II SA/Wr 1692/01

sygn. akt 3 II SA/Wr 1692/2001 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 kwietnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryka Łysikowska Sędziowie: Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędzia NSA Anna Moskała (sprawozdawca) Protokolant: Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi A K. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. Oddział w W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję organu I instancji z dnia [...]r. nr [...]; II. odstępuje od orzeczenia o wykonaniu zaskarżonej decyzji. III. sygn. akt 3 II SA/Wr 1692/2001 2 Uzasadnienie Decyzją nr [...]z dnia [...]r. D. Wojewódzki Inspektor Sanitarny, działając w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, którą orzeczono o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej w postaci choroby zawodowej narządu głosu u skarżącej. W uzasadnieniu podano, że pozostaje poza sporem, iż skarżąca w latach [...]-[...] pracowała w pełnym wymiarze godzin jako nauczyciel matematyki w szkołach podstawowych w K. i M.. Po przejściu w [...]r. na emeryturę pracowała na 1/2 etatu do roku [...]r. również jako nauczyciel. Od [...]r. pozostawała pod obserwacją Przychodni Chorób Zawodowych W. Ośrodka Medycyny Pracy. Po ostatnich badaniach przeprowadzonych w [...]r. stwierdzono u niej niedowład fałd głosowych bez progresji zmian w stosunku do zmian stwierdzonych w badaniach przeprowadzonych w [...]r., co nie kwalifikowało się do rozpoznania choroby zawodowej. Również przeprowadzone badanie weryfikacyjne w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. nie pozwoliło na stwierdzenie u skarżącej choroby zawodowej. W orzeczeniu tym rozpoznano u niej dysfonię czynnościową, zaś stwierdzone zmiany chorobowe w obrębie narządu głosu uznano za niecharakterystyczne dla organicznej patologii związanej z nadmiernym wysiłkiem głosowym. Te okoliczności legły u podstaw podjętych rozstrzygnięć zarówno przez organ I instancji. Rozpatrując wniesione odwołanie D. Wojewódzki Inspektor Sanitarny zwrócił się do Instytutu w S. o szersze uzasadnienie wydanej w sprawie opinii. W piśmie z dnia [...]r. Instytut wyjaśnił, że badania specjalistyczne przeprowadzone w dniach [...]i [...]r. wykazały u skarżącej zaburzenia czynnościowe emisji głosu pod postacią dysfonii hiperfunkcjonalnej oraz że stwierdzone zmiany chorobowe nie są charakterystyczne dla organicznej patologii związanej z nadmiernym wysiłkiem głosowym, nie figurują w obowiązującym wykazie chorób zawodowych i nie stanowią w związku z tym podstawy do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu. Ponadto wyjaśniono, że rozpoznany w W. Ośrodku Medycyny Pracy niedowład fałdów głosowych jest także charakterystyczny dla zmian o cechach dysfonii, nie ma więc rozbieżności w rozpoznaniach obu placówek. Wobec jednoznacznego stwierdzenia przez opiniujące w sprawie placówki medyczne organ odwoławczy uznał, że decyzja organu I instancji odpowiada prawu i utrzymał ją w mocy. W skardze na to rozstrzygnięcie skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji. Podniosła, że w sposób rażący narusza ona prawo przez to, sygn. akt 3 II SA/Wr 1692/2001 3 że nie stwierdzono u niej choroby zawodowej, mimo że rozpoznane u niej schorzenie figuruje w wykazie chorób zawodowych. Uznała uzupełniającą opinię Instytutu w S. za swoisty wybieg mający na celu wyszukiwanie innej nazwy dla choroby głosu istniejącej u niej po to by pozbawić ją uprawnień z tytułu choroby zawodowej. Wskazała także, iż w zawodzie nauczyciela pracowała [...] lata, a dolegliwości związane z narządem głosu datują się od [...]r. Przez te wszystkie lata pozostawała w stałym leczeniu, co też nie zostało uwzględnione. W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem w ocenie Sądu zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem norm postępowania administracyjnego w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy, a także z uchybieniem przepisom prawa materialnego, a to przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65, poz. 294 ze zm.). Według § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) " Za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy". Z powyższego uregulowania wynika zatem, że stwierdzenie choroby zawodowej jest uzależnione od łącznego wystąpienia dwóch przesłanek: po pierwsze musi to być rodzaj choroby, który mieści się w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do powołanego wyżej rozporządzenia, po drugie choroba zawodowa została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, przy czym przy ocenie działania czynnika szkodliwego należy uwzględnić okoliczności wymienione w § 1 ust. 2 tego rozporządzenia. Rozpatrując skargę trzeba przede wszystkim zauważyć, że stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Zaskarżona decyzja wskazanym wymaganiom nie odpowiada, gdyż uzasadnienie charakteryzuje lakoniczność jej pisemnych motywów. Warunkiem koniecznym stwierdzenia przez organy inspekcji sanitarnej choroby zawodowej jest uprzednie jej lekarskie rozpoznanie przez właściwe sygn. akt 3 II SA/Wr 1692/2001 4 medyczne jednostki orzecznicze, co w sposób oczywisty wynika z powołanego wyżej rozporządzenia. Z zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 i 77 § 1 kpa wynika z kolei obowiązek organu podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W pierwszym rzędzie należy zauważyć, że W. Ośrodek Medycyny Pracy nie wydawał opinii w sprawie, lecz zaświadczenie o stanie zdrowia (narządu głosu) skarżącej. Nie można bowiem w żadnym razie uznać za opinię, o jakiej mowa w art. 84 § 1 K.p.a. dwóch dokumentów (kserokopii) datowanych na [...]r. i [...]r. znajdujących się w aktach sprawie. Ośrodek ten zwrócił się natomiast o zaopiniowanie czy można stwierdzić u skarżącej chorobę zawodową do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.. Już choćby ta okoliczność winna skutkować uchyleniem zaskarżonego orzeczenia i poprzedzającego go orzeczenia organu I instancji, gdyż narusza normy postępowania, o jakich mowa w § 9 ww. rozporządzenia. Opiniujący w sprawie Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w orzeczeniu z dnia [...] r. stwierdził brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu, wskazując w uzasadnieniu, że "stwierdzone zmiany chorobowe w obrębie narządu głosu nie są charakterystyczne dla organicznej patologii związanej z nadmiernym wysiłkiem głosowym". Z treści tego orzeczenia wynika, iż stwierdzono u skarżącej dysfonię czynnościową. W opinii uzupełniającej tego Instytutu stwierdzono z kolei, że "niedowład fałdów głosowych jest także charakterystyczny dla zmian o cechach dysfonii". Zgodnie z pkt 7 wykazu chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983r. chorobą zawodową są przewlekłe choroby narządu głosu związane z nadmiernym wysiłkiem głosowym (guzki śpiewacza, niedowłady strun głosowych, zmiany przerostowe). Stwierdzony przez W. Ośrodek Medycyny Pracy w obu znajdujących się w aktach sprawy zaświadczeniach niedowład fałdów głosowych został de facto potwierdzony również przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.. Należy w tym miejscu podkreślić, że "niedowład strun głosowych" i "niedowład fałdów głosowych" oznacza to samo. Niedowłady strun głosowych mieszczą się w wymienionych enumeratywnie w pkt 7 wykazu schorzeniach narządu głosu. Należy zauważyć, iż ustawodawca nie uzależnił uznania niedowładu strun głosowych za chorobę zawodową od związania go ze stopniem nasilenia objawów czy też z określoną chorobą, lecz uznał sam niedowład za taką chorobę. Z motywów zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika, iż decyzję oparto na podstawie orzeczenia lekarskiego, o którym mowa w § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983r. Tego rodzaju orzeczenia lekarskie mają bez wątpienia sygn. akt 3 II SA/Wr 1692/2001 5 walor opinii biegłych, wymienionych w art. 84 K.p.a., stanowiąc dowód w rozumieniu art. 75 K.p.a. Dowód ten, jak każdy inny dowód w sprawie, podlega ocenie organu orzekającego, stosownie do art. 80 § 1 K.p.a., a zatem przedmiotowa opinia musi być sporządzona w sposób zrozumiały dla stron, organów oraz Sądu. Winna być nadto jednoznaczna w swej treści i nie budzić wątpliwości, by mogła być uznana za miarodajną w sprawie. Takich wymogów nie spełniają załączone do akt sprawy orzeczenia lekarskie. W pierwszym rzędzie należy zauważyć, iż nie są one zbieżne w przedmiocie rozpoznania. Rozbieżność tę wyjaśnia w pewnym stopniu sporządzona przez Instytut w S. opinia uzupełniająca. Autorytatywne stwierdzenie przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., że istniejące u skarżącej schorzenie narządu głosu nie daje podstaw do rozpoznania choroby zawodowej nie tylko nie poddaje się kontroli Sądu, ale również jest sprzeczne z treścią opinii uzupełniającej i wykazem chorób zawodowych. Okoliczność ta obligowała organy orzekające w sprawie do wyjaśnienia tych kwestii. Bezkrytyczne odniesienie się przez organ do przedłożonych w sprawie opinii stanowi naruszenie zasad postępowania, o których była mowa na wstępie uzasadnienia. Z tych względów na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Ze względu na treść zaskarżonej decyzji nie tworzącej praw i obowiązków, Sąd odstąpił od orzeczenia na podstawie art. 152 powołanej ustawy Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi.