II SA/Wr 1677/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak, Asesor WSA Lidia Serwiniowska /sprawozdawca/, Protokolant Aleksandra Markiewicz, po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi K. Ł. na decyzję Okręgowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą; II. zasądza od Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. na rzecz K. Ł. kwotę 10 /słowie: dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. wstrzymuje wykonanie zaskarżonej decyzji. Orzeczeniem Nr [...] z dnia [...]r. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w Ł. uznała K. Ł. za zdolnego do służby wojskowej przyznając kategorię A. Komisja rozpoznała u poborowego: 1.Zespół neurasteniczno-depresyjny - § 67 p. 1. 2.Przebyte złamanie lewego podudzia w wywiadzie - § 76 p. 1. Stwierdzono, że powyższe schorzenia nie powodują niezdolności do służby wojskowej. W uzasadnieniu orzeczenia podano, iż ustaleń powyższych dokonano w oparciu o przeprowadzone badania specjalistyczne i dodatkowe, zgodnie z obowiązującymi przepisami - podstawa Rozp. MON z dn. 10 czerwca 92r. Dz.U. RP Nr 57 poz. 278 - zał. Nr I. W złożonym odwołaniu K. Ł. zakwestionował wydane orzeczenie. Wniósł o ponowną komisję lekarską w Okręgowej Komisji Lekarskiej we W . Podał, że stan zdrowia nie pozwala mu na dalsze kontynuowanie nauki. Orzeczeniem Nr [...] z dnia [...]r. Okręgowa Wojskowa Komisja Lekarska we W., na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 26 ust. 1 i art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej /Dz.U. z 1992r. nr 4 poz. 16/ oraz § 6 pkt 1 i § 32 ust. 1 -3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach /Dz.U. nr 57, poz. 278 z póź. zm./ utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu podano, iż stwierdzone schorzenia oraz obecny stopień ich nasilenia ustalony w wyniku przeprowadzonych badań lekarsko-specjalistycznych /psychiatryczne, ortopedyczne, neurologiczne, okulistyczne, otolaryngologiczne/ tj. 1.zespół neurasteniczno-depresyjny zakwalifikowany przez badającego lek. psychiatry wg § 67 p. 1 a więc nieznacznie upośledzający zdolności adaptacyjne oraz 2.przebyte złamanie lewego podudzia bez odchyleń w przedmiotowym stanie ortopedycznym wg § 76 p. 1 z załącznika nr 1 do w/w rozp. MON nie powodują niezdolności do służby wojskowej. W skardze na powyższe orzeczenie K. Ł. zarzucił, iż kolejna komisja nie uwzględniła całości jego historii choroby. Wojskowa Komisja we W. nie posiadała zaświadczenia o pobycie w szpitalu dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w W . Obecnie do poprzednich chorób dołączyło krwotoczne zapalenie żołądka. Uważa, że ogólny stan jego organizmu jak i stan zdrowia psychicznego wyklucza pobyt w wojsku. W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. wniosła o jej oddalenie jako niezasadnej, ponieważ ustalenie stanu zdrowia K. Ł. oparto na wynikach specjalistycznych badań lekarskich przeprowadzonych przez lekarzy upoważnionych do badań dla potrzeb orzeczniczych WKL, a ustalenia zdolności do służby wojskowej dokonano zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach /Dz.U. nr 57, poz. 278 z póź. zm./. Badający dla potrzeb orzeczniczych lekarz specjalista psychiatra rozpoznał zespół neurasteniczno-depresyjny, proponując § 67 p. 1 /nieznacznie upośledzający zdolność adaptacji/ załącznika nr 1 w/w rozporządzenia, co uzasadnia orzeczenie kategorii "A" zdolności do służby wojskowej. Specjalista ortopeda-traumatolog rozpoznał przebyte złamanie lewego podudzia bez odchyleń w przedmiotowym stanie ortopedycznym, co mieści się z zakresie pojęciowym § 76 p. 1 w/w załącznika i nie może stanowić podstawy uznania niezdolnym do służby wojskowej. Skarżący nie przedstawił komisjom lekarskim dokumentacji medycznej dotyczącej pobytu w Szpitalu dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w W. i ustalonego tam rozpoznania. Podał natomiast badającemu psychiatrze, że leczy się od [...]r. i przedstawił zaświadczenie lekarskie stwierdzające rozpoznanie nerwicy depresyjnej. Jeżeli od czasu ostatniego ustalenia zdolności do służby wojskowej stan zdrowia skarżącego uległ istotnemu pogorszeniu - jak pisze "dołączyło się" krwotoczne zapalenie żołądka - może on zwrócić się z wnioskiem do wojskowego komendanta uzupełnień o ponowne ustalenie zdolności do służby wojskowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm./. Ustawa ta jednak utraciła moc z chwilą wejścia w życie, z dniem 1 stycznia 2004r. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. Nr 153, poz. 1271 /art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. Nr 153, poz. 1271/. Art. 97 § 1 tych Przepisów wprowadzających /.../ stanowi, że "Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". W świetle przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności decyzji z prawem materialnym oraz przepisami postępowania administracyjnego. Sąd nie może oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej, chyba że wynika to z przepisu prawa. Skarga jest zasadna. Podstawą materialno-prawną rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie były przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach wraz z załącznikiem nr 1 - wykaz chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej /Dz.U. nr 57, poz. 278 z późn. zm./. Według § 2 tegoż rozporządzenia orzeczenie o zaliczeniu danej osoby do jednej z kategorii, o których mowa w § 1 właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do odpowiedniego rodzaju służby wojskowej z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej według wykazu chorób i ułomności stanowiących załącznik nr 1 do rozporządzenia. Komisja lekarska wydaje orzeczenie na podstawie badania lekarskiego według kategorii i kryteriów, o których była mowa wyżej oraz na podstawie dokumentacji lekarskiej i innych dokumentów mających znaczenie w sprawie, w szczególności dotyczących przebiegu warunków pełnienia służby wojskowej przez osobę badaną, o ile taką służbę już pełniła. W uzasadnionych przypadkach komisja lekarska może wydać orzeczenie wyłącznie na podstawie posiadanej dokumentacji lekarskiej /§ 18 ust. 1 i 2 cyt. rozporządzenia/. Komisja odwoławcza orzeka w zasadzie na podstawie dokumentacji znajdującej się w aktach orzeczniczo-lekarskich i tylko w razie potrzeby może przeprowadzić ponowne badania lekarskie, a także skierować badanego na obserwację szpitalną. Komisja może również przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania komisji, która wydała orzeczenie /§ 32 ust. 1 i 2 cyt. rozporządzenia/. W § 19 ust. 1 pkt 3 tego rozporządzenia stwierdza się, że orzeczenia wojskowych komisji lekarskich powinny zawierać szczegółowe uzasadnienie. Przepis art. 107 § 3 kpa stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podejmowanie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego /art. 7 i art. 77 kpa/. Organ administracji państwowej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona /art. 80 kpa/. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wydane w sprawie decyzje naruszają powyższe zasady procedury administracyjnej w stopniu wpływającym na wynik sprawy. Komisja I instancji rozpoznała u poborowego schorzenia z § 67 p. 1 i § 76 p. 1 rozporządzenia. Cytowane wyżej rozporządzenie w § 67 p. 1 wymienia nerwice /w tym także narządowe/ nieznacznie upośledzające zdolności adaptacyjne jako kwalifikujące kategorię zdrowia "A". Z kolei p. 2 § 67 wskazuje, iż nerwice /w tym także narządowe/ znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne, rokujące wyleczenie lub istotną poprawę kwalifikuje poborowego do kategorii "D" - niezdolny do służby wojskowej /.../ w czasie pokoju. Natomiast § 76 p. 1 wymienia zniekształcenia kości miednicy, obręczy barkowej i kończyn /wrodzone, po złamaniach i po stanach zapalnych/ bez upośledzenia sprawności ruchowej jako kwalifikujące kategorię zdrowia "A". Punkt 2 § 76 wskazuje, iż zniekształcenia kości miednicy, obręczy barkowej i kończyn /wrodzone, po złamaniach i po stanach zapalnych/ nieznacznie upośledzające sprawność ruchową zalicza poborowego do kategorii "A" zdolny do służby wojskowej /"D" - niezdolny do służby wojskowej /.../ w czasie pokoju. Przede wszystkim zauważyć należy, że zarówno decyzja wydana przez organ I instancji jak i decyzja wydana w wyniku rozpatrzenia odwołania przez organ II instancji zawiera jedynie wskazanie jednostki chorobowej z przypisaniem odpowiednich paragrafów załącznika do omawianego rozporządzenia oraz stwierdzenie o zaliczeniu poborowego do kategorii zdolności do służby wojskowej, co w żadnym wypadku nie czyni zadość omawianym wyżej wymogom przepisów kpa i cytowanego rozporządzenia. W sytuacji gdy rozporządzenie wymienia określoną jednostkę chorobową, której nasilenie kwalifikuje poborowego do kategorii "A" lub "D" organ orzekający ze szczególną starannością powinien uzasadnić swoje rozpoznanie. W konkretnym przypadku rozpoznano nerwice /w tym także narządowe/ nieznacznie upośledzające zdolności adaptacyjne jako kwalifikujące kategorię zdrowia "A" /§ 67 pkt 1 cyt. rozporządzenia/. Natomiast w pkt 2 tego paragrafu wymienia nerwice /w tym także narządowe/ znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne rokujące wyleczenie lub istotną poprawę kwalifikuje poborowego do kategorii "D". Dlaczego zatem stwierdzone u skarżącego schorzenie powoduje "jednak nieznacznie upośledzenie zdolności adaptacyjne" a nie "znacznie, upośledzające zdolności adaptacyjne" nie wiadomo ani skarżącemu ani sądowi. Wskazywać to natomiast powinno szczegółowo uzasadnienie orzeczenia. Podobne uwagi należy odnieść do rozpoznania schorzenia z § 76. Ponadto nie odniesiono się w żaden sposób do przedłożonego, przez skarżącego, zaświadczenia Poradni Neurologiczno-P/Padaczkowej z dnia [...]r. Nie wskazano powodów odmowy wiarygodności temu dowodowi /art. 80 kpa/. Rozpatrując ponownie sprawę organ orzekający powinien usunąć wyżej wskazane uchybienie oraz mieć na uwadze dokumentację medyczną, którą skarżący dołączył do wniesionej skargi. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach zostało oparte na podstawie art. 55 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm./ w związku z art. 97 § 2 Przepisów wprowadzających /.../. Sąd wstrzymał w całości wykonanie zaskarżonej decyzji /art. 152 - Prawo o postępowaniu /...// ponieważ ewentualne wykonanie decyzji mogłoby pociągnąć za sobą niekorzystne dla skarżącego skutki.