II SA/Wr 169/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryk Ożóg /spr./ Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Sikorka Sędzia (del.) WSA Grażyna Staniszewska Protokolant: Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi A. L. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną i przyznania zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę Decyzją z dnia [...]r. Nr [...]działający z upoważnienia Starosty Z. Kierownik Powiatowego Urzędu Pracy w Z. na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f, art. 13 ust.3 pkt 1, art. 6 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. t.j. 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.), zwanej dalej ustawą, oraz art. 145 § 1 pkt 5, art. 149 § 2, art. 151 § 1 pkt 2 kpa -po wznowieniu postępowania administracyjnego -uchylił decyzję własną z dnia [...]r. , Nr [...]uznającą A. L. z dniem [...]r. za osobę bezrobotną i przyznającą jej prawo do zasiłku od dnia [...]r. w wysokości 120% podstawowej wysokości zasiłku miesięcznie; oraz orzekł o utracie przez A. L. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...]r. i prawa do zasiłku z Funduszu Pracy z dniem [...]r. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że A. L. dnia [...]r. dokonała rejestracji jako osoba bezrobotna. W karcie rejestracyjnej A. L. oświadczyła, że nie prowadzi działalności gospodarczej i jej nie zawiesiła. Wobec powyższego Starosta Z. uznał A. L. za osobę bezrobotną z dniem [...]r. i przyznał jej prawo do zasiłku od dnia [...]r. A. L. wypłacono zasiłek dla bezrobotnych za okres od [...]r. do [...]r. Następnie dnia [...]r. A. L. złożyła wniosek o przyznanie pożyczki z Funduszu Pracy na podjęcie działalności gospodarczej, w którym podała, że prowadziła działalność gospodarczą na własny rachunek i którą zawiesiła w [...]r. A. L. doręczyła decyzję Burmistrza Miasta Z. z dnia [...]r. nr [...]o wykreśleniu z dniem [...]r. wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, który został dokonany w dniu [...]r. pod nr [...]. A. L. złożyła wyjaśnienie, że działalność gospodarczą rozpoczęła [...]r., co zgłosiła w ZUS i w urzędzie skarbowym, ale po dwóch miesiącach tj. [...]r., ponieważ nie było żadnego zainteresowania usługami zawiesiła działalność w ZUS. Książkę podatkową ze stanem zerowym prowadziła i zlikwidowała na koniec [...]r., o czym powiadomiła ZUS. A. L. oświadczyła, że działalność gospodarczą prowadziła zaledwie [...]miesiące i [...] dni, na co przedstawiła dowody wpłaty składek ZUS oraz że przez pozostałe lata nie prowadziła działalności gospodarczej i nie osiągnęła z tego tytułu dochodów, poza dochodami ze stosunku pracy. Z zaświadczenia z Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...]r. wynika, że A. L. zgłosiła prowadzenie działalności gospodarczej od dnia [...]r. do dnia [...]r. opodatkowaną na zasadach ogólnych. Z podatkowej księgi przychodów i rozchodów za rok [...]/[...] wynika, że w dniu [...]r. dokonano zapisu remanent początkowy (po stronie przychodów zero, po stronie wydatków zero) oraz że w dniu [...]r. dokonano zapisu remanent końcowy ( po stronie przychodów zero, po stronie wydatków zero). Z zaświadczenia ZUS Oddział w K. G. z dnia [...]r. wynika, że A. L. w okresie od [...]r. do [...]r. była objęta ubezpieczeniem społecznym z tytułu prowadzenia Zakładu Działalność Usługowo- Handlowa. Na tej podstawie uznano, że A. L. podjęła pozarolniczą działalność gospodarczą po dniu wskazanym w zgłoszeniu do ewidencji (tj. dnia [...]r.) do dnia jej wyrejestrowania (tj. do dnia [...]r.), gdyż zawieszenie działalności gospodarczej nie jest wystarczającą przesłanką do uznana danej osoby za bezrobotną. Wobec tego w dniu rejestracji ([...]r.) A. L. nie spełniała ustawowych przesłanek do uznania jej za osobę bezrobotną. W odwołaniu od tej decyzji A. L. wskazała, że w dniu rejestracji jako osoba bezrobotna tj. [...]r. oczywiste było dla niej, że nie prowadzi działalności gospodarczej oraz że w latach poprzedzających rejestrację również nie prowadziła tej działalności. W dniu tym była zdenerwowana z powodu choroby dziecka i zapomniała, że [...] lat temu otrzymała wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Natomiast o fakcie tym poinformowała urząd pracy osobiście w momencie złożenia wniosku o pożyczkę. Ponadto A. L. wskazała, że z załączonych zaświadczeń z ZUS i urzędu skarbowego jasno wynika, iż nie prowadziła działalności gospodarczej ani przed, ani też w dacie rejestracji jako osoba bezrobotna i w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Jedynym niedopatrzeniem z jej strony było to, że zapomniała wykreślić dokonany przed [...] laty wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Zadaniem A. L. posiadanie wpisu do tej ewidencji jest tylko "sprawą ewidencyjną", a prowadzenie tej działalności łączy się ściśle z obowiązkiem podatkowym i ubezpieczeniem społecznym. W dniu rejestracji w urzędzie pracy nie podlegała obowiązkowi ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, o którym mowa w dalszej części art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy. Prawo do zasiłku dla bezrobotnych uzyskała zaś z tytułu zatrudnienia w urzędach państwowych, co udokumentowała świadectwami pracy, a nie z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...]Wojewoda D. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art.13 ust. 3 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że bezsporne jest, iż A. L. dokonała rejestracji w dniu [...]r. jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku przyznanym i wypłaconym przez okres 12 miesięcy. Bezsporne jest również, że A. L. z dniem [...]r. wykreśliła z ewidencji działalności gospodarczej wpis dokonany w dniu [...]r. wskazujący jako dzień rozpoczęcia tej działalności [...]r. W myśl art. 2 ust. 1 pkt 2 lit f ustawy bezrobotny to osoba nie zatrudniona i nie wykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, która nie podjęła pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia wskazanego w ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności. Powołano się na uchwałę siedmiu sędziów NSA z dnia 16 grudnia 1996r. OPS5/96 w której stwierdzono, że osoba, która uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, może być pozbawiona statusu bezrobotnego w wyniku wznowienia postępowania w sprawie o przyznanie zasiłku dla bezrobotnego z tego powodu, że jest wpisana do ewidencji działalności gospodarczej, chyba że wykaże, iż nie podjęła pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności (ONSA1997/2/47). W nawiązaniu do tej uchwały stwierdzono, że A. L.- poza wpisem do ewidencji działalności gospodarczej- podjęła i faktycznie prowadziła tę działalność (chociaż przez krótki okres czasu), co potwierdza zaświadczenie z ZUS i urzędu skarbowego oraz wpisy w podatkowej księdze przychodów i rozchodów. Okoliczność zaś, że A. L. nie uzyskała zleceń i dochodów nie zaprzecza faktowi prowadzenia działalności gospodarczej. W związku z tym organ I instancji miał obowiązek wznowić postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...]r., bowiem wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania tej decyzji. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. L. powołała się na argumenty przytoczone w odwołaniu od decyzji organu I instancji dodatkowo wskazując, że o zawieszeniu działalności gospodarczej poinformowała ZUS i urząd skarbowy na początku [...]r., kiedy to status osoby bezrobotnej w myśl art. 2 pkt 8 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 29 grudnia 1989r. o zatrudnieniu (Dz. U Nr 75, poz. 446 ze zm.) mogła uzyskać osoba, jeżeli nie prowadziła działalności gospodarczej lub nie podlegała ubezpieczeniu społecznemu z innego tytułu. Tak więc nie sam fakt wpisania do ewidencji lecz fakt prowadzenia lub nie prowadzenia działalności gospodarczej stanowił samodzielną przesłankę ustalaną przez urzędy pracy przy nadaniu statusu osoby bezrobotnej. Także późniejsza ustawa z dnia 16 października 1991r. o zatrudnieniu i bezrobociu (Dz. U. Nr 106, poz. 457 ze zm.) uzależnia status osoby bezrobotnej od nie prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Ponadto skarżąca wskazała, że Wojewoda powołując się na wskazaną wyżej uchwałę siedmiu sędziów NSA nie wziął pod uwagę, że w dacie wydania decyzji przez organ I instancji tj. w dniu [...]r. działalność gospodarcza została już wyrejestrowana ([...]r.), a ponadto faktycznie nigdy nie była prowadzona. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z powodów podanych w uzasadnieniu ostatecznej decyzji, dodatkowo wskazując, że brzmienie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy jednoznacznie wyklucza możliwość posiadania statusu bezrobotnego przez osobę, która podejmowała działalność gospodarczą w okresie od dnia jej zgłoszenia do dnia jej wyrejestrowania, chociażby okres faktycznej działalności gospodarczej "nie pokrywał się" z okresem posiadania statusu osoby bezrobotnej. Innymi słowy aby nabyć status bezrobotnego należy zakończyć, czyli wyrejestrować tę działalność, a nie tylko czasowo ją zawiesić. Ponadto wskazano, że przepis art. 145 § 1 pkt 5 kpa nie warunkuje istnienia okoliczności uzasadniających wznowienie postępowania w dniu jego wznowienia, lecz w dniu wydania decyzji, która podlega uchyleniu po zakończeniu tego postępowania. W tej sytuacji dla sprawy nie ma znaczenia, że skarżąca wyrejestrowała działalność z dniem [...]r., natomiast zaskarżona decyzja wydana została w dniu [...]r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie jest zasadna. Art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 135, poz. 1271 ze zm. ) stanowi, że sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W świetle przepisów art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę decyzji pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem kontroli sądowej jest w niniejszej sprawie decyzja Wojewody D. o utracie przez A. L. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...]r. i prawa do zasiłku z Funduszu Pracy z dniem [...]r. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 145 § 1 pkt 5 kpa zgodnie, z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły zaś przepisy art. 13 ust. 3 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy. Z treści art. 2 ust. 1 pkt 2 lit f ustawy wynika, że status bezrobotnego może uzyskać osoba nie zatrudniona i nie wykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie, nie ucząca się w szkole w systemie dziennym, zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania (stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy), jeżeli nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania działalności albo nie podlega - na podstawie odrębnych przepisów- obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników lub zaopatrzenia emerytalnego. Natomiast z treści art. 13 ust. 3 pkt 1 ustawy wynikało, że starosta pozbawia statusu bezrobotnego osobę, która nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja jest zasadna. W niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie twierdzenie skarżącej, że faktycznie nie prowadziła działalności gospodarczej od dnia [...]r. czyli od dnia zgłoszenia tego faktu zarówno w urzędzie skarbowym jak i ZUS do dnia jej wyrejestrowania tj. do [...]r., ponieważ nie podjęła żadnej czynności podlegającej opodatkowaniu i nie uzyskała żadnych dochodów. Istotne znaczenie w tej kwestii ma zaświadczenie ZUS z dnia [...]r. stwierdzające, że skarżąca od [...]r. do [...]r. podlegała ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej oraz zaświadczenie z urzędu skarbowego z dnia [...]r. stwierdzające, że skarżąca od [...]do [...]r. zgłosiła prowadzenie usługowej działalności gospodarczej opodatkowanej na zasadach ogólnych, a także dane wynikające z prowadzonej przez skarżącą podatkowej księgi przychodów i rozchodów obejmującą okres od [...]r. do [...]r., z której wynika, że w dniu [...]r. dokonano zapisu remanent początkowy (po stronie przychodów zero, po stronie wydatków zero) oraz że w dniu [...]r. dokonano zapisu remanent końcowy ( po stronie przychodów zero, po stronie wydatków zero). W tym miejscu wskazać należy, iż w niniejszej sprawie bezsporne jest również to, że skarżąca uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej na podstawie zgłoszenia dokonanego dnia [...]r. określającego jednocześnie datę rozpoczęcia tej działalności na dzień [...]r.; oraz to że w dniu [...]r. wpis ten został wykreślony. W świetle powyższych dokumentów przyjąć należy, że organy orzekające w sprawie prawidłowo ustaliły, że w dniu [...]r., a więc w dniu rejestracji skarżącej w urzędzie pracy w celu uzyskania statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku, skarżąca nie spełniała przesłanek, o których mowa w cytowanym wyżej art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy. Ponadto organ odwoławczy w celu uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia słusznie powołał się na wskazaną wyżej uchwałę siedmiu sędziów NSA z dnia 16 grudnia 1996r. OPS5/96, w której stwierdzono, że osoba, która uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, może być pozbawiona statusu bezrobotnego w wyniku wznowienia postępowania w sprawie o przyznanie zasiłku dla bezrobotnego z tego powodu, że jest wpisana do ewidencji działalności gospodarczej, chyba że wykaże, iż nie podjęła pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności (ONSA1997/2/47). Skarżąca zaś, jak wyżej wskazano, nie wykazała, że w ogóle nie podjęła działalności gospodarczej od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia jej wyrejestrowania. Wobec tego słuszne jest stanowisko organu odwoławczego, że nie może uzyskać statusu bezrobotnego osoba, która podjęła działalność gospodarczą od dnia jej zgłoszenia do dnia jej wyrejestrowania, chociażby okres faktycznej działalności gospodarczej "nie pokrywał się " z okresem posiadania statusu osoby bezrobotnej. Dodać jeszcze należy, że fakt zawieszenia przez skarżącą działalności gospodarczej z początkiem [...]r. nie jest równoznaczny z niewykonywaniem tej działalności (wyrok NSA z dnia 28 lipca 1998r. sygn. akt II SA 1078/93, nie publ.; wyrok NSA z dnia 12 marca 1993r. sygn. akt II SA 311/93, "Jurysta" 1993/3/29). Nietrafny jest argument skarżącej, iż status osoby bezrobotnej powinna uzyskać na podstawie ustawy z dnia 29 grudnia 1989r. o zatrudnieniu, która obowiązywała w momencie zawieszenia przez nią działalności gospodarczej. Słusznie zatem organy orzekające w sprawie zastosowały ustawę z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, która obowiązywała w momencie złożenia przez skarżącą wniosku o rejestrację w celu uzyskania statusu osoby bezrobotnej. Poza tym rację ma organ odwoławczy twierdząc, że brak dochodów z tytułu działalności gospodarczej nie jest podstawą do stwierdzenia faktu nie prowadzenia tej działalności przez skarżącą, zważywszy że działalność ta jest prowadzona przez podmiot gospodarczy na własne ryzyko, co oznacza, że może przynieść nie tylko zysk, ale i stratę. Powyższe oznacza, że organy orzekające w sprawie prawidłowo ustaliły, że zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa uzasadniające wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego wskazaną wyżej ostateczną decyzją Starosty Z. z dnia [...]r. Ponadto wbrew zarzutom skarżącej, że organy orzekające w sprawie nie wzięły pod uwagę, że [...]r., czyli w dniu wydania decyzji o pozbawieniu jej statusu osoby bezrobotnej działalność gospodarcza została już zlikwidowana stwierdzić należy, iż rację ma organ odwoławczy wskazując, że przepis art. 145 § 1 pkt 5 kpa nie warunkuje istnienia wymienionych w nim okoliczności w dniu wznowienia postępowania lecz właśnie w dniu wydania ostatecznej decyzji, która podlega uchyleniu wskutek wznowienia postępowania administracyjnego. W świetle powyższych okoliczności zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa. Skargę zatem, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U nr 153, poz. 1270 ) należało oddalić.