II SA/Wr 167/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 27 marca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M., P. Ż. i M. M. wspólników spółki cywilnej [...] o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. M., P. Ż. i M. M. wspólników spółki cywilnej [...] na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie wykonanego obiektu budowlanego z pomieszczeniem technicznym i gospodarczym postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji. W skardze na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie wykonanego obiektu budowlanego z pomieszczeniem technicznym i gospodarczym, M. M., P. Ż. i M. M., wspólnicy spółki cywilnej [...] (dalej: skarżący) wnieśli o wstrzymanie wykonania wskazanej decyzji. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazali, że wykonanie zaskarżonej decyzji, a w konsekwencji rozbiórka obiektu budowlanego z pomieszczeniem technicznym i gospodarczym posadowionego na działce dzierżawionej przez skarżących doprowadzi do powstania po ich stronie zarówno znacznej szkody, jak i trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący zawarli umowę dzierżawy działki nr [...],[...], obręb P. we W. w celu prowadzenia działalności gastronomicznej w postaci baru sezonowego usytuowanego na nadbrzeżu O., zaś obiekt budowlany z pomieszczeniem technicznym i gospodarczym, którego dotyczy zaskarżona decyzja stanowi niezbędny element tego baru. Umowę zawarto do 11 grudnia 2019 r. z możliwością jej przedłużenia na czas nieoznaczony. Skarżący planowali w związku z tym prowadzenie działalności na tej działce przez dłuższy czas. Konieczność rozbiórki obiektu w ocenie skarżących narazi ich na poniesienie znacznej szkody. Skarżący podkreślili, że wykonanie decyzji naraża ich na koszty prac rozbiórkowych, składowania elementów obiektu oraz prac związanych z ponownym posadowieniem obiektu na działce po uzyskaniu stosownych zgłoszeń. Ponadto, jeżeli postępowanie sądowe nie zakończy się przed rozpoczęciem nowego sezonu narazi to skarżących na znaczną szkodę oraz skutki niemożliwe do odwrócenia. Nawet korzystne dla skarżących rozstrzygnięcie sądu, ale wydane po zakończeniu okresu letniego, pozostanie bez znaczenia dla możliwości prowadzenia działalności przez skarżących w sezonie letnim w bieżącym roku. Powstałe straty nie zostaną natomiast zniwelowane w razie późniejszego wzruszenia zaskarżonego aktu. Dodatkowo skarżący podkreślili, że obiekt budowlany objęty nakazem rozbiórki spełnia wszelkie normy bezpieczeństwa i posadowiony został zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zatem wstrzymanie wykonania decyzji nie spowoduje zagrożenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z tego przepisu spoczywa na wnioskodawcy, przy czym wypada podkreślić, iż przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia. Na stronie składającej wniosek w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. ciąży obowiązek uprawdopodobnienia, że zachodzą warunki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności. Nie jest wystarczające powtórzenie we wniosku treści przepisu. Rzeczą sądu jest zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę i wynikające z akt sprawy przemawiają za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji i przy takim badaniu wniosku i argumentów strony sąd winien dodatkowo rozważyć z urzędu, czy nie zachodzą inne okoliczności uzasadniające wniosek. Podkreślenia wymaga, iż w przypadku decyzji o rozbiórce ustawodawca nie przewidział automatyzmu wstrzymywania wykonalności decyzji. Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie oznacza, iż sąd jest zobligowany w każdym przypadku - niezależnie od okoliczności sprawy - uwzględnić wniosek strony skarżącej. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Przyjmuje się, że "znaczna szkoda" to taka, szkoda, majątkowa, a także niemajątkowa, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z 3 VIII 2006 r. sygn. akt II SA/Bk 352/06; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 VIII 2014 r. sygn. akt II OZ 752/14). Tym samym, przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonaniem aktu (por. postanowienie NSA z 9 marca 2005 r. sygn. akt II OZ 52/05). W realiach niniejszej sprawy skarżący wskazali, że rozbiórka obiektu budowlanego z pomieszczeniem technicznym i gospodarczym, który stanowi istotny element baru sezonowego, w którym skarżący prowadzą działalność gastronomiczną, naraża ich na straty spowodowane niemożnością prowadzenia działalności w zbliżającym się szczytowym sezonie letnim. Biorąc pod uwagę okoliczności sprawy w ocenie sądu należy przyjąć, iż rozbiórka przedmiotowego obiektu – parterowego obiektu o konstrukcji drewnianej i dachem pokrytym papą o wymiarach w rzucie 6,3m na 2,5m i wysokości od 2,56m do 2,7m, bez otworów okiennych, z dwoma drzwiami, w którym znajduje się zbiornik na wodę oraz zbiornik na ścieki, a także przechowywane są różne przedmioty - nie spowoduje po stronie skarżących wyrządzenia znacznej szkody. Wskazać przy tym należy, że skarżący nie uprawdopodobnili, iż wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować znaczną szkodę, gdyż nie wskazali konkretnej wysokości tej szkody, kosztów realizacji obiektu budowlanego objętego zaskarżoną decyzją, ani przewidywanych kosztów związanych z jego rozbiórką. Biorąc jednak pod uwagę okoliczności sprawy, w tym funkcję jaką pełni przedmiotowy obiekt budowlany, w którym mieści się zbiornik na wodę oraz zbiornik na ścieki, a także przechowywane są różne przedmioty, w ocenie sądu wykonanie zaskarżonej decyzji i rozbiórka obiektu budowlanego nie musi spowodować konieczności rezygnacji z działalności gastronomicznej. Nie bez znaczenia pozostaje również fakt, iż obiekt jest drewniany, pokryty papą oraz posadowiony na gruncie, mocowania pod słupy wbite zostały w grunt na głębokość ok. 30 cm, co ma wpływ na ocenę kosztów budowy i rozbiórki oraz możliwości wyrządzenia szkody na skutek wykonania zaskarżonej decyzji. Ocena ta zaś prowadzi sąd do wniosku, iż rozbiórka przedmiotowego obiektu nie spowoduje dla skarżących znacznej szkody. Podkreślić przy tym należy, że samo wydanie decyzji rozbiórkowej nie uzasadnia jeszcze zasadności jej wstrzymania albowiem wziąć pod uwagę należy, czy jej wykonanie pociągnie za sobą nadzwyczajne skutki. Oczywiście decyzja rozbiórkowa z istoty swej prowadzi do unicestwienia przedmiotu, którego dotyczy, ale tenże skutek wynika z charakteru tej decyzji. Skarżący starają się wykazać, że samo istnienie obowiązku rozbiórki uzasadnia wstrzymanie wykonania decyzji rozbiórkowej. W tej sytuacji w odniesieniu do decyzji nakazującej rozbiórkę, należałoby uznać, że w każdym przypadku nałożenie na stronę obowiązku wykonania rozbiórki obiektu budowlanego, uzasadnia, niejako automatycznie, wstrzymanie wykonania decyzji będącej przedmiotem skargi do WSA. Jest to wniosek niedopuszczalny (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt II OZ 456/14 opubl. w CBOSA). Biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie sądu skarżący nie uprawdopodobnili, że w konkretnym stanie faktycznym wykonanie nakazu rozbiórki wiązać się będzie z wyrządzeniem znacznej szkody bądź trudnych do odwrócenia skutków. W tym stanie rzeczy, sąd działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. postanowił odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.