II SA/Wr 1661/01

Sygn. akt 4 II SA/Wr 1661/2001 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 czerwca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w następującym składzie: Przewodniczący: S. NSA Jolanta Sikorska Sędziowie: S. NSA Bogumiła Skrzypczak (sprawozdawca) Asesor WSA Lidia Serwiniowska Protokolant: Jolanta Pociejowska po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2004 roku sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]roku Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku przedemerytalnego; - o d d a l a skargę. Uzasadnienie. Z. Wodniak w dniu [...] r. złożył wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego. Jednocześnie wnioskodawca wniósł o uwzględnienie faktu wykonywania pracy w warunkach szczególnych w Hucie Szkła w W. Na tę okoliczność wnioskodawca przedłożył kserokopię świadectwa z dnia [...] r. Organ I instancji nie uwzględnił wniosku i stwierdził, że w dniu rejestracji wnioskodawca udokumentował staż pracy wynoszący [...] lat [...] miesięcy i [...] dni. Nie przedstawiał natomiast żadnych dokumentów na okoliczność wykonywana pracy w warunkach szczególnych. Z dołączonego do wniosku świadectwa z dnia [...] roku wynika, że w Hucie Szkła " A " w W. wnioskodawca był zatrudniony w okresie od [...] r. do [...]r i stale, w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę stolarza. Z dokumentu tego wynika również, że charakter wykonywanej przez pracy został wymieniony w wykazie A. dział V, poz.5B, pkt.5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1983 r. (Dz U. Nr 8, poz.43). Powyższy wykaz stanowi załącznik Nr 3 do zarządzenia Nr 19 Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego z dnia 6 sierpnia 1983 r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach w zakładach pracy resortu Przemysłu Chemicznego i Lekkiego. Z wyjaśnień specjalisty do spraw bhp H. P., który wydał i podpisał to świadectwo wynika, że w Hucie Szkła "A" wnioskodawca był zatrudniony na stanowisku stolarza. Hałas przy obróbce tarcicy sosnowej na piłach tarczowych wynosił 105 decybeli, natomiast zapylenie dwukrotnie przekraczało dopuszczalne normy. W okresie zimowym temperatura równała się temperaturze zewnętrznej. Praca wymagała dużego wysiłku fizycznego. Z przedłożonego przez H. P. zarządzenia Dyrektora Huty Szkła "A" z dnia [...] r. w sprawie dodatkowego wynagrodzenia za pracę w warunkach szkodliwych i szczególnie uciążliwych dla zdrowia wynika, że stanowisko stolarza nie jest ujęte w zarządzeniu nr 19 Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego z dnia 6 sierpnia 1983 r. Jednocześnie organ I instancji na podstawie wyjaśnień wnioskodawcy ustalił, że w pierwszym roku zatrudnienia wnioskodawca pełnił funkcję brygadzisty, dozorował pracę 3 pracowników, a nadto przygotowywał tarcicę do produkcji opakowań i odbierał materiał, przywoził go na halę, później docinał drewno na maszynach, również w miarę wolnego czasu pomagał przy zbijaniu opakowań do szkła. Na podstawie przedłożonych dowodów organ I instancji ustalił, że poczynając od [...] r. do końca zatrudnienia wnioskodawca otrzymywał dodatek za pracę w warunkach uciążliwych. Organ I instancji uznał, że zgodnie z przepisem art.37j ust. l ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2001 r., nr 6, poz.56 z póź.zm.) zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli: 1/ posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn lub 2/ posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Zdaniem organu wnioskodawca nie spełnia tych wymogów. Okres uprawniający do zasiłku w przypadku wnioskodawcy wynosi [...] lat [...] miesięcy i [...] dni, natomiast nie posiada [...] - letniego okresu zatrudnienia w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze. Organ nie zaliczył bowiem wnioskodawcy okresu zatrudnienia w Hucie Szkła W. do okresu pracy w warunkach szczególnych. Organ uznał, że w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (DZ.U. z 1983 nr 8, poz.43 z póź.zm.), w załączniku stanowiącym wykaz prac w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego, nie ma wyszczególnionych takich prac, które wykonywał wnioskodawca. Poza tym z zarządzenia Nr [...] Dyrektora Huty Szkła "A" również wynika, że praca na stanowisku stolarza nie została ujęta w zarządzeniu nr 19 Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego z dnia 6 sierpnia 1983 r. Zdaniem organu fakt wypłacania dodatku do wynagrodzenia z tytułu wykonywania pracy w warunkach szkodliwych i uciążliwych wynikał z układu zbiorowego pracy, jaki w tym zakładzie obowiązywał i fakt ten nie ma to nic wspólnego z wykonywaniem prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach, na które powołuje się art.37j ust. l pkt. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2001 r., nr 6, poz.56 z póź.zm.). Jednocześnie organ I instancji wskazał, że fakt wykonywania pracy w warunkach szkodliwych musi być wykazany dokumentami. Za niezasadne uznał zatem wnioski zmierzające do wykazywania tego faktu zeznaniami świadków. W odwołaniu Z. W. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie spray do ponownego rozpatrzenia, w celu wyjaśnienia i ustalenia wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Jednocześnie zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego oraz uchybienia procesowe, które miały wpływ na treść decyzji. W szczególności zarzucał, że organ I instancji nie przeprowadził wyczerpującego postępowania dowodowego, gdyż nie przesłuchał świadków, a w szczególności świadka H. P. Wnioskodawca wskazywał, że jego praca polegała na obsługiwaniu pił tarczowych, wzdłużnym i poprzecznym przerzynaniu tarcicy sosnowej i ręcznym zbijaniu skrzyń. Skarżący zarzucił, że prace te wykonywał również w okresie, kiedy był brygadzistą. Praca, która wykonywał była uciążliwa, o dużym wydatku energetycznym. Natężenie hałasu wynosiło 115 dB, zapylenie przekraczało dopuszczalne normy, a temperatura w pomieszczeniu w okresie zimowym była równa temperaturze zewnętrznej. Istnienie takich warunków pracy może zdaniem skarżącego potwierdzić Sanepid w W. Z tych powodów Huta Szkła zaliczyła stanowisko stolarza na do prac wykonywanych w szczególnych warunkach i dlatego zakład pracy wypłacał za pracę w tych warunkach dodatek za pracę w warunkach uciążliwych. Obowiązek wypłaty tego dodatku nie wynikał z Układu Zbiorowego Pracy lecz z wyżej cytowanego rozporządzenia Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego. Okoliczność, że w świadectwie pracy załączonym do wniosku wszczynającego postępowanie brak jest adnotacji o pracy w warunkach szczególnych wynika z zaniedbań pracownika działu kadr. Przedstawił natomiast zaświadczenie o wykonywaniu pracy w warunkach szczególnych, a dowodu tego organ nie uwzględnił. Wnioskodawca zarzucił jednak, że wskazał świadków, którzy mogli potwierdzić wszystkie okoliczności, a także okoliczności, w których doszło do sporządzenia tego zaświadczenia. Organ dowody te jednak pominął. Wojewoda D. decyzją z dnia [...] roku (Nr [...]) - wydaną na podstawie art. 138 § 2 kpa i art. 37j ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. Dz. U. Nr 25 poz. 128 z 1997 r. ze zmn.) - uchylił decyzję organu I instancji i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie nie przeprowadzono wyczerpującego postępowania wyjaśniającego i nie zbadano wszystkich okoliczności mających znaczenie dla sprawy. Z akt wynika, że Z. W. w okresie od [...] r. do [...]r. wykonywał pracę w byłej Hucie Szkła "A" na stanowisku stolarza przy przerzynaniu tarcicy, na którym zapylenie dwukrotnie przewyższało dopuszczalną normę, przy czym praca była wykonywana w bardzo niskich temperaturach. Z związku z tym wnioskodawca otrzymywał dodatek za pracę w warunkach szkodliwych. Wątpliwości natomiast budzi fakt, czy praca w szczególnych warunkach była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Wnioskodawca przedstawił świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach, które zostało podpisane przez H. P., specjalistę ds. bhp. Organ I instancji nie ustalił jednak dlaczego świadectwo nie zwiera pieczątki nagłówkowej. Wyjaśnienia też wymagało, czy uchybienie to stanowi zawinienie pracodawcy, który nie wydał w terminie świadectwa wykonywańa pracy w szczególnych warunkach, czy też pracodawca uznał, że temu pracownikowi nie powinno być wydane świadectwo potwierdzające pracę w warunkach szczególnych. Wnioskodawca wskazał osoby, które mogłyby potwierdzić fakt wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Organ I instancji winien był przesłuchać świadków wskazanych przez stronę, a w szczególności H. P., w celu ustalenia, czy skarżący w okresie zatrudnienia w Hucie Szkle "A" stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę w warunkach szczególnych, a także, czy osoby, które pracowały na takich samych stanowiskach otrzymały świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Decyzja ta została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze skarżący powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu, wskazał jaki był charakter jego pracy w Hucie Szkła i zarzucił, że ten charakter pracy zadecydował o tym, że dyrektor Huty Szkła wydał zarządzenie, oparte na zarządzeniu Nr 19 Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego, w którym stanowisko stolarza zaliczył do prac wykonywanych w szczególnych warunkach. Skarżący zarzucił, że organ I instancji nie wyjaśnił należycie sprawy, pominął bowiem dowód z zeznań świadków. Pominięcie zeznań świadków nie mogło być usprawiedliwione tym, że w świadectwie pracy nie została zawarta adnotacja, iż praca była wykonywana w szczególnych warunkach. Okoliczność ta została bowiem zawiniona przez pracowników działu Kadr Huty Szkła, zaś przypadek skarżącego nie jest odosobniony. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, powoływał się na swoją poprzednią argumentację i dodatkowo wskazał, że w celu prawidłowego załatwienia sprawy konieczne było przeprowadzenie przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w przeważającej części i dlatego zaistniała podstawa prawna do uchylenia decyzji I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zmn.) do rozpoznania skargi wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu przed dniem 1 stycznia 2004 roku - właściwy obecnie jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 3 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) sądy administracyjne powołane zostały do badania legalności decyzji, niektórych postanowień i innych aktów organów administracyjnych. W związku z tym kontrolą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi objęta jest zgodność z prawem materialnym zaskarżonych aktów administracyjnych, a także badanie zgodności tych aktów pod względem formalnym, a więc badanie, czy w postępowaniu administracyjnym nie nastąpiło takie naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, które miało wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie organ odwoławczy nie naruszył prawa. Z sentencji zaskarżonej decyzji wynika, że decyzję tę organ odwoławczy wydał na podstawie art. 138 § 2 kpa. Przepis ten stwierdza, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Organ odwoławczy wskazał bowiem, że w sprawie nie zostały wyjaśnione podstawowe fakty, mające znaczenie dla jej rozstrzygnięcia. W ocenie organu odwoławczego fakty te winny być wyjaśnione w oparciu o zeznania świadków, a zatem konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w przeważającej części. Należy przy tym podkreślić, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego podzieliła w tym zakresie stanowisko skarżącego, który w odwołaniu od decyzji I instancji domagał się jej uchylenia z tych samych powodów, jakie stały się przesłankami rozstrzygnięcia dokonanego przez organ odwoławczy. Wojewoda D. w decyzji z dnia [...] roku w rzeczywistości uwzględnił odwołanie skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie ma jedynie obowiązek ocenić, czy kasacyjna decyzja organu odwoławczego nie narusza wskazanego wyżej przepisu art. 138 § 2 kpa. W tym zakresie Sąd nie stwierdza uchybień organu odwoławczego. Podziela bowiem Sąd stanowisko wyrażone w uzasadnieniu tej decyzji, że konieczne było przeprowadzenie przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w przeważającej części. W szczególności zasadnie wskazał organ odwoławczy, że dopuszczalne jest dowodzenie zeznaniami świadków faktu rozmiaru wykonywania pracy w warunkach szczególnych, o których mowa w art. 37j ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2001 r., nr 6, poz.56 z póź.zm.). Stanowisko takie jest utrwalone w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2000r. II S.A./Wr 174/2000). Skoro okoliczność ta nie została wyjaśniona przez organ I instancji, jak też nie została wyjaśniona kwestia przyczyn i okoliczności sporządzenia przez H. P. zaświadczenia o wykonywaniu pracy w warunkach szczególnych - zasadnie uznał organ odwoławczy, że konieczne było uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny dodatkowo zwraca uwagę na to, że zarzuty zawarte w skardze w rzeczywistości odnoszą się do treści decyzji organu I instancji, a nie do decyzji Wojewody D. z dnia [...] roku, także więc i z tego powodu Sąd nie miał podstaw do uwzględnienia tych zarzutów. Reasumując Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organ administracyjny wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył prawa. W związku z tym, stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowanie przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) skarga podlegała oddaleniu. Z tych powodów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.