za nietrafny należy uznać zwłaszcza zarzut naruszenia art. 29 ust. 1 pkt 1 a ustawy, skoro zawarte w nim zwolnienie odnosi się wyłącznie do obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej. Garaż, którego skarżący dokonał nadbudowy i rozbudowy nie spełnia bowiem żadnej z wymienionych przesłanek. Natomiast zarzut naruszania art. 29 ust. 2 należy uznać za niezrozumiały, gdyż wymienione w tym przepisie rodzaje robót budowlanych i obiekty nie odpowiadały i nie odpowiadają robotom wykonanym przez inwestora. Ponadto skarżący nie określił, który z punktów wymienionego przepisu został naruszony.
Z okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy wynika jednak, że organy w niedostateczny sposób wyjaśniły i udokumentowały, brak możliwości legalizacji wykonanej samowoli budowlanej, o którym mowa w art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Wątpliwości te należy wiązać z podnoszonym w skardze zarzutem błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy przez przyjęcie, że roboty budowlane wykonano wyłącznie w obrębie działki nr ½. Z zebranych w sprawie materiałów dowodowych, szczególnie z decyzji o pozwoleniu na budowę z 1997 r. wynika bowiem, że budynek garażu zlokalizowany jest częściowo na działce nr ½ i częściowo na działce nr ¼. Na rozprawie poprzedzającej wydanie niniejszego wyroku, skarżący oświadczył zaś, że nadbudowa garażu wykonana była na działce nr ½ i na działce nr 1/4, zaś dobudowa wyłącznie na działce nr ¼.
Powyższy zarzut należy zatem podzielić. Z uwagi zaś na to, że przepis art. 48 omawianej ustawy, może wywołać bardzo dolegliwe skutki dla inwestora, jego zastosowanie powinno być poprzedzone starannym i wnikliwym wyjaśnieniem całokształtu okoliczności faktycznych sprawy oraz utrwaleniem dokonanych czynności postępowania wyjaśniającego w sposób nie wymagający uzupełnień. Skoro zatem, przyczyny braku możliwości legalizacji samowoli budowlanej organ dopatruje w braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru na którym znajduje się przedmiotowy garaż, a czynności sprawdzające ogranicza wyłącznie do działki nr ½ (pismo PINB z dnia 27 lipca 2004r. do Urzędu Miasta i Gminy w Jelczu-Laskowice), pomimo, że samowolne roboty budowlane prowadzone były również na działce nr ¼, to poczynionych w tym zakresie ustaleń nie można uznać za wystarczające. Wyjaśnienie tej podstawowej dla procedury legalizacji przesłanki, powinno być jasne i precyzyjne, nie może zaś opierać się na domniemaniach i przypuszczeniach. Z tego względu nie można było poprzestać na informacji Urzędu Gminy z dnia 9 sierpnia 2004 r., która odnosiła się tylko do "obszaru lokalizacji" działki nr ½.
Wobec podnoszonych przez skarżącego błędnych ustaleń stanu faktycznego, wątpliwości co prawidłowości musiała budzić również treść zawiadomienia o wszczęciu postępowania oraz treść rozstrzygnięcia decyzji pierwszoinstancyjnej. Nakazano w niej bowiem rozbiórkę nadbudowanej i rozbudowanej części garażu, zrealizowanej bez pozwolenia na budowę na działce nr ½. Takie rozstrzygnięcie nie znajduje jednak w ocenie Sądu, potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Jak wcześniej wskazano przedmiotowy obiekt gospodarczy zlokalizowany jest na dwóch geodezyjnie wyodrębnionych działkach. Z oświadczeń inwestora odnotowanych w protokole z kontroli z dnia 16 stycznia 2004 r. wynika, że "dobudował z tytuł garażu pomieszczenie gospodarcze ze spadkiem na działkę nr ¼", "dokonał nadbudowy garażu od strony ulicy" następnie "nadbudował część od strony podwórka". Sformułowania te, precyzuje przywołane wyżej oświadczenie skarżącego złożone na rozprawie, że nadbudowa garażu wykonana była na działce nr ½ i na działce nr 1/4, zaś dobudowa wyłącznie na działce nr ¼. Wobec powyższego nie wiadomo na podstawie jakich okoliczności organ ustalił, że zarówno nadbudowa jak i rozbudowa mieszczą się wyłącznie w granicach działki nr ½ i o jaką rozbudowę – w takiej sytuacji - organowi chodziło.
Sąd zwraca również uwagę na niejasność i nieprecyzyjność sentencji decyzji. Nakazując bowiem rozbiórkę nadbudowanej i dobudowanej części obiektu, który został wybudowany legalnie, nie można tego czynić tak ogólnikowo i mało precyzyjnie jak organ pierwszej instancji. Ustalenie zakresu samowoli powinno być oparte na porównaniu stanu pierwotnego obiektu i wydanego pozwolenia na budowę z inwentaryzacją powykonawczą obiektu bądź też z precyzyjnymi protokołami i szkicami wykonanymi w czasie oględzin, popartymi ewentualnie dokumentacją fotograficzną.
W aktach rozpatrywanej sprawy brak jednak dokumentów, które spełniałaby te wymagania. Nie może być uznany za spełniający powyższe wymogi, protokół z oględzin z dnia 16 stycznia 2004 r., który jest niedokładny i niejasny. Nie zwiera zwłaszcza odpowiednich szkiców określających dokładne usytuowanie obiektu na działce oraz zakresu wykonanych robót. Niewątpliwe za szkic taki, nie można bowiem uznać umieszczonego na ostatniej stronie rysunku, który jest nieczytelny i niepotwierdzony podpisami osób uczestniczących w kontroli. Ponadto ustalania organu co do wymiarów dokonanej nadbudowy i rozbudowy wynikają wyłącznie z oświadczenia skarżącego i nie zostały poparte własnymi ustaleniami pracowników dokonujących oględzin.
Organ winien zatem precyzyjnie określić i zaznaczyć (również z podaniem wymiarów), która dokładnie część obiektu stanowi część nadbudowaną (uwzględniając przy tym etapy realizacji nadbudowy) a która część stanowi część rozbudowaną. Konieczne jest przy tym dokładne wskazanie lokalizacji wykonanych robót w odniesieniu do działek geodezyjnych. Podkreślić bowiem należy, że określenie części obiektu, której nakazano rozbiórkę nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości pod względem wykonawczym i technicznym.
Utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia dotkniętego przedstawionymi uchybieniami – jest zdaniem Sądu – nie do przyjęcia, skoro to właśnie rozstrzygnięcie decyzji stanowi o nałożeniu na podmiot konkretnych obowiązków. Z tego względu w doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że rozstrzygnięcie decyzji musi być sformułowane w taki sposób, aby możliwe było następnie wykonanie decyzji – dobrowolne lub przymusowe. Musi być więc sformułowane jasno, precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji. Nie może również pośrednio wynikać z uzasadnienia decyzji, gdyż nie powinno się rozstrzygać o części uprawnień lub obowiązków strony w osnowie, a pozostałej części w uzasadnieniu decyzji (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Warszawa 2000r., s. 446 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2003 r., I SA 215/02, LEX 149489).
Dotąd powiedziane prowadzi do wniosku, że w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia przepisów art.7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. Z zasady prawdy obiektywnej i zasady praworządności wyrażonych w art. 7 k.p.a. wynika bowiem, że organy administracji zobowiązane są do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładanego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Z zasad tych wynika również obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, gdyż tylko w ten sposób można uzyskać gwarancję prawidłowego zastosowania normy prawnej. Dlatego w ścisłym związku z nimi pozostaje określony w art. 77 k.p.a. wymóg wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego a w konsekwencji możliwość uznania danej okoliczności za udowodnioną jednie na podstawie oceny całokształtu materiału dowodowego ( art. 80 k.p.a.).
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdzając naruszenie przepisów postępowania o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit c przywołanej wcześniej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Klauzula zawarta w pkt II wynika z obowiązku zastosowania przez Sąd art. 152 wskazanego aktu, zaś orzeczenie o kosztach znajduje swoje uzasadnienie w art. 200 przywołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło