II SA/Wr 167/03
WyrokWSA we Wrocławiu2005-10-11
Skład orzekający: Krystyna Anna Stec, Bogumiła Kalinowska, Anetta Chołuj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można dokonać zameldowania na pobyt stały w budynku dworca kolejowego, który jest obiektem użyteczności publicznej i nie jest przeznaczony do zamieszkiwania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zameldowanie na pobyt stały może nastąpić wyłącznie w budynku lub lokalu do tego przeznaczonym. Adres budynku dworca kolejowego, będącego obiektem użyteczności publicznej, nie spełnia wymogów lokalu mieszkalnego, a zatem nie można dokonać pod nim zameldowania. Deklarowany przez wnioskodawcę zamiar zamieszkiwania w takim miejscu nie może być uznany za obiektywny.Stan faktyczny
Skarżący L. F. domagał się zameldowania na pobyt stały pod adresem budynku Dworca Głównego we Wrocławiu. Organy administracji odmówiły zameldowania, uznając, że adres ten nie jest lokalem mieszkalnym i nie spełnia wymogów ustawy o ewidencji ludności. Skarżący twierdził, że brak zameldowania powoduje jego bezdomność i utrudnia funkcjonowanie w społeczeństwie, a także że uiszczał dobrowolnie opłaty na rzecz zarządcy dworca.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Asesor WSA Anetta Chołuj Protokolant : Halina Rosłan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2005r. sprawy ze skargi L. F. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]Nr [...] w przedmiocie odmowy zameldowania na pobyt stały o d d a l a skargę.
Decyzją z dnia [...]Nr [...]Wojewoda D. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...]Nr [...], którą odmówiono L. F. zameldowania na pobyt stały we W.przy ul. P. [...].
Jak wynika z uzasadnienia decyzji organ administracyjny ustalił, że adres - pod którym zameldowania na pobyt stały L. F. domagał się - to adres budynku Dworca Głównego we W. W tych okolicznościach organ I instancji przyjął, iż nie zostały spełnione przesłanki wynikające z treści art.6 ust.1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, wskutek odwołania L. F. od decyzji organu I instancji, Wojewoda D. uznał, iż brak podstaw do zmiany bądź uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Organ odwoławczy wywodził, że na podstawie art.9 "b" ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych osoba dopełniająca obowiązku zameldowania na pobyt stały winna wskazać dokładny adres lokalu mieszkalnego, w którym ma nastąpić zameldowanie oraz potwierdzenie na formularzu meldunkowym, że przebywa w tym lokalu. Stwierdzono, że L. F. nie może przedstawić potwierdzenia swojego pobytu w budynku znajdującym się przy ul. P. [...]- gdyż jest to gmach Dworca Głównego, obiektu użyteczności publicznej, nie przeznaczonego do zamieszkiwania w nim osób.
Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem L. F. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę. Wskazał w niej, że zaskarżona decyzja utrzymuje go w bezdomności i przyczynia się do wypaczenia porządku prawnego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Twierdził, iż bez zameldowania na pobyt stały przebywa we W. od 1997r. a brak stosownego wpisu w dowodzie osobistym utrudnia mu, lub wręcz uniemożliwia normalne funkcjonowanie w społeczeństwie.
Na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku skarżący twierdził, iż posiada dowody potwierdzające przebywanie przez niego pod adresem wskazanym we wniosku meldunkowym. Podał też, że dobrowolnie uiszczał na rzecz zarządcy budynku PKP czynsz w ustalonej przez siebie kwocie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wobec przeprowadzonej reformy sądownictwa administracyjnego przedmiotowa skarga, choć wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego, na mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm) podlegała rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, jako właściwy (rzeczowo i miejscowo), z zastosowaniem przepisów ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Zgodnie z art.3§1 powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą. Wyżej powiedziane oznacza, że skarga może zostać uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art.145-150 ustawy).
Mając powyższe na uwadze Sąd, w składzie orzekającym, uznał, że zaskarżona decyzja nie uchybia prawu w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu, z tych względów skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie zwrócenia uwagi wymaga, iż kluczowe znaczenie dla postępowania ma należyte ustalenie stanu faktycznego, tylko bowiem w takim przypadku możliwe jest ustalenie zakresu praw i obowiązków strony takiego postępowania. Istotne jest przy tym, aby konieczne w sprawie ustalenia dotyczyły faktów prawotwórczych, mających wpływ na załatwienie sprawy; chodzi zatem o ustalenia dotyczące stanu faktycznego wyrażonego w normie prawnej.
Poza sporem normami stanowiącymi podstawę materialnoprawną w sprawie o zameldowanie są przepisy ustawy z dnia 10.04.1974r. o ewidencji ludności i dowodach (tekst jedn. Dz.U. z 2001r. Nr 87, poz.960 ze zm.). Niewątpliwie według art. 4 pkt 1 powołanej ustawy obowiązek meldunkowy polega m.in. na zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego (...). Art. 5 ust.1 stanowi przy tym, że osoba posiadająca obywatelstwo polskie i przebywająca stale na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązana zameldować się w miejscu pobytu stałego. Definicję pobytu stałego zawiera art.6 ust.1. Zgodnie z nim pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Nadto art. 9 "b" w ust. 1 ustawy potwierdza, że zameldowanie na pobyt stały lub czasowy następuje pod oznaczonym adresem (ust.1) a adres określa się (ust.2) przez podanie: 1) w gminach, które uzyskały status miasta - nazwy miasta (dzielnicy), ulicy, numeru domu i lokalu (pomieszczenia) oraz nazwy województwa, 2) w innych gminach - nazwy miejscowości, numeru domu i lokalu (pomieszczenia), nazwy gminy i województwa.
W świetle tak brzmiących regulacji ustalenia w sprawie wymagało zatem czy zachodziły przedstawione wyżej przesłanki konieczne do zameldowania na pobyt stały L. F. we W. przy ul. P. [...]- w szczególności czy adres, pod którym zameldowanie ma nastąpić, spełnia wymogi przewidziane cytowanym art. 9 "b" ust.1 i ust.2 a jeśli tak to czy pod tym adresem wnioskodawca faktycznie zamieszkuje z zamiarem stałego tam pobytu.
Przedmiotowy w sprawie adres tj. W. ul. P. [...]wskazuje miasto, ulicę i numer domu. Jak jednak ustalono - jako okoliczność niesporną - adres ten jest adresem budynku Dworca Głównego we W.. W tych okolicznościach zasadnie organy administracyjne uznały, że skarżący - wbrew prawem przewidzianemu wymogowi - nie wskazał lokalu (pomieszczenia), w którym nastąpić miało zameldowanie. Godzi się zauważyć, że w toku postępowania sądowego skarżący wręcz przyznał, że przebywa - jak stwierdził: na "3m2 peronu nr [...]", a tak określone miejsce nie może być uznane za lokal/pomieszczenie.
Dodać też trzeba, że wprawdzie art.9 "b" ust.2 nie wprowadza wprost wymogu adresu domu czy lokalu (pomieszczenia) o charakterze mieszkalnym. Warunek taki wydaje się jednak oczywisty. Przede wszystkim zameldowanie dotyczy "zamieszkiwania". Rozważenia w tym zakresie wymaga nadto pojęcie "zamiaru stałego przebywania" jako przesłanki pobytu stałego. Orzecznictwo sądowoadministracyjne jednoznacznie wskazuje, że zamiar stałego lub długotrwałego przebywania wiązać należy z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenia ośrodka życia osobistego i majątkowych interesów. Oczywiste jest przy tym, że ocena charakteru pobytu nie może ograniczać się do bezkrytycznego przyjęcia oświadczenia woli wnioskodawcy, co do jego zamiarów. Istotne są bowiem przede wszystkim obiektywne okoliczności faktyczne. Tymczasem, zdaniem Sądu, nie sposób przyjąć, aby obiektywną była wola zamieszkiwania - w rozumieniu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych - w budynku czy lokalu do tego nie przeznaczonym. Deklarowanie takiej woli świadczy o jej subiektywności. W ocenie Sądu przyjąć należy zatem, że zameldowanie czy to na pobyt stały czy czasowy - zgodnie z cytowanym art. 9 "b" ust.1 i 2 ustawy - nastąpić może jedynie w budynku czy lokalu do tego przeznaczonym. Wyjątki - (np. zameldowanie w zakładzie hotelarskim, zakładzie udzielającym pomieszczenia w związku z pracą, nauką leczeniem, opieką społeczną /art.10 ust.2/, meldowanie wczasowiczów i turystów /art.18 i nast./) - wyraźnie w ustawie są wskazane i bezsprzecznie przypadek mający miejsce w niniejszej sprawie do takich nie należy.
Odnosząc się do twierdzeń skarżącego o trudnościach związanych z brakiem zameldowania na pobyt stały czy o uiszczanych przez niego na rzecz zarządcy budynku PKP należnościach "czynszowych" (mimo braku umowy cywilnoprawnej) wskazać należy, że przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie przewidują takich okoliczności jako przesłanek uzasadniających dokonanie zameldowania.
Z tych wszystkich względów skargę uznać należało za niezasadną
Wobec powyższego, działając na podstawie przepisu art.151 powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło