II SA/Wr 166/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca) Sędziowie: WSA Anna Siedlecka Asesor WSA Alicja Palus Protokolant: Magdalena Domańska-Byskosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2006 r. sprawy ze skargi P. H. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę wewnętrznej instalacji gazowej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. orzeka, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana; III. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącego kwotę 200 (dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] Prezydent W. na postawie art. 145 § 1 pkt 4, art. 147, art. 149 § 1 i art. 150 § 1 kpa i art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.) oraz art. 92 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 z póżn. zm.) wznowił z wniosku skarżącego - P. H. postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta W. z dnia [...]r. Nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą na rzecz M. J. pozwolenia na budowę wewnętrznej instalacji gazowej w mieszkaniu nr [...] przy ulicy W. [...] we W . Postanowieniem Prezydenta W. z dnia [...]r. Nr [...] wstrzymano z urzędu wykonanie wyżej wymienionej decyzji Prezydenta W. z dnia [...]r. Nr [...]. W wyniku wniesienia przez inwestora - M. J., zażalenia na wyżej wymienione postanowienie, Wojewoda D. postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...], uchylił powyższe postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W dniu [...]r. do Urzędu Miejskiego W. wpłynął wniosek P. H. o wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej. Postanowieniem Prezydenta W. z dnia [...]r. Nr [...] zawieszono z urzędu wznowione postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją ostateczną tego organu z dnia [...]r. Nr [...]. Po rozpatrzeniu zażalenia M. J. na postanowienie Prezydenta W. z dnia [...]r. Nr [...], Wojewoda D. postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...], uchylił wyżej wymienione postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Prezydent W. odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...]r. Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę wewnętrznej instalacji gazu w mieszkaniu przy ulicy W. [...] we W., z powodu braku podstaw do jej uchylenia. Od powyższej decyzji odwołanie złożył skarżący P. H . Wojewoda D. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] uchylił w całości decyzję Prezydenta W. z dnia [...]r. Nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, motywując swoją decyzję niezachowaniem wymaganej prawem procedury przez organ pierwszoinstancyjny. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Prezydent W. na podstawie art. 145 § 1 i art. 151 § 1 pkt 1, art. 104 kpa oraz art. 92 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 z póżn. zm.) odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...]r. Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę wewnętrznej instalacji gazu, w mieszkaniu przy ulicy W. [...] we W., z powodu braku podstaw do jej uchylenia. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ pierwszoinstancyjny wskazał, iż podstawą do wznowienia postępowania było prawdopodobieństwo, że wnioskodawca - P. H. mógł być stroną postępowania i bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę wewnętrznej instalacji gazowej w mieszkaniu nr [...] przy ulicy W. [...] we W . Zdaniem organu I instancji w chwili obecnej nie jest możliwe wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania. Organ wskazał, że inwestor na podstawie posiadanej decyzji zrealizował już przedsięwzięcie i w dniu [...]r. dokonał zgłoszenia o zakończeniu budowy. Prezydent W. podniósł, iż wprawdzie wykonanie wewnętrznej instalacji wymagało niezbędnego przebicia ściany zewnętrznej w celu umieszczenia w niej wylotu przewodu koncentrycznego powietrzno-spalinowego o średnicy 130 mm, ale czynność ta - w opinii organu - nie przekraczała zakresu zwykłego zarządu nieruchomością, ponieważ M. J. posiadając 52 % udziałów w nieruchomości wspólnej, nie musiał uzyskać zgody pozostałych współwłaścicieli i wobec tego faktu zarówno skarżący, jak i pozostali współwłaściciele nie mogą być stronami wznowionego postępowania. Odwołanie od powyższej decyzji złożył skarżący P. H . Zarzucił, iż pozwolenie na budowę wydano z naruszeniem prawa własności. Oświadczył ponadto, że nigdy nie wyraził zgody na wykonywanie jakichkolwiek prac budowlanych, które naruszyłyby części wspólne budynku, to jest ścianę zewnętrzną i elewację. Jego zdaniem, nie uznanie go za stronę w postępowaniu zwyczajnym, narusza jego uprawnienia jako strony. W dniu [...]r. Wojewoda D. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2, art. 146 § 2 i art. 151 § 2 kpa oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 201, poz. 2016 z późn. zm.) wydał decyzję Nr [...], którą uchylił decyzję organu I instancji w całości, stwierdzając, iż decyzja Prezydenta W. z dnia [...]r. Nr [...] wydana została z naruszeniem prawa, ponieważ strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu oraz odmówił uchylenia decyzji Prezydenta W. z dnia [...]r. Nr [...], gdyż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, stosownie do regulacji zawartej w przepisie art. 152 § 2 w związku z przepisem art. 146 § 2 kpa. W uzasadnieniu swojej decyzji organ II instancji stwierdził, iż okoliczność uzasadniająca wznowienie postępowania z przyczyny podanej w przepisie art. 145 § 1 pkt 4 kpa zachodzi wówczas, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną. Wojewoda wskazał, iż w wyniku uwzględnienia wniosku skarżącego - jako strony pozbawionej bez własnej winy możliwości brania udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji przez Prezydenta W. w dnia [...]r. Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę wewnętrznej instalacji gazu, w lokalu Nr [...] przy ul. W. [...] we W. - Prezydent W. postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...], wznowił postępowanie administracyjne w sprawie pozwolenia na budowę instalacji gazowej. Organ odwoławczy podał, iż P. H. jako współwłaściciel nieruchomości przy ulicy W. [...]we W., jest stroną postępowania w rozumieniu przepisu art. 28 kpa. Wobec powyższego, zdaniem organu II instancji, nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu I instancji przedstawionym w uzasadnieniu decyzji Prezydenta W. z dnia [...]r. Nr [...]. Organ wskazał, iż kwestią sporną w niniejszej sprawie jest fakt ingerencji w części wspólne nieruchomości przy wykonywaniu, bez zgody pozostałych współwłaścicieli, wewnętrznej instalacji gazowej w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ulicy W. [...] we W . Wojewoda podał, że ustalenie na czym miało polegać naruszenie części wspólnych obiektu było przedmiotem postępowania wyjaśniającego, które organ przeprowadził. Organ odwoławczy wskazał, iż w piśmie z dnia [...]r. znak [...] skierowano zapytanie do inwestora, dotyczące udzielenia informacji w jaki rodzaj instalacji grzewczej poprzednio był wyposażony lokal nr [...] w przedmiotowym budynku i jakie zastosowanie miała tam istniejąca instalacja gazowa oraz na czym polega wyprowadzenie przewodu koncentrycznego powietrzno-spalinowego na zewnątrz budynku. Jednocześnie, zgodnie z treścią art. 36 § 2 kpa, wyznaczono termin podjęcia w przedmiotowej sprawie decyzji - do dnia [...]r. Inwestor - M. J. w piśmie z dnia [...]r. poinformował o tym, że: - nabył lokal mieszkalny nr [...], który był ogrzewany piecami kaflowymi, w których zainstalowane były wkłady elektryczne. W jego ocenie stopień zniszczenia i zawilgocenia pomieszczeń, wskazywał, iż mieszkanie było od wielu lat nieogrzewane, instalację te należało zatem uznać za nieistniejącą; - instalacja gazowa służyła wyłącznie do ogrzewania wody z piecyka typu junkers; - wylot z przewodu powietrzno-spalinowego został wyprowadzony poziomo przez ścianę zewnętrzną na ok. 10-12 cm od lica ściany do końca elementu rury płaszcza wewnętrznego. Zdaniem organu II instancji, z udzielonych przez inwestora informacji oraz załączonego "projektu budowlanego" wynika, iż zamierzenie spełnia wymagania (obowiązujące na dzień wydania decyzji) Rozdziału 7 "instalacja gazowa na paliwa gazowe" Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140 z późn. zm.) Zgodnie, jak podał organ, z § 176 ust. 6 wymienionego rozporządzenia dopuszcza się wyprowadzenie przez zewnętrzną ścianę budynku przewodów powietrzno - spalinowych od urządzeń gazowych o mocy do 21 kW w wolno stających budynkach jednorodzinnych, oraz o mocy do 5 kW w pozostałych budynkach. Wylot spalin powinien się znajdować co najmniej 0,5 od krawędzi okien i ryzalitów przesłaniających. Organ stwierdził, iż wyprowadzenie zatem spalin systemem koncentrycznym - Buderos zgodnie z rozwiązaniem systemowym kotła dwufunkcyjnego z zamkniętą komorą spalania typu UOO2K, wykonano w oparciu o przepisy szczególne warunków technicznych. Organ II instancji podkreślił, że przedmiotowa inwestycja, stosownie do przepisu art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane według stanu prawnego obowiązującego na dzień wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, jest urządzeniem technicznym zapewniającym możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne. Wojewoda stwierdził, że realizacja instalacji gazowej zapewnia możliwość korzystania z indywidualnego źródła ciepła. Pomimo, jak dodał organ odwoławczy, iż wyprowadzenie wylotu przewodu koncentrycznego zostało wykonane w ścianie budynku pozostającej we wspólnym użytkowaniu, bez zgody współwłaściciela, to jednak nie można uznać niniejszego zamierzenia inwestycyjnego za czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu w myśl art. 199 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, z późn. zm.). Miała ona bowiem na celu utrzymanie nieruchomości w dobrym stanie technicznym. Organ II instancji zaznaczył, że - zdaniem inwestora - realizacja zamierzenia nie wymagała udzielenia zgody przez pozostałych współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości, gdyż będąc w posiadaniu większości (52%) udziałów w tejże nieruchomości wspólnej, mógł wykonywać czynności zwykłego zarządu rzeczą wspólną, bez zgody pozostałych współwłaścicieli. Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniósł P. H . Zaskarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1994 r., w którym jest mowa o "oświadczeniu o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane". Skarżący podniósł, że w przypadku współwłasności, a taka w niniejszej sprawie zaistniała, jest wymagana pisemna zgoda współwłaścicieli nieruchomości i to bez względu na ilość posiadanych udziałów. Skarżący oświadczył, że nigdy nie wyraził inwestorowi - M. J. zgody na wykonanie jakichkolwiek prac budowlanych dotyczących naruszenia części wspólnych budynku. Zdaniem skarżącego, częścią wspólną budynku są również ściany zewnętrzne i elewacja, a więc jej przebicie na potrzeby instalacyjne stanowiło naruszenie współwłasności. Natomiast nie uznanie skarżącego za stronę w postępowaniu administracyjnym o udzielenie pozwolenia na budowę dotyczącej przebicia ściany wspólnej i zmiany elewacji (komin blaszany fi 130) naruszyło - zdaniem skarżącego - jego uprawnienia jako strony. Ponadto skarżący wskazał, iż w decyzji z dnia [...]r. Urząd Miasta nie powiadomił pozostałych właścicieli przedmiotowej nieruchomości o wydaniu pozwolenia na budowę. Dodatkowo skarżący podkreślił, że rura spalinowa wyprowadzona na zewnątrz elewacji jest umieszczona pod oknami jego mieszkania, a wydobywające się spaliny zagrażają zdrowiu jego oraz jego rodziny. Skarżący zarzucił ponadto organom nadzoru budowlanego brak reakcji na wskazywane przez niego nieprawidłowości. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Skarga zatem zasługiwała na uwzględnienie. Kwestią sporną w tej sprawie jest to, czy potrzebna była zgoda współwłaścicieli na naruszenie części wspólnych obiektu, to jest wyprowadzenie przez ścianę zewnętrzną budynku przewodów powietrzno-spalinowych od urządzeń gazowych. Zdaniem organu II instancji przedmiotowa inwestycja, stosownie do art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.), jest urządzeniem technicznym zapewniającym możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne. Realizacja instalacji gazowej zapewnia bowiem możliwość korzystania z indywidualnego źródła ciepła. Z tych względów, pomimo, iż wyprowadzenie wylotu przewodu koncentrycznego zostało wykonane w ścianie budynku pozostającej we wspólnym użytkowaniu, bez zgody współwłaściciela, nie można uznać niniejszego zamierzenia inwestycyjnego za czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu w myśl art. 199 kc. Miała ona bowiem na celu utrzymanie nieruchomości w dobrym stanie technicznym. Realizacja zamierzenia nie wymagała zgody pozostałych współwłaścicieli, gdyż inwestor posiadał 52 % udziałów w nieruchomości. Ze stanowiskiem tym nie zgadza się skarżący, który uważa, że w sprawie tej konieczna była zgoda wszystkich współwłaścicieli nieruchomości i to bez względu na ilość posiadanych udziałów. Rozstrzygając tę sporną kwestię stwierdzić trzeba, iż przebicie wspólnej ściany jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu, niezależnie od faktu, że czynność ta w realiach rozpatrywanej sprawy związana była z zapewnieniem indywidualnego źródła ciepła. Zauważyć wypada, że gdyby podzielić stanowisko organów administracyjnych orzekających w tej sprawie, iż skoro realizacja instalacji gazowej zapewnia możliwość korzystania z indywidualnego źródła ciepła, to wyprowadzenie przez ścianę zewnętrzną budynku przewodów powietrzno-spalinowych od urządzeń gazowych jest czynnością nie przekraczającą zwykłego zarządu, uznać wypadałoby również, że gdyby w celu zapewnienia indywidualnego źródła ciepła konieczne byłoby na przykład wybudowanie komina, to jego wybudowanie też byłoby czynnością nie przekraczającą zwykłego zarządu daną nieruchomością. Takie zaś stanowisko byłoby ewidentnie nietrafne. W tym stanie rzeczy uznać należy, iż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, to jest art. 33 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Niezależnie od powyższego zauważyć wypada, że organ odwoławczy prawidłowo uznał, iż P. H., jako współwłaściciel nieruchomości przy ulicy W. [...] we W., jest stroną przedmiotowego postępowania w rozumieniu przepisu art. 28 kpa. Wojewoda trafnie przy tym podał, że nie można zgodzić się z odmiennym w tym zakresie stanowiskiem organu I instancji przedstawionym w uzasadnieniu decyzji z dnia [...]r. Nr [...]. Nadmienić ponadto trzeba, iż organy architektoniczno-budowlane nie mogą zastępować organów nadzoru budowlanego w sprawach należących do ich kompetencji, ani też nie sprawują nad nimi nadzoru. Dlatego też uwagi skarżącego dotyczące organów nadzoru budowlanego i należącej do ich właściwości problematyki pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Mając na względzie powyższe - zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w sentencji.