II SA/Wr 1719/02

4 II SA/Wr 1719/02 Wyrok W Imieniu Rzeczypospolitej Polskiej Dnia 29 kwietnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w następującym składzie: Przewodniczący: S. NSA Tadeusz Kuczyński Sędziowie: S. NSA Andrzej Wawrzyniak S. NSA Bogumiła Skrzypczak (sprawozdawca) Protokolant: Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2005 roku sprawy ze skargi E. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]roku Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania; 1. u c h y l a zaskarżone postanowienie; 2. z a s ą d z a od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz skarżącej kwotę 10 zł (słownie: dziesięć złotych) tytułem kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym; 3. n i e o r z e k a w przedmiocie wykonalności zaskarżonego postanowienia. Uzasadnienie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. postanowieniem z dnia [...] roku (Nr [...]) – wydanym na podstawie art. 134, w związku z art. 129 § 2 Kpa - stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że zgodnie z przepisem art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Niedochowanie tego terminu powoduje nieskuteczność czynności prawnej dokonanej po jego upływie. Decyzja organu I instancji została doręczona stronie w dniu [...]r. Odwołanie należało wnieść najpóźniej dnia [...]r. Tymczasem, jak wynika z poświadczenia dokonanego na odwołaniu przez Ośrodek Pomocy Społecznej we W., wpłynęło ono do organu [...] r., a na odwołaniu E. K. wpisała [...]r. jako datę jego sporządzenia. Jednocześnie z odwołaniem strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu, ani nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Zgodnie z przepisem art. 58 § 1 kpa, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z załączonego do odwołania zaświadczenia lekarskiego wynika, że wnioskodawczyni leczyła się od [...] do [...] br. z powodu zapalenia oskrzeli i płuc. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku dochowania staranności przy dokonywaniu czynności procesowej można jednak mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że jego dopełnienie stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Fakt, iż wnioskodawczyni leczyła się z powodu choroby nie wykluczał możliwości złożenia odwołania przez domownika. W związku z tym Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało na podstawie art. 134 k.pa., że w sprawie doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie to zostało zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżąca zarzuciła, że [...]roku udała się do pracownika socjalnego i tam uzyskała informację, że w związku z opóźnieniem wniesienia odwołania wystarczy dołączenie zaświadczenia lekarskiego, co uczyniła. Nie została natomiast poinformowana o konieczności złożenia odrębnego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Skarżąca ponadto zarzuciła, że odwołanie sporządziła [...] roku, jednakże nie mogła go nadać w tym dniu, gdyż lekarz wystawił zaświadczenie dopiero w godzinach popołudniowych. Twierdziła też, że jej choroba trwała od [...] roku, a domownikami nie mogła się posłużyć, gdyż ojciec będący po operacji był chory, syn liczy dopiero [...] lat, zaś córka uczęszczająca do klasy maturalnej musiała przed nauka zrobić zakupy, a po zakończeniu zajęć szkolnych było już zbyt późno, a nadto musiała zająć się obowiązkami domowymi i nauką. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i przytoczył swoją poprzednią argumentację. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zmn.) do rozpoznania skargi wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu przed dniem 1 stycznia 2004 roku – właściwy obecnie jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) sądy administracyjne powołane zostały do badania legalności decyzji, niektórych postanowień i innych aktów organów administracyjnych. W związku z tym kontrolą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi objęta jest zgodność z prawem materialnym zaskarżonych aktów administracyjnych, a także badanie zgodności tych aktów pod względem formalnym, a więc badanie, czy w postępowaniu administracyjnym nie nastąpiło takie naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, które miało wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie organ administracyjny naruszył przepisy o postępowaniu administracyjnym w stopniu wpływającym na wynik sprawy. Stosownie do zasady wyrażonej w art. 8 Kpa organy administracji państwowej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawna obywateli. Zgodnie natomiast z art. 9 Kpa, organy obowiązane są do udzielania wyczerpującej informacji stronom i dbać o to, aby osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa. W niniejszej sprawie organ odwoławczy naruszył obydwie te zasady. Nie jest bowiem w sprawie sporne, że skarżąca do odwołania dołączyła zaświadczenie lekarskie o swojej chorobie, nie jest także sporne, że odwołanie zostało wniesione po upływie czternastu dni od daty doręczenia decyzji organu I instancji. Takie zachowanie strony w danych okolicznościach winno skłonić Samorządowe Kolegium Odwoławcze do oceny działania skarżącej, a przy wątpliwościach organ winien wezwać skarżącą do wyjaśnienia zamiaru jaki towarzyszył stronie przy dołączaniu do spóźnionego odwołania zaświadczenia lekarskiego. W takich okolicznościach można bowiem przyjąć z dużym stopniem prawdopodobieństwa, że w ten sposób strona usprawiedliwia przekroczenie terminu do wniesienia odwołania. Takie zaś działanie w rozumieniu przepisów o postępowaniu administracyjnym może być poczytane za zamiar zgłoszenia wniosku o przywrócenie terminu. W związku z tym Samorządowe Kolegium Odwoławcze zobowiązane było do pouczenia skarżącą o zasadach i trybie zgłaszania wniosku o przywrócenie terminu, a po ewentualnym oświadczeniu skarżącej, że zamierzała ubiegać się o przywrócenie terminu – wezwać ją do uzupełnienia wniosku, przez sprecyzowanie podstaw takiego żądania. Organ odwoławczy nie wykonał tych obowiązków, w związku z tym przedwcześnie wydał postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Niezależnie od powyższego należy wskazać, że z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozważało zasadność wniosku o przywrócenie terminu. Jednakże w sentencji postanowienia orzekło o niedopuszczalności odwołania z powodu uchybienia terminu. Tak sformułowane orzeczenie organu odwoławczego zawiera wewnętrzną sprzeczność. Skoro bowiem w uzasadnieniu organ rozważa przesłanki przywrócenia terminu - winien orzec w tym przedmiocie. Jeżeli natomiast przedmiotem oceny Samorządowego Kolegium Odwoławczego była jedynie kwestia zachowania terminu do wniesienia odwołania – organ nie mógł w tej sprawie analizować ewentualną zasadność przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w związku z tym stwierdza, że organ administracyjny naruszył przepisy o postępowaniu administracyjnym w stopniu wpływającym na wynik sprawy. Zgodnie więc z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zmn.) zaistniały przesłanki do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Uchylając zaskarżoną decyzję (postanowienie) Wojewódzki Sąd Administracyjny jest zobowiązany – zgodnie z art. 200 cyt. ustawy - zasądzić na rzecz skarżącego koszty postępowania. W tej sprawie skarżąca poniosła jedynie wydatek związany z wpisem od skargi. Zgodnie z art. 152 cyt. ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny jest także zobowiązany orzec w jakim zakresie zaskarżony akt może być wykonany przed uprawomocnieniem się wyroku. W tej jednak sprawie nie zachodziła potrzeba orzeczenia w tym przedmiocie, gdyż zaskarżone postanowienie nie posiadało cechy wykonalności. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.