II SA/Wr 172/03

WyrokWSA we Wrocławiu2005-06-03

Skład orzekający: Sędzia WSA Anna Siedlecka, Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz, Sędzia WSA Andrzej Cisek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu górniczego może zostać uznana za nieważną z powodu braku wymaganych uzgodnień z zarządem gospodarki wodnej oraz nierozpoznania przez radę gminy zarzutów mieszkańców?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest nieważna, jeśli została podjęta z naruszeniem przepisów proceduralnych, w tym braku wymaganych uzgodnień z właściwym organem (np. zarządem gospodarki wodnej) lub nierozpoznania zarzutów zgłoszonych przez strony postępowania, które naruszają ich interes prawny. Naruszenie trybu postępowania przy uchwalaniu planu skutkuje jego nieważnością na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
Stan faktyczny
Prokurator Okręgowy zaskarżył uchwałę Rady Gminy K. G. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu górniczego "A". Skarżący podniósł, że uchwała została podjęta z naruszeniem przepisów, w tym brakiem wymaganych uzgodnień z Regionalnym Zarządem Gospodarki Wodnej oraz nierozpoznaniem zarzutów zgłoszonych przez 16 mieszkańców wsi O., których interes prawny został naruszony przez szkodliwe oddziaływanie kopalni. Mieszkańcy złożyli pisma określone jako protesty lub zarzuty, które nie zostały zakwalifikowane jako zarzuty i nie były przedmiotem rozpoznania przez radę gminy.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy K. G. i orzekł, że uchwała ta nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygnatura akt II SA/Wr 172/03 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 czerwca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Siedlecka Sędziowie: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędzia WSA Andrzej Cisek-sprawozdawca Protokolant Anna Biłous po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w J. G. na uchwałę Rady Gminy K. G. z dnia [...] NR [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu górniczego "A" położonego w gminie K. G. (obręb wsi O., L., S.); I. stwierdza nieważność opisanej na wstępie uchwały Rady Gminy K. G.; II. stwierdza, że uchwała wymieniona w pkt. I nie podlega wykonaniu. Sygnatura akt II SA/Wr 172/03 Uzasadnienie Wojewoda D. w dniu [...]zwrócił się do prokuratury o zaskarżenie uchwały Rady Gminy w K. G. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu górniczego "A". Z podobnym wnioskiem wystąpili również do Prokuratury Okręgowej w J. G. mieszkańcy wsi O. W uzasadnieniu wniosków wskazano, że w związku z wejściem w życie znowelizowanego Prawa geologicznego i górniczego (tj. Dz. U. z 1994 r. nr 27 poz. 96 ze zm.) rady gmin zostały zobowiązane do opracowania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego dla terenów górniczych. Rada Gminy w K. G. przystąpiła do sporządzenia takiego planu dla terenu Kopalni amfibolitu "A" położonego w obrębie wsi O., L., S. Na terenie górniczym tej kopalni znajdują się między innymi budynki mieszkalne jednorodzinne i wielorodzinne zajmowane przez ponad dwadzieścia rodzin. Przez pojęcie "terenu górniczego" stosownie do definicji ustawowej zawartej w art. 6 pkt 9 Prawa geologicznego i górniczego należy rozumieć przestrzeń objętą szkodliwymi wpływami robót górniczych zakładu górniczego. Eksploatacja kopalni związana jest z uciążliwościami dla środowiska naturalnego w postaci: szkodliwych drgań sejsmicznych, udarowej fali powietrznej, rozrzutu odłamków skalnych, wzrostu poziomu hałasu oraz pylenia i innymi. Negatywne oddziaływanie kopalni odczuwają mieszkańcy wsi O. zamieszkali na terenie górniczym. Ogranicza to ich prawa właścicielskie, chronione przepisami kodeksu cywilnego. Niezależnie od powyższego na obszarze objętym opracowaniem niniejszego planu zagospodarowania przestrzennego znajdują się na hałdach dwa osadniki przemysłowe. Stanowią one źródła silnego zanieczyszczenia cieku wodnego Ś., który