II SA/Wr 1663/02

WyrokWSA we Wrocławiu2005-05-31

Skład orzekający: Lidia Serwiniowska, Jolanta Sikorska, Andrzej Wawrzyniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły okres pracy na podstawie umowy zlecenia, który jest podstawą do przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, oraz czy uzasadnienia wydanych decyzji spełniają wymogi formalne?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z uwagi na istotne naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Organy nie poczyniły wystarczających ustaleń faktycznych dotyczących okresu pracy na podstawie umowy zlecenia, który jest kluczowy dla przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, ani nie uzasadniły swoich decyzji zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa. Brak tych ustaleń uniemożliwił sądowi prawidłową kontrolę legalności decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych M. L. przez Starostę Powiatu w Ś., co zostało utrzymane w mocy decyzją Wojewody D. Odmowa wynikała z faktu, że suma okresów pracy na podstawie umowy zlecenia w ciągu 18 miesięcy poprzedzających rejestrację jako bezrobotny była krótsza niż wymagane 365 dni, przy czym do okresów tych nie zaliczono pracy, gdy wynagrodzenie było niższe od najniższego krajowego. Skarżący kwestionował sposób obliczenia okresu zatrudnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił obie decyzje.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody D. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu w Ś. Nie orzeczono w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Lidia Serwiniowska Sędziowie NSA - Jolanta Sikorska (spraw.) NSA - Andrzej Wawrzyniak Protokolant Krzysztof Caliński Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2005 r. przy udziale --- sprawy ze skargi M. L. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...]r. nr [...]wydaną na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 23 ust. 1 i 2, art. 6 pkt 6 lit a) i b) ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz. U. z 2001r., Nr 6, poz. 56 z późn. zm.) oraz art. 104 kpa Starosta Powiatu w Ś. orzekł o uznaniu M.L. za osobę bezrobotną z dniem [...]r. i odmówił przyznania mu prawa do zasiłku. W uzasadnieniu podał, że w dniu rejestracji spełniała on warunki do uznania za osobę bezrobotną natomiast suma okresów, o których mowa w art. 23 ust. 1 i 2 w/w ustawy przypadających w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji jest krótsza niż 365 dni, co stanowi odmowę przyznania prawa do zasiłku. W odwołaniu od tej decyzji skarżący poddał w wątpliwość obliczony przez PUP okres zatrudnienia stanowiący podstawę odmowy przyznania prawa do zasiłku. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 2 i art. 23 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz. U. z 2001r., Nr 6, poz. 56ze zm.), Wojewoda D. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że decyzją administracyjną Starosta Powiatu w Ś. uznano M. L. z dniem [...]r. za osobę bezrobotną i odmówiono przyznania prawa do zasiłku z uwagi na to, że suma okresów, o których mowa w art. 23 ust. 1 i 2 przypadających w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji jest krótsza niż 365 dni. Rozpatrując odwołanie, organ odwoławczy ustalił, że M. L. zgłosił się do Powiatowego Urzędu Pracy w Ś. w dniu [...]r. i przedstawił: - zaświadczenie wydane przez "A" sp. z o.o. w L. z dnia [...]r., w którym podano, że M. L. wykonywał "zlecenie na podstawie umowy zlecenia" dla "A" w niżej podanych okresach i otrzymał wynagrodzenie, za które odprowadzano składki na ubezpieczenie społeczne od kwoty brutto: od [...]r. do [...]r. - [...]zł, od [...]r. do [...]r. - [...]zł, od [...]r. do [...]r. -[...]zł, od [...]r. do [...]r. - [...]zł, - zaświadczenie wydane przez Telefonię DIALOG S.A. Centrala W. z dnia [...]r., w którym podano, że M. L. "wykonywał umowę zlecenie w okresie od [...]r. do [...]r. i otrzymywał wynagrodzenie prowizyjne, za które odprowadzano składki na ubezpieczenie społeczne od kwoty brutto: od [...]r. do [...]r. - [...]zł, od [...]r. do [...]r. - [...]zł, od [...]r. do [...]r. - [...]zł, od [...]r. do [...]r. - [...] zł, od [...]r. do [...]r. - [...]zł, od [...]r. do [...]r. - [...]zł, od [...]r. do [...]r. - [...]zł, od [...]r. do [...]r. - [...]zł, od [...]r. do [...]r. - [...]zł, od [...]r. do [...]r. - [...]zł, od [...]r. do [...]r. - [...]zł, od [...]r. do [...]r. - [...]zł, od [...]r. do [...]r. - [...]zł, od [...]r. do [...]r. - [...]zł, od [...]r. do [...]r. - [...]zł, od [...]r. do [...]r. - [...]zł, od [...]r.do [...]r. - [...]zł, od [...]r. do [...]r. oraz od [...]r. do [...]r. - zleceniobiorca nie przedłożył rachunku do rozliczenia. Organ zważył, że zgodnie z przepisem art. 23 ust. l pkt l i 2 lit. c ustawy z dnia 14.12.1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (j.t. Dz. U. z 2001 r., Nr 6, poz. 56 ze zm.) prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 27, jeżeli nie ma dla niego propozycji odpowiedniego zatrudnienia, skierowania do prac interwencyjnych, robót publicznych lub na utworzone dodatkowe miejsce pracy oraz w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni wykonywał pracę na podstawie umowy zlecenia, jeżeli podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej najniższego wynagrodzenia. Organ wskazał, że M. L. w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji, tj. od [...]r. do [...]r. wykonywał pracę zarobkową na podstawie umowy zlecenie przez okres dłuższy, aniżeli 365 dni, ale nie posiada wymaganego wyżej cyt. przepisem okresu uprawniającego do nabycia prawa do zasiłku. Do okresu tego nie można skarżącemu zaliczyć okresu wykonywania przez niego pracy zarobkowej w [...]r., w [...]r. oraz w [...]r., ponieważ w tym okresie podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota niższa od najniższego wynagrodzenia. Najniższe wynagrodzenie od [...]r. wynosi [...]zł. Organ dodał, że w aktach sprawy nie znajduje potwierdzenia fakt, iż skarżący przed dniem [...]r. zgłaszał się do Powiatowego Urzędu Pracy w Ś. w celu zarejestrowania się jako osoba bezrobotna. Mając na względzie wyżej powołane okoliczności organ odwoławczy orzekł jak w sentencji decyzji. W skardze na tę decyzję M. L. podtrzymał zarzuty i twierdzenia zawarte w odwołaniu podając, że nie zgadza się z wydanymi w sprawie decyzjami. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z przepisem art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), mającej zastosowanie do rozpoznania niniejszej sprawy w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sądy administracyjne powołane są do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych. Ustawa ta w art. 3 § 1 stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 1 - 7 i w § 3, a także na bezczynność organów administracji publicznej w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 omawianej ustawy. Kontrola ta obejmuje badanie zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Takie wady i uchybienia, zdaniem Sądu, występują w niniejszej sprawie. Skarga zatem podlegała uwzględnieniu. Materialnoprawną podstawę rozpoznania sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej do Sądu decyzji administracyjnej stanowią przepisy ustawy z 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz. U. z 2001r., Nr 6, poz. 56 z późn. zm.). Zgodnie z przepisem art. 23 ust. 1 tejże ustawy prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 27, jeżeli: 1) nie ma dla niego propozycji odpowiedniego zatrudnienia, skierowania do prac interwencyjnych, robót publicznych lub na utworzone dodatkowe miejsce pracy oraz 2) w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni spełniał jeden z warunków określonych w pkt a) do h) owego przepisu prawa. Zgodnie z art. 23 ust. 2 do 365 dni, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zalicza się również okresy o jakich mowa w pkt 1) do 5) tego przepisu. Z okoliczności faktycznych niniejszej sprawy wynika, że M. L. został zarejestrowany jako osoba bezrobotna w dniu [...]r. i decyzją wydaną w niniejszej sprawie w dniu [...]r. Starosta Powiatu w Ś. orzekł o uznaniu M. L. za osobę bezrobotną z dniem [...]r. i odmówił przyznania mu prawa do zasiłku. W uzasadnieniu decyzji organ ten wskazał, że w dniu rejestracji M. L. spełniał warunki do uznania za osobę bezrobotną, natomiast suma okresów, o których mowa w art. 23 ust. 1 i 2 w/w ustawy przypadających w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji jest krótsza niż 365 dni, co stanowi odmowę przyznania prawa do zasiłku. Decyzja ta nie odpowiada wymogom art. 107 § 3 kpa, zgodnie z którym: "Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa." Tymczasem decyzja wydana przez organ pierwszej instancji nie zawiera istotnych ustaleń faktycznych w sprawie. Nie wskazuje przez ile dni w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji skarżący spełniał jeden z warunków określonych w pkt a) do h) owego przepisu prawa lub warunki, o których mowa w ust. 2 owego przepisu prawa. W odwołaniu od tej decyzji skarżący poddał w wątpliwość obliczony przez organ I instancji okres zatrudnienia stanowiący podstawę odmowy przyznania prawa do zasiłku. Rozpoznając odwołanie organ II instancji wprawdzie dokonał ustaleń co do okresów zatrudnienia skarżącego w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji oraz wskazał wysokość osiąganego przez niego w tym okresie wynagrodzenia, jednakże - mimo podniesionego w tym względzie w odwołaniu zarzutu - w decyzji tej nie zawarł wyliczenia ilości dni, przez które skarżący spełniał jeden z warunków określonych w pkt a) do h) art. 23 ust. 1 lub w ust. 2. Tymczasem w świetle przepisu prawa będącego podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia sprawy ustalenie to ma istotne w sprawie znaczenie albowiem decyduje o treści decyzji rozstrzygającej sprawę. Brak owego ustalenia uniemożliwia Sądowi przeprowadzenie prawidłowej kontroli legalności zaskarżonej decyzji. Rzeczą organu, a nie Sądu administracyjnego, jest poczynienie istotnych w sprawie ustaleń. Sąd administracyjny bowiem powołany jest jedynie, zgodnie z wyżej wskazanymi przepisami prawa, do badania legalności zaskarżonej do niego decyzji. Nie może zatem dokonywać samodzielnie istotnych w sprawie ustaleń. Dodać należy, że zgodnie z ustanowioną w art. 9 kodeksu postępowania administracyjnego zasadą udzielania informacji: "Organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek." Wyjaśnienia takie i wskazówki winny się także znaleźć w uzasadnieniu wydanej w sprawie decyzji, co z kolei wynika z art. 107 § 3 kpa. Rozpatrując odwołanie organ II instancji do twierdzeń skarżącego zawartych w odwołaniu w żaden sposób się nie ustosunkował. Wskazać należy, że z uzasadnienia decyzji strona ma prawo dowidzieć się, jaka jest jej sytuacja prawna oraz z jakich przyczyn odmówiono jej uprawnienia przewidzianego przepisami prawa. W świetle powyższego należało przyjąć, że rozpatrując sprawę organy decyzyjne, z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 kpa, nie poczyniły w sprawie wystarczających ustaleń faktycznych i uzasadnienie wydanych w sprawie decyzji także tych ustaleń nie zawiera, co z kolei narusza przepis art. 107 § 3 kpa. Wskazane uchybienia skutkowały konieczność uchylenia wydanych w sprawie decyzji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji, mając na względzie to, co powiedziano wyżej odnośnie meritum, wyjaśnią wskazane okoliczności faktyczne, poczynią w sprawie prawidłowe w tym względzie ustalenia, a wydane w sprawie decyzje uzasadnią zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) Sąd orzekł jak w wyroku. Sąd nie orzekł w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na jej charakter. Decyzja ta bowiem jest decyzją odmowną w związku z czym nie podlega wykonaniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło