II SA/Wr 1673/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: SNSA Halina Kremis (sprawozdawca) Sędziowie: WSA Anna Siedlecka As. WSA Alicja Palus Protokolant: Izabela Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2005 r. sprawy ze skargi B. R.-O. i J. T. decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 7 czerwca 2002 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu pierwszej instancji udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oddala skargę. W toku przeprowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. postępowania w dniu 15 kwietnia 2002 r. wydano decyzję (Nr [...]), na mocy której udzielono właścicielom Pralni Chemicznej A w K. przy ul. C. 29, B. R.-O. i J. T. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych polegających na nadbudowie rozbudowanej Pralni Chemicznej przy ul. C. 29 w K. W podstawie prawnej organ przywołał art. 51 ust. 10 Prawa budowlanego. Na uzasadnienie wskazał, że przeprowadzone, po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny poprzednich orzeczeń, postępowanie w sprawie wyjaśniło, iż inwestor nie prowadził postępowania po wstrzymaniu robót przez nadzór budowlany, co wynika z dziennika budowy. Nadto dowody zgromadzone w sprawie pozwoliły na ustalenie, że tylko jedno okno kuchenne J. B. przylega do rozbudowanej pralni chemicznej, a inwestorzy przedłożyli dokumentację zgodną z wymogami. W ustawowo zakreślonym terminie decyzja została oprotestowana przez J. B., który podniósł, iż zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca oraz sprzeczna z postanowieniami zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2001 r. Skarżący wniósł o zmianę decyzji organu pierwszej instancji oraz doprowadzenie budowy do stanu sprzed 10 marca 1999 r. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu, decyzją z dnia 7 czerwca 2002 r. (nr [...]), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, po rozpatrzeniu odwołania J. B. od opisanej decyzji, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Na uzasadnienie organ odwoławczy wskazał, że w wyniku przeprowadzonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w dniu 10 marca 1999 r. oględzin terenu budowy obejmującej rozbudowę istniejącej pralni chemicznej przy ul. C. 29 w K., ustalono, iż rozpoczęte roboty prowadzone są na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 1 października 1998 r. Nr [...]. W trakcie kontroli stwierdzono, iż roboty budowlane wykonano zgodnie z wydaną decyzją o pozwoleniu na budowę i zatwierdzoną dokumentacją. Jedynymi uchybieniami jakie zauważono i zapisano w protokole sporządzonym na okoliczność oględzin był brak dziennika prowadzonej budowy, brak oświadczenia kierownika budowy oraz brak tablic informacyjnych. Postanowieniem z dnia 10 marca 1999 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy prawo budowlane, wstrzymał prowadzenie przedmiotowych prac ze względu na dokonanie przez inwestorów samowolnej zmiany zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę projektu budowlanego, poprzez wykonanie nadbudowy parteru. Następnie decyzją z dnia 8 kwietnia 1999 r. Nr [...] organ pierwszej instancji nakazał inwestorom - wspólnikom Spółki Cywilnej Ekologiczna Pralnia Chemiczna A, uzyskać pozwolenie na wznowienie robót budowlanych przy nadbudowie piętra na parterowym obiekcie przy ul. C. nr 29 w K., poprzez dostarczenie w terminie do 31 maja 1999 r. określonych dokumentów. W związku z wykonaniem przez zobowiązanych czynności nakazanych w decyzji, organ pierwszej instancji decyzją z dnia 13 maja 1999 r. Nr [...] udzielił pozwolenia na wznowienie wstrzymanych robót budowlanych polegających na nadbudowie piętra. W toku postępowania odwoławczego, wszczętego na podstawie odwołania J. B., decyzją z dnia 8 października 1999 r. Nr [...], utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W wyniku skargi J. B. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2001 r. uchylił decyzje obu instancji. Ponownie rozpoznając sprawę, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. kwestionowaną decyzją udzielił właścicielom Pralni Chemicznej A w K. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych polegających na nadbudowie rozbudowanej Pralni Chemicznej przy ul. C. 29 w K., od której po raz kolejny odwołał się sąsiad. Po dokonaniu analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, organ odwoławczy stwierdza, iż odwołanie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu wyroku z dnia 2 kwietnia 2001 r. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał na fakt, iż organy nadzoru budowlanego nie ustaliły jednoznacznie zakresu samowolnie przeprowadzonych robót przy rozbudowie spornego obiektu budowlanego. Ustalenia dokonane podczas kontroli w dniu 10 marca 1999 r. nie korespondują z wydanymi w sprawie orzeczeniami administracyjnymi. Organ wskazuje, iż dopiero w postanowieniu z dnia 10 marca 1999 r. jest mowa o samowolnym odstępstwie od zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę projektu. Jednakże, jak zauważa Sąd w uzasadnieniu wyroku, a czego nie sposób podważyć, pomimo niewątpliwego wniosku, iż inwestorzy nadbudowali, bez wymaganego pozwolenia na budowę parter obiektu, szczegółowo nie ustalono zakresu dokonanej samowoli budowlanej. W ocenie Sądu określoną część obiektu inwestorzy wybudowali bez wymaganego pozwolenia, co oznacza, iż w tym stanie faktycznym konkretyzacji podlegał jedynie przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.), według którego właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Sąd zwrócił również uwagę, że prawo budowlane poza przedawnieniem nakazania rozbiórki, określonym w art. 49, nie przewiduje innego sposobu znoszenia skutku samowoli budowlanej. Pomimo ponownie przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji postępowania w sprawie rozbudowy Ekologicznej Pralni Chemicznej A przy ul. C. 29 w K., wbrew orzeczeniu Sądu, nie dokonano ustaleń co do zakresu samowolnie wykonanych prac, a przede wszystkim nie orzeczono likwidacji skutków samowoli budowlanej, naruszającej zarówno przepisy prawa budowlanego, jak i interes skarżącego J. B. Wobec faktu, iż zaskarżona decyzja narusza ustalenia dokonane przez Naczelny Sąd Administracyjny, będące dla organów instancji wiążące, a odnoszące się przede wszystkim do orzeczenia co do samowolnie wykonanej nadbudowy, na podstawie przepisu art. 48 ustawy Prawo budowlane, jako jedynego właściwego w przedmiotowej sprawie oraz z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, organ orzekł jak w sentencji. Na ostateczną decyzję w sprawie skargę do sądu administracyjnego złożyli B. R.-O. i J. T., wspólnicy spółki A. Wskazali, że pierwotna decyzja o pozwoleniu na budowę obejmowała tak parter jak i piętro (choć przyznali, że w mniejszym w stosunku do obecnego wymiarze). Nadto wskazali, że ich zdaniem nie popełniono żadnego wykroczenia w sprawie spornego okna, bo tylko okno kuchenne uczestnika przylega do rozbudowanej pralni. W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację zaprezentowaną w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skarga jest nieuzasadniona, a to musi doprowadzić do jej oddalenia. Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczy mi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej w skrócie "upsa" – Dz. U. Nr 153, poz. 1270), w tym także na decyzje wydane na podstawie norm prawa budowlanego. Z taką kontrolą mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Jak wynika z dołączonych do odpowiedzi na skargę akt administracyjnych sprawa rozbudowy pralni chemicznej A jest po raz drugi przedmiotem badania przez sąd administracyjny. Wyrokiem z dnia 2 kwietnia 1999 r. (sygnatura akt II SA/Wr 1653/99) Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu uchylił decyzje obu instancji, wydane w przedmiocie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. W uzasadnieniu sąd wskazał, że "część obiektu budowlanego inwestorzy wybudowali bez wymaganego pozwolenia" ze skutkami wynikającymi w takim przypadku wprost z art. 48 i ewentualnie art. 49 Prawa budowlanego. Dodatkowo sąd wskazał także na odmienność sytuacji faktycznych, wynikających z art. 50 i 48 Prawa budowlanego. W tym miejscu należy dodać, że omówiony wyrok jest prawomocny, pozostaje w obrocie prawnym i wiąże zarówno organy orzekające w sprawie, jak i sąd dokonujący oceny legalności podjętych decyzji w sprawie (art. 170 upsa). W konsekwencji należy uznać, że zarówno treść sentencji, jak i uzasadnienie decyzji organu odwoławczego należy uznać za prawidłowe. Odnosząc się do zarzutów skargi można dodać, że wbrew jej twierdzeniom, sąd orzekając uprzednio wskazał na konieczność rozważenia stanu faktycznego zaistniałego w sprawie z uwagi na treść odnośnych przepisów prawa budowlanego, natomiast kwestia kontynuacji robót budowlanych po wydaniu postanowienia wstrzymującego te roboty, stanowiła okoliczność uboczną. Dodatkowo można wskazać, że organ pierwszej instancji nie odniósł się wcale do kwestii odległości inwestycji od nieruchomości sąsiedniej, a napisał jedynie, że chodzi o jedno okno kuchenne, co jest akurat niesporne, ale co nie daje odpowiedzi na pytanie co do prawnej możliwości realizacji inwestycji w takim rozmiarze. Natomiast z uzasadnienia postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 marca 1999 r. (nr [...]) wynika niezbicie, iż organ ten wskutek przeprowadzonej inspekcji budowy ustalił dokonanie samowolnej zmiany projektu budowlanego poprzez nadbudowę parteru. Reasumując, wobec trafności orzeczenie uchylającego zaskarżoną decyzję, skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić po myśli art. 151 upsa.