II SA/Wr 1687/03

WyrokWSA we Wrocławiu2005-10-20

Skład orzekający: Andrzej Cisek, Mieczysław Górkiewicz, Anna Siedlecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego ma obowiązek nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, nawet jeśli inwestor uzyskał decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w trakcie budowy?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego ma obowiązek nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego. Uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w trakcie budowy lub posiadanie pozwolenia na budowę innego obiektu na tej samej działce nie wyłącza stosowania tego przepisu. Samowola budowlana wymaga bezwzględnego przeciwdziałania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki garażu będącego w budowie, wydanego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a następnie utrzymanego w mocy przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Inwestor rozpoczął budowę garażu bez wymaganego pozwolenia na budowę, a następnie uzyskał decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Skarżący podnosił, że garaż stanowi rozbudowę budynku mieszkalnego i jest zgodny z planem zagospodarowania przestrzennego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę M. Z. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA - Andrzej Cisek Sędzia WSA - Mieczysław Górkiewicz Sędzia WSA - Anna Siedlecka /sprawozdawca/ Protokolant - Patrycja Kikosicka-Jedrzejczak po rozpoznaniu w dniu 20 października 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi M.Z. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki obiektu garażowego w Ż. przy ulicy K. [...] na działce nr [...] oddala skargę Sygn. akt II SA/Wr 1687/03 2 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T., działając na podstawie art. 48, art. 81 ust. 1 pkt 2,art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane ( Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) nakazał M. Z. rozbiórkę budynku garażowego będącego w budowie na działce nr [...] AM33 w Ż. przy ul. K. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż w trakcie oględzin przedmiotowej działki przeprowadzonych w dniu [...]r., stwierdzono realizację budowy garażu wolnostojącego, usytuowanego dwiema ścianami przy granicach działki. Budynek wykonany został w stanie surowym otwartym. Między budynkiem garażowym a budynkiem mieszkalnym w budowie(na podstawie pozwolenia na budowę nr [...]) wykonany został łuk murowany z cegieł opierający się jedną podstawą na garażu, a drugą na budynku mieszkalnym, przy czym konstrukcja łuku nie jest związana z konstrukcją budynku mieszkalnego. Inwestor rozpoczął budowę przed uzyskaniem pozwolenia na budowę, o które wystąpił dopiero w trakcie realizacji prac budowlanych garażu. Inwestor naruszył tym samym przepis art. 28 Prawa budowlanego mówiący o tym, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30, które dotyczą obiektów budowlanych i robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę. Budowa obiektu budowlanego będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, podlega nakazowi rozbiórki stosownie do art. 48 Prawa budowlanego z 1994r. W odwołaniu od powyższej decyzji M. Z. podnosi, że wybudowany garaż jest połączony z istniejącym budynkiem mieszkalnym i stanowi jego rozbudowę. W [...]r. odwołujący uzyskał zgodę - pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego. Z chwilą gdy dowiedział się, że prowadzona budowa garażu powinna posiadać odrębne pozwolenie, inwestor wykonał niezbędną dokumentację techniczną i uzyskał pozytywną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Całość dokumentacji została złożona w Starostwie Powiatowym w T., który zawiadomił Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o prowadzonych pracach budowlanych bez zezwolenia. Odwołujący uważa, że został bardzo skrzywdzony, gdyż inwestycja ta (budowa garażu) jest rozbudową istniejącego budynku mieszkalnego i jest zgodna z planem zagospodarowania przestrzennego. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Sygn. akt II SA/Wr 1687/03 3 Organ odwoławczy podzielił w całości stanowisko Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uznając że samowola budowlana jaka miała miejsce w rozpatrywanej sprawie wymaga odpowiedniego przeciwdziałania. Ustawodawca przewidział to w regulacji art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane, obligując organ do nakazania rozbiórki takiego obiektu. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. Z. podnosi te same argumenty, które zawarte zostały w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej. Dodaje ponadto, że organy obu instancji nie starały się pomóc skarżącemu, ale zastosowały literalne brzmienie przepisu ustawy. Uważa, że wybudowany garaż stanowi rozbudowę budynku mieszkalnego i jest tylko odstępstwem od projektu. W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), skargi wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r., w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sądowa kontrola decyzji administracyjnych polega na badaniu ich zgodności z prawem, a więc zgodności z przepisami prawa materialnego, jak i przepisami prawa procesowego. Tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa Sąd władny jest wzruszyć zaskarżoną decyzję. Z istoty sądowej kontroli decyzji administracyjnych wynika, sąd orzeka wedle stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu, a wynikającego z akt administracyjnych sprawy. Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji, Sąd stwierdził, że decyzja D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. i poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. nie naruszają prawa. Sygn. akt II SA/Wr 1687/03 4 Podstawę materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane, który stanowi , iż właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Oznacza to, że pozwolenie na budowę w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego, to ostateczna decyzja administracyjna zawierająca takie pozwolenie ( art. 28 Prawa budowlanego). Powyższy przepis nie zostawia organowi nadzoru budowlanego możliwości wyboru rozstrzygnięcia, w przypadku stwierdzenia istnienia samowoli budowlanej. Przepis ten obliguje organ do wydania nakazu rozbiórki, jeśli stwierdził, że inwestor nie dysponuje w chwili orzekania o owej rozbiórce pozwoleniem budowlanym. Z powyższego wynika, że nie jest wystarczające do uznania za działanie legalne, istnienie wykonanych w trakcie robót budowlanych dokumentów przez skarżącego, takich jak dokumentacja techniczna, mapa do celów projektowych, czy też dysponowanie decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Również okoliczności takie jak to, że sporny obiekt powstał obok obiektu, na który inwestor posiadał ważne pozwolenie na budowę, nie mają istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, skoro wystarczającą przesłanką do zastosowania art. 48 Prawa budowlanego jest stwierdzenie samowoli budowlanej. Powyższy bardzo rygorystyczny przepis badał Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia 26 marca 2002r. sygn. akt SK 2/01 (OTK-A 2002/2/15) stwierdził, że Art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126ze zm.) jest zgodny z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu wyroku TK stwierdził, że samowola budowlana jest działaniem nagannym, które wymaga skutecznego wymuszenia przywrócenia stanu poprzedzającego naruszenie prawa. I takie było ratio legis regulacji przyjętej w art. 48 prawa budowlanego, niewątpliwie bezwzględnej wobec sprawy samowoli budowlanej. Radykalne rozwiązanie było reakcją ustawodawcy na wciąż narastającą skalę tego zjawiska. W tym stanie rzeczy skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło