II SA/Wr 1717/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Sędzia NSA Julia Szczygielska /sprawozdawca/ Protokolant: Magda Mikus po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2004r. sprawy ze skargi R. B. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie ekspertyzy stanu technicznego budynku położonego na działce nr [...] w Ś. oddala skargę Przedmiotem skargi R. B. jest w/w postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r., Nr [...] wydane na podstawie art.138 § 2 k.p.a., orzekające uchylenie postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. z dnia [...] r., Nr [...] o nałożeniu na H. i Z. Z. obowiązku dostarczenia ekspertyzy stanu technicznego budynku położonego na działce nr [...] w Ś. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że na wniosek H. i Z. Z. wszczęte zostało postępowanie administracyjne w sprawie realizacji inwestycji na działce nr [...] w miejscowości Ś., w sposób mogący spowodować zagrożenie dla ludzi i mienia. Inwestorami przedmiotowej budowy są G. i R. B.. W toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że Wójt Gminy D. decyzją Nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił G. i R. B. pozwolenia na rozbudowę siedliska rolniczego składającego się z budynku gospodarczego do produkcji rolniczej, wg projektu indywidualnego, na działkach nr [...] i [...] położonych w obrębie wsi Ś.. Pismem z dnia [...] roku zgłoszono zakończenie budowy budynku gospodarczego (wiaty), co zostało potwierdzone zaświadczeniem Zarządu Gminy D. z dnia [...] r. W dniu [...] r. właścicielami sąsiedniej działki o nr [...], zabudowanej parterowym budynkiem, w którym dawniej funkcjonował sklep spożywczy, zostali H. i Z. Z.. Z uwagi na zaobserwowane nieprawidłowości w stanie technicznym przedmiotowego budynku, w/w zlecili osobie o odpowiednich kwalifikacjach zawodowych, opracowanie "opinii technicznej na temat warunków technicznych w jakich została zrealizowana inwestycja G. i R.B. w postaci stalowej wiaty gospodarczej przylegającej do posesji dawnego parterowego sklepu spożywczego", będącego aktualnie ich własnością. Autor opracowania opisał aktualny stan faktyczny zrealizowanej inwestycji uwzględniając w swoim opracowaniu wpływ jaki ona wywiera na stan techniczny przyległego budynku. W dniu [...] r. organ pierwszej instancji przeprowadził rozprawę administracyjną z udziałem stron postępowania. W toku dalszych czynności Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. decyzją Nr [...] wydaną na podstawie art.66 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, nakazał G. i R. B. usunięcie nieprawidłowości polegającej na tym, że nieotynkowana ściana szczytowa wiaty na działce nr [...] we wsi Ś. swym wyglądem oszpeca otoczenie. Decyzja ta uległa kasacji w postępowaniu odwoławczym. W uzasadnieniu decyzji kasacyjnej organ wskazał na uchybienia proceduralne, występujące w prowadzonym przez organ pierwszej instancji postępowaniu. Organ odwoławczy podkreślił, iż po przeprowadzeniu, w sposób właściwy, postępowania wyjaśniającego w przedmiotowej sprawie, okazać się może, że należy wzruszyć decyzję ostateczną pozwalającą na budowę wiaty lub też, że sprawę powyższą z uwagi na aktualny jej stan faktyczny i prawny można rozstrzygnąć jedynie w postępowaniu przed sądem cywilnym. Podejmując czynności wyjaśniające w przedmiotowej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził w dniu [...] r. oględziny inwestycji G. i R. B. zlokalizowanej na działce nr [...] we wsi Ś.. W wyniku oględzin ustalono, że budynek usytuowany na działce [...] w miejscowości Ś. jest w złym stanie technicznym, stąd opisanym wyżej postanowieniem z dnia [...] r., Nr [...] nałożono na jego właścicieli – H. i Z. Z., obowiązek dostarczenia ekspertyzy stanu technicznego przedmiotowego obiektu. Na postanowienie to wniósł zażalenie pełnomocnik zobowiązanych, wskazując na fakt, iż Państwo Z. dostarczyli już ekspertyzę techniczną budynku dawnego sklepu, w której osoba uprawniona opisała stan techniczny przedmiotowego obiektu. Stan ten, zgodnie z oświadczeniem strony skarżącej nie uległ zmianie. Ponowne nakazanie sporządzenia kolejnej ekspertyzy jest zdaniem pełnomocnika tendencyjne i naraża stronę zobowiązaną na nieuzasadnione koszty. Po dokonaniu analizy materiałów dowodowych zgromadzonych w niniejszej sprawie organ odwoławczy stwierdził, iż postanowienie organu pierwszej instancji narusza obowiązujący porządek prawny. Organ pierwszej instancji prowadził postępowanie administracyjne z wniosku Państwa Z., w sprawie inwestycji zrealizowanej przez G. i R. B. zlokalizowanej na działce nr [...] we wsi Ś.. Postanowienie wydane przez organ pierwszej instancji dotyczy natomiast stanu technicznego obiektu będącego własnością wnioskodawców, a zatem zostało wydane w nowej sprawie. Organ odwoławczy wskazał, że zalecenia zawarte w decyzji organu wyższej instancji przekazującej organowi pierwszej instancji sprawę do ponownego rozpatrzenia są wiążące dla tego organu. W decyzji kasacyjnej nr [...] z dnia [...] r., D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał na konieczność przeprowadzenia oględzin przedmiotu postępowania oraz uzupełnienia materiałów dowodowych w taki sposób, aby na ich podstawie można było stwierdzić czy inwestycja zrealizowana przez Państwa B. nie narusza obowiązujących przepisów prawnych, w tym warunków technicznych oraz czy nie okaże się koniecznym wzruszenie decyzji ostatecznej pozwalającej na budowę wiaty lub też, czy przedmiotową sprawę, z uwagi na aktualny jej stan faktyczny i prawny można rozstrzygnąć jedynie w postępowaniu przed sądem cywilnym. Po dokonaniu analizy akt zgromadzonych przez organ pierwszej instancji w postępowaniu uzupełniającym, organ odwoławczy stwierdził, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. nie zgromadził materiałów dowodowych w zakresie wskazanym w decyzji kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy orzekł, jak wyżej. Na powyższe postanowienie skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł R. B.. Zarzucając temuż postanowieniu naruszenie art.77 § 1 w związku z art.75 k.p.a. oraz naruszenie art.7 k.p.a. poprzez przyjęcie, że ekspertyza budynku położonego na działce [...] nie powinna stanowić dowodu w niniejszej sprawie, skarżący wniósł o jego uchylenie. Uzasadniając swój wniosek, skarżący powołując się na przepis art.7 i 77 § 1 k.p.a., stwierdził, że zaskarżone postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest niezasadne. Podkreślił, iż z materiału dowodowego zebranego w niniejszym postępowaniu wynika, iż budynki położone na nieruchomościach nr [...] i [...] przylegają do siebie. A zatem skoro wnioskodawca małżeństwo Z. wskazywało, że nieruchomość skarżącego swym złym stanem technicznym powoduje uszkodzenia należącego do nich budynku, to organ I instancji przeprowadzając wizję lokalną zasadnie uznał, że niezbędne jest określenie stanu budynku należącego do małżeństwa Z.. Zdaniem skarżącego organ I instancji wykonuje w pełni zalecenia zawarte w decyzji organu II instancji, który nakazał mu uzupełnić materiał dowodowy w taki sposób, aby można było ustalić, czy inwestycja zrealizowana przez skarżącego nie narusza obowiązujących przepisów prawnych. Nadto skarżący podkreślił, że niezasadne są twierdzenia małżeństwa Z., iż postanowienie organu I instancji jest "tendencyjne i naraża stronę zobowiązaną na nieuzasadnione koszty". Małżeństwo Z. co prawda przedstawiło już w niniejszym postępowaniu "opinię techniczną na temat warunków technicznych, w jakich została zrealizowana inwestycja G. i R. B. w postaci stalowej wiaty gospodarczej przylegającej do posesji dawnego parterowego sklepu spożywczego", jednak treść tej opinii dotyczy wpływu inwestycji skarżącego na budynek należący do małżeństwa Z., nie opisuje zaś stanu technicznego tego budynku. Opinia zawiera jedynie wyrywkowe opisy tego stanu technicznego ukazane wyłącznie jako skutek inwestycji skarżącego, nie jest jednak kompletnym i szczegółowym opisem stanu tej nieruchomości. Nie zachodzi zatem w niniejszej sprawie sytuacja, że organ I instancji wzywa wnioskodawcę do przekładania dowodu na okoliczności, które zostały już wyjaśnione, albowiem stan nieruchomości małżeństwa Z. nie został dotychczas w pełni określony. Niewątpliwie ustalenie faktu, czy pogorszenie stanu technicznego budynku małżeństwa Z. jest wynikiem działań skarżącego, czy też konsekwencją braku przeciwdziałania małżeństwa Z. dalszemu samoistnemu pogarszaniu się stanu tego budynku, jest w ocenie skarżącego podstawową okolicznością, jaka musi być ustalona w niniejszym postępowaniu. Wobec powyższego skarżący uznał, że zaskarżone postanowienie w oczywisty sposób narusza zasady prowadzenia postępowania dowodowego, które to naruszenie ma podstawowy wpływ na wynik niniejszej sprawy, a zatem skarga jest w pełni uzasadniona. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko oraz argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego postanowienia oceniając prawidłowość zastosowania przepisów i ich wykładnię, a więc zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego postanowienia . Biorąc pod uwagę tak ograniczony zakres kognicji, Sąd rozpatrując niniejszą skargę uprawniony jest jedynie w tym postępowaniu do zbadania, czy zaskarżone postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r., Nr [...] odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art.145 § 1 lub art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/. Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie może być uwzględniona, jako, że ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowisko organu odwoławczego nie daje podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Uchylenie bowiem postanowienia względnie stwierdzenie jego nieważności przez Sąd następuje tylko w razie istnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy /art.145 § 1 w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/. Takie zaś wady i uchybienia nie występują w niniejszej sprawie. Wskazać przy tym należy, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm./ - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, co oznacza, że cyt. wyżej ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma zastosowanie w niniejszej sprawie. Istotne w niniejszej sprawie jest to, że zaskarżone postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. , Nr [...] - zostało wydana na podstawie art.138 § 2 k.p.a. i tylko co do zgodności z tym przepisem postanowienie to podlega kontroli Sądu. Wskazać przy tym należy, że zgodnie z art.144 k.p.a. – w sprawach nie uregulowanych w rozdziale zatytułowanym "Zażalenia", do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Oznacza to, że w postępowaniu zażaleniowym ma odpowiednie zastosowanie przepis art.138 k.p.a . Organ odwoławczy w tym postępowaniu posiada zatem kompetencje merytoryczno – reformacyjne oraz kompetencje kasacyjne / por. B.Adamiak i J.Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 2.wydanie C.H.BECK, W-wa 1998, str.683/. Zgodnie zatem z w/w art.138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie istniały podstawy do wydania przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. postanowienia kasacyjnego z dnia [...] r. na podstawie art.138 § 2 k.p.a. Przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia argumentacja organu, pozwala na przyjęcie, że zapadłe rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest w pełni zasadne. Niesporne jest w niniejszej sprawie, że postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. z dnia [...] r., Nr [...] nakładające na H. i Z. Z. obowiązek przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego budynku – dawnego sklepu spożywczego położonego na działce nr [...] w Ś., wydane zostało na podstawie art.81c ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /Dz.U. z 2000r., Nr 106, poz.1126 ze zm./. Niewątpliwe jest także w sprawie, że opisane wyżej postanowienie zostało wydane w prowadzonym przez organ pierwszej instancji postępowaniu, wszczętym wnioskiem H. i Z. Z. z dnia [...] r., a wniesionym do organu pierwszej instancji w dniu [...] r. w sprawie wybudowanego przez skarżącego R. B. obiektu budowlanego / wiaty/ na działce nr [...], zagrażającego w ocenie wnioskodawców bezpieczeństwu ich budynku, a w konsekwencji zagrożenia katastrofą budowlaną. Na potwierdzenie swych twierdzeń , H. i Z. Z. w dniu [...] r. złożyli w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. opracowaną w [...] r. przez dr inż. K. K. - rzeczoznawcę budowlanego " Opinię techniczną na temat warunków technicznych w jakich została zrealizowana inwestycja p.R. i G. B. w postaci stalowej wiaty gospodarczej przylegającej do posesji w postaci dawnego parterowego sklepu spożywczego, będącego aktualnie własnością p.Z. i H. Z. w Ś., [...] B. Ł., gm.D.". Zgodnie zatem z art.61 § 3 k.p.a. z dniem [...] r. wszczęte zostało na żądanie H. i Z. Z. przez organ pierwszej instancji postępowanie w przedmiocie opisanego wyżej obiektu budowlanego, stanowiącego własność R. i G. B. Powyższe potwierdzone zostało zawiadomieniem stron przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. w dniu [...] r.. W zawiadomieniu tym organ powołując się na przepis art.61 & 4 k.p.a. , stwierdził, iż na żądanie Z. i H. Z. wszczęte zostało postępowanie administracyjne w sprawie realizacji przez G. i R.B., w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia, inwestycji na działce nr [...] w Ś.. Podkreślić należy, że zgodnie z w/w art.81c ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane - Organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Zgodzić się w tej sytuacji należy z organem odwoławczym, że wydane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. postanowienie z dnia [...] r. o nałożeniu na H. i Z. Z. obowiązku przedłożenia organowi ekspertyzy stanu technicznego budynku położonego na działce nr [...] w Ś. stanowiącego ich własność, wydane zostało w nowej sprawie, nie zaś w sprawie wszczętej w dniu [...] r. na wniosek w/w a dotyczącej wybudowanego przez skarżącego R. B. obiektu budowlanego położonego na działce nr [...] w Ś.. W wydanym przez organ pierwszej instancji, a opisanym wyżej postanowieniu z dnia [...] r., Nr [...], organ ten nie wykazał związku nałożonego na H. i Z. Z. obowiązku przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego ich budynku ze sprawą wszczętą przez tychże uczestników, a objętą wnioskiem z dnia [...] r. W konsekwencji powyższych ustaleń stwierdzić należy, że nakazanie H. i Z. Z. przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego budynku stanowiącego ich własność w prowadzonym przez organ pierwszej instancji postępowaniu dot. obiektu wybudowanego przez skarżącego R. B., nie zostało poprzedzone, jak trafnie zauważył organ odwoławczy wyczerpująco zebranym i rozpatrzonym materiałem dowodowym, z pominięciem przy tym "Opinii technicznej ...." przedłożonej przez w/w uczestników postępowania organowi [...] r. Uchybienie to stanowi naruszenie nie tylko przepisu art.7, 75 § 1, 77 § 1, 80 k.p.a., lecz także stanowi naruszenie przepisu art.107 § 3 k.p.a. W tym stanie faktycznym i prawnym stwierdzić należy, że na tym etapie postępowania w sprawie wybudowanego przez skarżącego R. B. obiektu budowlanego położonego na działce nr [...] w Ś., wydane przez organ pierwszej instancji postanowienie z dnia [...] r., Nr [...] było co najmniej przedwczesne. Mając na uwadze powyższe przyjąć należy, iż wbrew zarzutom skargi zaskarżone postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r., Nr [...], podlegające ocenie co do zgodności z dyspozycją art.138 § 2 k.p.a. - prawa nie narusza. Wskazać przy tym należy, że organ odwoławczy przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Organ odwoławczy nie może natomiast przesądzić treści rozstrzygnięcia sprawy przez nakaz załatwienia jej pozytywnie lub negatywnie dla strony. W konsekwencji stwierdzić należy, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, a do czego ograniczają się kompetencje Sądu, jako, że Sąd nie może oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej nie wykazała, by postanowienie to wydane zostało z naruszeniem przepisów o którym stanowi art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi . Z braku zatem uzasadnionych podstaw, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mógł uwzględnić skargi R. B. i wobec tego oddalił ją w myśl art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. H.B. 26.11.2004r.