II SA/Wr 1688/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Lidia Serwiniowska Sędziowie NSA - Jolanta Sikorska (spraw.) NSA - Andrzej Wawrzyniak Protokolant Krzysztof Caliński Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2005 r. przy udziale --- sprawy ze skargi B.. G. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 37 k ust. 9 i art. 37 l ust. 2 ustawy z dnia 14.12.1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.j. Dz. U. z 2001r., Nr 6, poz. 56 ze zm.) oraz art. 138 § 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania skarżącej B. G. od decyzji Starosty Powiatu w Ś. z dnia [...]r. Nr [...] orzekającej o odmowie przyznania skarżącej z dniem [...]r. prawa do świadczenia przedemerytalnego, Wojewoda D. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że wyżej wymienioną decyzją z dnia [...]r. Starosta Powiatu w Ś. odmówił przyznania B. G. z dniem [...]r. prawa do świadczenia przedemerytalnego, uzasadniając swoje stanowisko tym, że strona nie spełniła przewidzianych w ustawie warunków do przyznania prawa do tego świadczenia, w szczególności w dniu [...]r. nie posiadała statusu osoby bezrobotnej. W odwołaniu od tej decyzji B. G. wniosła o zmianę jej zdaniem krzywdzącej decyzji i przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego dla byłych pracowników PGR. Wyjaśniła, że do dnia [...]r. była na rencie i nie mogła przewidzieć, że po dziewięciu latach niezdolności do pracy ZUS pozbawi ją renty. Podała, że jej stan zdrowia nie pozwala na podjęcie jakiejkolwiek pracy. Dodała, że mając przyznaną rentę nie mogła rejestrować się w Urzędzie Pracy i przerwać pobierania renty. Obecnie pobiera zasiłek dla bezrobotnych, który prawie w całości przeznacza na potrzebne jej lekarstwa, a od [...]r. zostanie bez środków do życia. Obecnie ma [...]lat i nikt z uwagi na jej wiek do pracy jej nie przyjmie. Rozpatrując odwołanie organ II instancji ustalił, że B. G. ur. [...]r. zgłosiła się do Powiatowego Urzędu Pracy w Ś. w dniu [...]r. po okresie pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy od [...]r. do [...]r. oraz okresie zatrudnienia od [...]r. do [...]r. i decyzją z dnia [...]r. została uznana z dniem [...]r. za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku od dnia [...], w wysokości [...]zł miesięcznie, podlegającej waloryzacji na zasadach ustawowych. W dniu [...]r. odwołująca się złożyła w Powiatowym Urzędu Pracy w Ś. wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego dla byłych pracowników PGR. Do wniosku dołączyła szereg dokumentów potwierdzających okresy zatrudnienia, w oparciu o które organ ustalił, że w dacie złożenia wniosku, tj. w dniu [...]r. odwołująca się udokumentowała łączny okres uprawniający do emerytury wynoszący [...] lat, [...] miesięcy i [...] dni, w tym [...] lat, [...] miesiące i [...] dni zatrudnienia w Państwowym Przedsiębiorstwie Gospodarki Rolnej w S. Organ II instancji uznał odwołanie za bezzasadne. Wskazał, że zgodnie z przepisem art. 37 k ust. 9 ustawy z dnia 14.12.1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, który wszedł w życie z dniem 01.01.2002r., znowelizowany ustawą z dnia 17.12.2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz. U. z 2001r., Nr 154, poz.1793) z dnia 14.12.1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (j.t. Dz. U. Nr 6, poz. 56 z 2001r. ze zm.) pracownikowi byłego państwowego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej przysługuje świadczenie przedemerytalne, jeżeli w dniu 7 listopada 2001r. posiadał status bezrobotnego oraz spełniał łącznie następujące warunki: osiągnął wiek - co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna, posiadał okres uprawniający do emerytury - wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, 3) był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej przez okres co najmniej 10 lat, 4) zamieszkiwał w powiecie (gminie) uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym. Zgodnie z art. 37 l ust. 2 wyżej powołanej ustawy świadczenie przedemerytalne przysługuje od następnego dnia po dniu zarejestrowania się uprawnionej osoby w powiatowym urzędzie pracy albo od następnego dnia po dniu złożenia wniosku i dokumentów niezbędnych do ustalenia tych uprawnień. Skarżąca nie spełniła wyżej wymienionych warunków określonych w art. 37 k ust. 9, mimo że w dacie złożenia wniosku o świadczenie przedemerytalne, tj. [...]r. zamieszkiwała w T., leżącym w powiecie uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, posiadała okres uprawniający do emerytury wynoszący [...] lat, [...] miesięcy i [...] dni oraz była zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy w państwowym gospodarstwie rolnym przez okres [...] lat, [...] miesięcy i [...] dni i posiadała wymagany wiek wynoszący dla kobiet 50 lat, ponieważ w dniu [...]r. nie posiadała statusu osoby bezrobotnej. Nie spełniła więc wszystkich warunków określonych w wyż. cyt. przepisie, które muszą być spełnione łącznie dla nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego. Mając powyższe na uwadze uznał, że decyzję organu I instancji należało utrzymać w mocy. W skardze na powyższą decyzję skarżąca podtrzymała zarzuty i twierdzenia zawarte w odwołaniu podnosząc, że wydane w sprawie decyzje są krzywdzące. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu 17 maja 2005r. pełnomocnik organu wniósł o uchylenie wydanych w sprawie decyzji w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 marca 2005r. sygn. akt K 19/02, którym stwierdzono niekonstytucyjność zapisu art. 37k ust. 9 ustawy z dnia 14.12.1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonych decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje. Skarga została wniesiona pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), jednakże do końca 2003 r. postępowanie sądowe nie zostało zakończone. Zgodnie z art. 97 § l ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r.- Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów - Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis art. 145 § l pkt l lit. b ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) stanowi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Stosownie zaś do art. 145 a § l kpa można żądać wznowienia postępowania również gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się jednolicie, że skoro stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego została wydana decyzja, jest podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego (przesłanką wznowienia), to taka sytuacja uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji przez Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Jest bowiem zasadą, że Naczelny Sąd Administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi występowanie w sprawie przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego (z wyroku Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2002 r., III RN 200 /0l). Wyrokiem z dnia 30 marca 2005r., sygn. akt K 19/02 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że, art. 3 pkt 14 lit. f ustawy z dnia 17.12.2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz. U. z 2001r., Nr 154, poz.1793) ustalający nowe brzmienie art. art. 37k ust. 9 ustawy z dnia 14.12.1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003r., Nr 58, poz. 514 ze zm.) w części w jakiej zawiera zwrot: "w dniu 7 listopada 2001 r.", uzależniający prawo do świadczenia przedemerytalnego pracowników byłych państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej od posiadania w tym dniu statusu bezrobotnego, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskie. Przepis ten był podstawą prawną podjętych w sprawie decyzji administracyjnych. Akt normatywny uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą nie powinien być stosowany przez Sąd w odniesieniu do stanów faktycznych sprzed ogłoszenia orzeczenia Trybunału (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia 2000 r., sygn. III ZP 27/00, OSNP 2001/10/331). Skoro przepis będący postawą prawną wydanych w sprawie decyzji administracyjnych został uznany za niekonstytucyjny, stwarza to podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 a § l kpa) w związku z czym na podstawie art. 145 § l pkt l lit. b i art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku. Sąd nie orzekł w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji, gdyż nie ma ona przymiotu wykonalności (art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).