II SA/Wr 1675/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędzia NSA Bogumiła Skrzypczak, Asesor WSA Lidia Serwiniowska /sprawozdawca/, Protokolant Jolanta Pociejowska, po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi M. K. na decyzję Okręgowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. na rzecz M. K. kwotę 10 /słownie: dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Orzeczeniem z dnia [...] r. Nr [...] wydanym w wyniku uchylenia przez OWKL W. orzecz. RWKL W. nr [...], Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. uznała M. K. zdolnego do służby wojskowej według instrukcji Zdr.-Dz.U. R.P z 1992r. nr 57, poz. 278 - rozporządzenia MON z dn. 10 czerwca 1992r. Zał. nr 1 - Grupa I. Orzeczenie podjęto po przeprowadzeniu badań lekarskich w wyniku których rozpoznano u poborowego: 1.Skrzywienie przegrody nosa nie upośledzające drożności nosa - § 26 p. 3. 2.Słaba budowa ciała nie upośledzające sprawności ustroju. Wzrost 184 cm, waga 69 kg - § 1 p. 4 3.Kyfoza piersiowa z zespołem bólowym przykręgosłupowym z nieznacznym ograniczeniem ruchomości kręgosłupa - § 34 p.1 i bez § 4.Krótkowzroczność obu oczu Vop 0,08 cc - 2,5 Dsph = 0,5 i Vol 0,08 - 1,5 Dsph =0,5-§ 13 p. 2. W odwołaniu od powyższego orzeczenia M. K. zarzucił, iż wyniki badań kręgosłupa są niezgodne z wynikami które posiada. Podniósł, iż nadal odczuwa bóle i jest zmuszony zażywać lekarstwa przeciwbólowe oraz uczęszczać na rehabilitację. Nie może podnosić ciężkich przedmiotów. Również badanie wzroku jest niezgodne z orzeczeniem. Posiada okulary o grubości szkieł OP-3,0 OL-2,0, bez nich nie widzi w dal. Orzeczeniem o zdolności do służby wojskowej z dniem [...] r. nr [...] Okręgowa Wojskowa Komisja Lekarska we W., na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 26 ust. 1 i art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej /Dz.U. z 1992 nr 4 poz. 16/ oraz § 6 pkt 1 i § 32 ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach /Dz.U. nr 57 poz. 278 z póź. zm./ utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. W motywach orzeczenia wyjaśniono, iż stwierdzone schorzenia oraz obecny stopień ich nasilenia ustalony w wyniku przeprowadzonych badań lek. specjalistycznych /ortopedyczne, okulistyczne, laryngologiczne, neurologiczne oraz rtg kręgosłupa odcinka L-S/ tj: 1.Kyfoza odcinka piersiowego kręgosłupa z przykręgosłupowym zespołem bólowym bez odchyleń w przedmiotowym stanie neurologicznym nieznacznie ograniczające ruchomość kręgosłupa wg § 34 p. 1 2.Krótkowzroczność obu oczu. V-odex-0,08 cc-2,5 Dsph=0,5, V;osin-0,08 cc 1,5 Dsph=0,5 wg § 13 p. 2 3.Skrzywienie przegrody nosa nie upośledzające drożność nosa wg § 26 p. 3 - z zał. nr 1 do w.w rozp. MON kwalifikuje do wyżej ustalonej kategorii zdolności do służby wojskowej. Również stwierdzona słaba budowa ciała wzrost 184 cm, 69 kg wg § 1 p. 4 nie powoduje niezdolności do służby wojskowej. W skardze na powyższe orzeczenie M. K. zarzucił: 1)sprzeczność istotnych ustaleń Komisji Lekarskiej z treścią zebranego w sprawie materiału; 2)niezgodność z prawem decyzji przez to, że: - odnośnie kręgosłupa orzeczenie wymienia tylko kyfozę odcinka piersiowego. Natomiast zupełnie pomija skrzywienie odcinka kręgosłupa lędźwiowego. Oba skrzywienia powodują ból, zwłaszcza przy dźwiganiu, schylaniu, szybkim chodzeniu i bieganiu. Wskutek tego są trudności przy rannym wstawaniu z łóżka, w tym momencie występują wyraźne bóle. Zgodnie ze wskazaniami ortopedy i chirurgii urazowej muszę uprawiać każdego ranka tzw. lekką gimnastykę w pozycji leżącej oraz masaże, parafinę, diadynamik, przy czym schorzenie to z biegiem wieku będzie się pogarszało, bóle coraz większe. Według tego ortopedy choroba ta jest nieuleczalna. - zaniżenie Dsph obu oczu, jest niezgodne z wynikami badań oczu przeprowadzanych przez lekarza okulistę. Skarżący musi, zgłaszać się co dwa lata na badania kontrolne obu oczu. Wskutek skrzywienia przegrody nosa skarżący ciężko oddycha, powtarza się kichanie i katar. Skarżący wywodzi, iż z powyższych faktów i okoliczności wynika, że stopień schorzenia jest znacznie wyższy, niż to zakwalifikowała komisja odwoławcza. Przeprowadzone badania lekarskie fizycznie nasuwały wiele niejasności, stąd dotychczas wydano - 5-ć orzeczeń Komisji Lekarskich. Jednak zdolność do czynnej służby wojskowej jest nadal co najmniej wątpliwa, przede wszystkim ze względu na stan chorobowy kręgosłupa, wyżej przedstawiony. Skoro Komisja Lekarska bezspornie stwierdza "Słaba budowa ciała", to wobec tego fakt ten jest również istotny w całej sprawie. Tym bardziej , że skarżący szybko się męczy, po wysiłku, szybkim chodzie a zwłaszcza w czasie wchodzenia pod górę. W takim razie zaskarżone orzeczenie powinno uznać skarżącego za niezdolnego do służby wojskowej. W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska wniosła o jej oddalenie jako niezasadnej, ponieważ ustalenie stanu zdrowia M. K. oparto na wynikach specjalistycznych badań lekarskich przeprowadzonych przez lekarzy upoważnionych do badań dla orzeczniczych WKL, a ustalenia zdolności do służby wojskowej dokonano zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach /Dz.U. nr 57, poz. 278 z póź. zm./. W wyniku badania radiologicznego i ortopedyczno-traumtologicznego rozpoznano pogłębienie kyfozy odcinka piersiowego kręgosłupa z przykręgosłupowym zespołem bólowym bez odchyleń w przedmiotowym stanie neurologicznym /objawy korzeniowe ujemne/ nieznacznie ograniczające ruchomość kręgosłupa. Badający lekarz specjalista chorób oczu stwierdził u skarżącego krótkowzroczność obu oczu, z ostrością wzroku oka prawego = 0,08, a po korekcji szkłami 2,5 Dsph+ 0,5 i oka lewego = 0,08, a po korekcji szkłami 1,5 Dsph + 0,5. Dla potrzeb orzeczniczych wielkość korekcji ostrości wzroku szkłami optycznymi ustala się do 0,5 i mogą być różnice /"zaniżenie Dsph"/ jeżeli okulista określa maksymalną możliwą korekcję. Lekarz laryngolog stwierdził, że skrzywienie przegrody nosa, nie upośledza jego drożności. W czasie kichania i kataru, objawów nieżytu błony śluzowej nosa zwykle zdarzają się trudności w oddychaniu przez nos. U M. K. stwierdzono słabą budowę ciała, tj. pewną niedowagę w stosunku do wzrostu, nie stwierdzono przy tym dysproporcji w budowie ani też upośledzenia wydolności oddechowo-krążeniowej. Stwierdzone zmiany w stanie zdrowia badanego mieszczą się znaczeniowo w zakresie odpowiednio - § 34 p. 1, § 13 p. 2, § 26 p. 3 i § 1 p. 4 załącznika nr 1 do wymienionego rozporządzenia co uzasadnia orzeczenie kategorii A zdolności do służby wojskowej. W czasie postępowania orzeczniczego komisje lekarskie nie miały danych, które poddawałyby w wątpliwości wiarygodność wyników specjalistycznych badań lekarskich. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm./,. Ustawa ta jednakże utraciła moc z chwilą wejścia w życie, z dniem 1 stycznia 2004r. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. Nr 153, poz. 1271 /art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. Nr 153, poz. 1271/. Art. 97 § 1 tych Przepisów wprowadzających /.../ stanowi, że "Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". W świetle przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności decyzji z prawem materialnym oraz przepisami postępowania administracyjnego. Sąd nie może oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej, chyba że wynika to z przepisu prawa. Skarga jest zasadna. Podstawą materialno-prawną rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie były przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach wraz z załącznikiem nr 1 - wykaz chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej /Dz.U. Nr 57, poz. 278 z póź. zm./. Według § 2 tegoż rozporządzenia orzeczenie o zaliczeniu danej osoby do jednej z kategorii, o których mowa w § 1 właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do odpowiedniego rodzaju służby wojskowej z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej - według wykazu chorób i ułomności stanowiącego załącznika nr 1 do rozporządzenia. Komisja lekarska wydaje orzeczenie na podstawie badania lekarskiego według kategorii i kryteriów, o których była mowa wyżej oraz na podstawie dokumentacji lekarskiej i innych dokumentów mających znaczenie w sprawie, w szczególności dotyczących przebiegu i warunków pełnienia służby wojskowej przez osobę badaną o ile taką służbę już pełniła. W uzasadnionych wypadkach komisja lekarska może wydać orzeczenie wyłącznie na podstawie posiadanej dokumentacji lekarskiej /§ 18 ust. 1 i 2 cyt. rozporządzenia/. Komisja odwoławcza orzeka na podstawie dokumentacji znajdującej się w aktach orzeczniczo-lekarskich i tylko w razie potrzeby może przeprowadzić ponowne badania lekarskie a także skierować badanego na obserwację szpitalną. Komisja może przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania komisji, która wydała orzeczenie /§ 32 ust. 1 i 2 cyt. rozporządzenia/. W § 19 ust. 1 pkt 3 tego rozporządzenia stwierdza się, że orzeczenia wojskowych komisji lekarskich powinny zawierać szczegółowe uzasadnienie. Przepis art. 107 § 3 kpa stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowody na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innych dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podejmowanie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego /art. 7 i art. 77 § 1 kpa/. Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona /art. 80 kpa/. W niniejszej sprawie Komisja Odwoławcza naruszyła powyższe zasady procedury administracyjnej w stopniu wpływającym na wynik sprawy. W piśmie z dnia [...]r. skarżący zakwestionował orzeczenie Komisji I instancji mocą którego uznano poborowego zdolnym do służby wojskowej - Grupa I. Skarżący podniósł, iż wyniki badania kręgosłupa są niezgodne z wynikami które posiada. Opisał dolegliwości związane z tym schorzeniem. Skarżący nie zgodził się również z wynikami badania oczu. Wskazał, iż szkła jego okularów mają OP-3,0 OL-2,0. Wniesienie odwołania powoduje przejęcie kompetencji do załatwienia sprawy przez organ odwoławczy. Stąd podstawowym zadaniem organu II instancji jest ponowne rozpatrzenie danej sprawy. Jak wynika z akt sprawy komisja odwoławcza podjęła orzeczenie wyłącznie na podstawie posiadanej dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej. W uzasadnieniu decyzji nie podano jakie okoliczności przesądziły o zbędności przeprowadzenia dodatkowych badań. Organ II instancji nie odniósł się w żaden sposób do argumentów podniesionych, przez skarżącego, w odwołaniu. Nie wskazano czy skarżący przedstawił własną dokumentację medyczną. Jeżeli skarżący istotnie ją przedłożył obowiązkiem Komisji Odwoławczej było rzetelne odniesienie się do nich a przede wszystkim wskazanie powodów odmowy wiarygodności tym dowodom /art. 80 kpa/. Komisja I instancji rozpoznała u poborowego schorzenia z : § 26 p. 3 - skrzywienie przegrody nosa nie upośledzające drożności nosa. § 13 p. 2 - krótkowzroczność obu oczu Vop 0,08 cc-2,5 Dsph=0,5 i V ol 0,08-1,5 Dsph= 0,5. § 1 p. 4 - słaba budowa ciała nie upośledzająca sprawności ustroju. Wzrost 184 cm, waga 69 kg. § 34 p. 1 - kyfoza piersiowa z zespołem bólowym przykręgosłupowym z nieznacznym ograniczeniem ruchomości kręgosłupa. Cytowane wyżej rozporządzenie w § 13 p. 2 wymienia ostrość wzroku każdego oka co najmniej 0,5 z korekcją szkłami sferycznymi wklęsłymi lub wypukłymi do 3,0 D lub cylindrycznymi wklęsłymi lub wypukłymi do 1,0 D. jako kwalifikujące kategorię zdrowia "A". Do kategorii zdrowia "A" kwalifikuje także schorzenie wymienione w § 26 p. 3. "Skrzywienie przegrody nosowej nie upośledzające drożności nosa". W § 34 p. 1 rozporządzenia wymieniono skrzywienie i wady kręgosłupa, wrodzone lub nabyte, nie upośledzające lub upośledzające nieznacznie sprawność ustroju jako kwalifikując kategorię zdrowia "A". Z kolei p. 2 § 34 wskazuje, iż skrzywienie i wady kręgosłupa, wrodzone lub nabyte upośledzające sprawność ustroju, kwalifikuje poborowego do kategorii "D" - niezdolny do służby wojskowej /.../ w czasie pokoju. Komisja Odwoławcza rozpoznając ponownie sprawę nie wyjaśniła różnicy między obu tymi rozporządzeniami i nie dokonała oceny stanu zdrowia skarżącego w konkretnych kategoriach - dopuszczając się naruszenia art. 107 § 3 kpa. Również organ odwoławczy nie dokonał powyższych czynności przy rozpoznanym schorzeniu z § 1 p. 4 cyt. rozporządzenia, wymienia on słabą budowę ciała jako kwalifikującą kategorię zdrowia "A". Natomiast pkt 5 § 1 wskazuje słabą budowę ciała upośledzającą sprawność ustroju kwalifikującą poborowego do kategorii zdrowia "D". Obowiązkiem każdego organu administracji jest jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji co wypływa z zasad ogólnych wyrażonych w art. 9 kpa /zasada udzielania informacji/ oraz art. 11 kpa /zasad przekonywania czyli wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia /. W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy uchybił temu obowiązkowi. Mając na względzie wyżej powiedziane, Sąd uznał, że zaskarżone orzeczenie nie może się ostać w obrocie prawnym. Stąd też na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach zostało oparte na podstawie art. 55 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm./ w związku z art. 97 § 2 Przepisów wprowadzających /.../. Sąd nie orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Dotąd bowiem przez przeszło trzy lata zaskarżonej decyzji nie wykonano. Rozstrzygnięcie Sądu natomiast, choć nieprawomocne pozwala przyjąć, że właściwy organ administracji wojskowej nie wyda karty powołania. Nadto ani skarżący, ani jego pełnomocnik nie przedstawili swego stanowiska w tym względzie.