leży w obrębie zlewni rzeki B. Rzeka ta administrowana jest przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej we W. Sygnatura akt II SA/Wr 172/03 Stosownie do art. 92 ust. 3 pkt 10 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. (Dz. U. nr 115 poz. 1229 ze zm.) - Prawo wodne, w procesie przygotowawczym do uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wymagane jest dokonanie uzgodnień ze wspomnianym wyżej Zarządem Gospodarki Wodnej. Uzgodnienia takie nie zostały dokonane. Szesnastu właścicieli budynków - (W.J., F.P., J.K., D.K., R.W., G.C., B.M., T.K., J.S., B.K., T.R., E.S., M.F., M.J., B.B., E.K.) mieszkańców wsi O. - po wyłożeniu do publicznej wiadomości projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego złożyło w terminie pisma bez nazwy, bądź określone jako protesty lub zarzuty. Zawierają one zastrzeżenia wobec projektu planu i wskazują na szkodliwe oddziaływanie kopalni, ograniczające prawa właścicielskie co uzasadnia naruszenie ich interesu prawnego. Pisma te, mimo powyższego oznaczenia, nie zostały zakwalifikowane jako zarzuty i nie były w związku z tym przedmiotem rozpoznania we właściwym trybie przez radę gminy (art. 18 ust. 12 pkt 7-10). Niesłusznie natomiast potraktowano je jako protesty. Rada Gminy w K. G. tym samym nie wyjaśniła w sposób jednoznaczny stanu faktycznego i prawnego oraz podjęła uchwałę tracąc z pola widzenia interes indywidualny wnoszących zarzuty 16 mieszkańców wsi O. W konsekwencji, zdaniem skarżącej Prokuratury naruszyła ona przepisy art. 18 ust. 2, 24 i 25 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Takie postępowanie w procesie planistycznym poprzedzającym podjęcie uchwały nr [...]pozbawiło osoby składające zarzuty prawa do drogi sądowej - wniesienia skargi na odmowę uwzględnienia zarzutu do projektu planu (art. 24 ust. 4 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym). Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i ustalonym orzecznictwem sądowym naruszenie trybu postępowania przy przygotowywaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - a nastąpiło to w niniejszej sprawie - powoduje nieważność uchwały (por. wyrok NSA - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu, sygn. akt II S.A. Wr 2350/00). Sygnatura akt II SA/Wr 172/03 W odpowiedzi na skargę Rada Gminy K. G. wskazała, że organy Gminy K. G. zgodnie z wymaganiami przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawy - Prawo geologiczne i górnicze przystąpiły do sporządzenia a następnie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu górniczego "A". W związku z uchwałami dotyczącymi sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, Zarząd Gminy K. G. zlecił opracowanie tego planu. Plan ten opracowano w latach 2001 - 2002. Wykorzystano w nim opracowania i dokumenty geologiczno - górnicze i środowiskowe, w tym między innymi: • ocenę oddziaływania na środowisko, • projekt zagospodarowania złoża, • wyznaczenie strefy drgań sejsmicznych i dopuszczalnych wielkości ładunków MW, • operat wodno - prawny na korzystanie z wód powierzchniowych z rowu RP, • decyzję Wojewody D. w sprawie maksymalnej dopuszczalnej emisji zanieczyszczeń. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego terenu górniczego "A" został opracowany z uwzględnieniem ustaleń planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy K. G. z 1993 r. oraz ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy K. G. z 1999 r. Na terenie górniczym tej kopalni położone są budynki mieszkalne jedno i wielorodzinne. Z uwagi na odpowiedzialność eksploatującego złoże, przedsiębiorca prowadzący jego wydobycie ograniczył do minimum możliwość powstania zdarzeń powodujących jego odpowiedzialność. Zminimalizował więc uciążliwości zakładu górniczego dla osób w nim pracujących oraz mieszkających w pobliżu, a zwłaszcza na terenie górniczym, przez który zgodnie z definicją ustawową rozumie się przestrzeń objętą przewidywanymi szkodliwymi wpływami robót górniczych zakładu górniczego. W szczególności zmniejszenie uciążliwości polega na tym, że: • w strefie poziomu hałasu o natężeniu do 50 dB (A) nie znajduje się ani jeden budynek mieszkalny lub usługowy, a jedynie obiekty samego zakładu, • w strefie szkodliwych drgań sejsmicznych nie znalazł się żaden budynek mieszkalny lub usługowy, • w strefie udarowej fali powietrznej i strefie rozrzutu odłamków znalazł się jeden budynek będący obecnie współwłasnością kopalni. Poprzez minimalizację uciążliwości związanych z ruchem zakładu górniczego, przedsiębiorca eksploatujący złoże zadośćuczynił wymaganiom ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym dotyczącym ochrony środowiska przyrodniczego, zdrowia i bezpieczeństwa ludzi i mienia. Ponadto strona skarżąca podniosła w skardze, że na hałdach znajdują się dwa osadniki przemysłowe, które stanowią źródło silnego zanieczyszczenia cieku wodnego Ś., który leży w obrębie zlewni rzeki B. W wypadku terenu górniczego "A" jego granica podzieliła hałdę poprzemysłową (oznaczoną na planie symbolem [...]) na dwie nierówne części. Hałda ta była tworzona przez dziesięciolecia z materiałów zwożonych z odległych miejscowości. Kopalnia amfibolitu nie miała i nie ma wpływu na powstanie hałdy. Problem dotyczący hałdy można jedynie rozwiązać w ramach planu obejmującego całą hałdę, względnie całą miejscowość lub nawet całą gminę. Kopalnia amfibolitu posiada wymagane prawem pozwolenia wodno - prawne na korzystanie i odprowadzanie wód do rowu R-P, a następnie do potoku Ś. W trakcie sporządzania planu pominięto uzgodnienie z Regionalnym Zarządem Gospodarki Wodnej jednak uzupełnione je po uchwaleniu planu na żądanie Wydziału Nadzoru DUW. Strona skarżąca podnosi ponadto, że mieszkańcy wsi O. zamieszkali na terenie górniczym odczuwają negatywne oddziaływanie kopalni, co ogranicza ich prawa właścicielskie chronione przepisami kodeksu cywilnego. Jednakże z art. 91 ust. 1 ustawy Prawo geologiczne i górnicze wynika, że właściciel nie może sprzeciwić się zagrożeniom spowodowanym ruchem zakładu górniczego, jeśli ruch ten odbywa się zgodnie z zasadami określonymi w ustawie. Może żądać naprawienia wyrządzonej tym ruchem szkody zgodnie z przepisami tej ustawy. Z mocy art. 92 tej ustawy do naprawienia szkód stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego, chyba, że ustawa stanowi inaczej. Rada Gminy podkreśliła, że eksploatację amfibolitu na tym terenie rozpoczęto już przed 1939 r., po czym wydobycie kontynuowano od 1948 r. W sposób zorganizowany, w oparciu o dokumentację z 1972 r., eksploatację złoża prowadzono od 1973 roku, a decyzją Ministra Komunikacji z dnia [...]utworzono teren górniczy. Główny zarzut strony skarżącej odnosi się do wydania zaskarżonej uchwały z naruszeniem przepisów art. 18 ust. 2, art. 24 i art. 25 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Strona skarżąca nie podała wszakże na czym polegało naruszenie z art. 18 ust.2 ustawy. Przepis ten wymienia cały katalog czynności jakie jest zobowiązany podjąć wójt, burmistrz albo prezydent miasta, po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zatem z zarzutu powołującego się na tą podstawę prawną trudno jest wywieść, co do której czynności nastąpiło zdaniem strony skarżącej naruszenie. W uzasadnieniu skargi, strona skarżąca podniosła, że 16 właścicieli budynków we wsi O. po wyłożeniu do publicznego wglądu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, złożyło w terminie pisma bez nazwy bądź określone jako protesty lub zarzuty. Pisma te nie zostały zakwalifikowane jako zarzuty, choć zdaniem strony skarżącej powinny być tak potraktowane. Jak podnosi dalej strona skarżąca konsekwencją tego było to, że zarzuty mieszkańców nie zostały rozpoznane we właściwym trybie przez radę gminy. Owe zarzuty niesłusznie zdaniem strony skarżącej zostały potraktowane jako protesty. Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym wyraźnie rozróżnia pojęcia zarzutu i protestu przypisując każdemu z nich inne cechy. W myśl postanowień art. 23 ust. 1 protest może wnieść każdy, kto kwestionuje ustalenia przyjęte w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wyłożonym do publicznego wglądu. Zaś według art. 24 ust. 1 ustawy, zarzut może wnieść każdy, którego interes prawny lub uprawnienia zostały naruszone przez ustalenia przyjęte w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wyłożonym do publicznego wglądu. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca twierdzi, że złożone do projektu planu protesty i zarzuty powinny być potraktowane jako zarzuty, ponieważ zawierają one zastrzeżenia wobec projektu planu i wskazują na szkodliwe oddziaływanie kopalni, ograniczające prawa właścicielskie, co uzasadnia naruszenie ich interesu prawnego. Argumentacja ta nie jest uzasadniona, gdyż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego terenu O. uchwalony zaskarżoną uchwałą nie zmienił w żaden sposobu dotychczasowego użytkowania terenów osób wnoszących zastrzeżenia. Ponadto zastrzeżenia w przeważającej większości zgłaszane przez mieszkańców do wyłożonego projektu planu dotyczyły sytuacji istniejącej jeszcze przed podjęciem prac nad opracowaniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu górniczego, a zatem uwagi te nie dotyczyły ustaleń przyjętych w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wyłożonym do publicznego wglądu. Dodatkowo należy podkreślić, że sposób eksploatacji, wielkość ładunków i metod strzałowych uregulowane w przepisach szczegółowych, branżowych zawęziły zasięg szkodliwego oddziaływania kopalni do linii pokazanych na planie. Z uwagi treść art. 24 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym określającego kiedy mamy do czynienia z zarzutem należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie, choć zdaje się być niewątpliwe, że skarżący mają interes prawny w kwestionowaniu zamierzonej zmiany planu, to mając na uwadze, iż mogą oni korzystać ze swoich przedmiotów własności sposób dotychczasowy (w tym sensie nie ulega ograniczeniom ich dotychczasowe przeznaczenie), trzeba stwierdzić, że ich interes prawny nie został naruszony. Taki pogląd wyrażony został w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 1999 r. (sygn. akt IV SA 1155/98). Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 grudnia 1999 roku (sygn. akt IV SA 1420/99). Stwierdzono w nim, że w przeciwieństwie do strony w postępowaniu administracyjnym, toczącym się w trybie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, wnoszący zarzut musi się wykazać nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także naruszeniem tego interesu lub uprawnienia. To zaś oznacza, że w postępowaniu kwestionującym w formie zarzutu projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podmiotowość uczestnika tego postępowania jest kształtowana inaczej niż w postępowaniu administracyjnym, obejmującym nie tylko istnienie interesu prawnego lub uprawnienia, ale także naruszenie tego interesu lub uprawnienia. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia staje się przesłanką dopuszczalności zarzutu i otwiera drogę do jego merytorycznej oceny. Powyższe potwierdza w pełni wyrok NSA z 10 maja 1999 r. (sygn. IV SA 1560/98) oraz wyrok NSA z 21 grudnia 1998 r. (sygn. IV SA 1024/98). W rozpatrywanej sytuacji, gdy brak w pismach wniesionych przez właścicieli budynków cech określonych szczegółowo w art. 24 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, które pozwalałyby uznać je za zarzuty, gmina słusznie zakwalifikowała te zastrzeżenia jako protesty. To postępowanie gminy nie pozostawało w sprzeczności z ustawą o zagospodarowaniu przestrzennym. W wyroku z 27 kwietnia 1998 r Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. IV SA 2225/97) orzekł bowiem, że "nieporozumieniem jest twierdzenie zawarte w skardze, że ustawa z 1994 roku o zagospodarowaniu przestrzennym nie daje uprawnień gminie do zmiany zarzutu na protest, gdyż pismo które nie spełnia wymogów ustawowych zarzutów, automatycznie staje się protestem, niezależnie od tego, jaką nazwę nadał mu autor jeśli dotyczy ustaleń przyjętych w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który był wyłożony do publicznego wglądu". Mylne zatytułowanie wniesionego środka prawnego nie przesądza o jego charakterze, a organ administracyjny ma obowiązek rozpoznać wniesione do niego pismo. Potwierdził to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 1996 r. (sygn. SA/Kr 2329/95), w którym stwierdzono, że o przynależności danego pisma do kategorii protestów albo zarzutów decyduje jedynie to czy został naruszony interes prawny lub uprawnienia autora pisma. Dodatkowo nawet gdyby uznać pisemne zastrzeżenia wniesione przez właścicieli zamieszkujących teren górniczy za zarzuty - tak jak chce tego strona skarżąca, to trudno zgodzić się z jej twierdzeniami przytoczonymi w uzasadnieniu, że postępowanie organów gminy K. G., która zakwalifikowała te pisma jako protesty, pozbawiło osoby je składające prawa do drogi sądowej, tj. wniesienia na podstawie art. 24 ust. 4 ustawy skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Słusznie stwierdził bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 4 stycznia 1999 roku (sygn. IV SA 1453/98), że uchwała o odrzuceniu protestu może być zaskarżona do tego sądu na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym po wykazaniu, iż uchwałą tą został naruszony interes prawny lub uprawnienie skarżącego. Zdaniem Rady Gminy w rozpatrywanym stanie faktycznym brak jest jakiegokolwiek naruszenia interesu prawnego mieszkańców, a zatem nie doszło przy uchwalaniu zaskarżonej uchwały do naruszenia przepisów art. 18 ust. 2, art. 24 i 25 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Rada Gminy dodatkowo podkreśliła, iż wnoszący skargi uczestniczyli w posiedzeniu wyjazdowym Zarządu Gminy we wsi O. w dniu [...]oraz w sesji Rady Gminy w dniu [...]w sprawie rozpatrzenia protestów i zarzutów. Również do każdego z zainteresowanych (wnoszących zarzuty i protesty) przesłana została uchwała nr [...]z dnia [...]w sprawie rozpatrzenia protestów do projektu planu zagospodarowania przestrzennego terenu górniczego "A" wraz z uzasadnieniem. Wobec powyższego Rada Gminy wniosła, jak na wstępie, o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W sprawach tych stosuje się jedynie dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych (art. 97 § 2). Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), a także na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Z kolei art. 147 § 1 przywoływanej wyżej ustawy procesowej upoważnia Sąd, który uwzględnia skargę na uchwałę lub akt, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeśli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Zaskarżona uchwała Rady Gminy w K. G. - nie może pozostać w obrocie prawnym, jako że została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz przepisów proceduralnych, regulujących tryb uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.. Oceniając zgodność wskazanego wyżej zapisu planu zagospodarowania przestrzennego należy zważyć przede wszystkim, iż zgodnie art. 7 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym plan zagospodarowania przestrzennego jest przepisem gminnym. Jak się wskazuje w orzecznictwie sądowym plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego w rozumieniu art. 87 ust. 2 Konstytucji RP (por. wyrok SN z 22 lutego 2002 r., III RN 203/00, OSNP 2001/20/606). Należy wskazać, iż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jako przepis gminny jest podstawowym aktem normatywnym kształtującym treść prawa własności na danym terenie i podobnie jak ustawy w jakikolwiek sposób ograniczające prawo własności nie może być interpretowany rozszerzająco (por. wyrok NSA z 7 czerwca 1999 r., IV SA 926/97, LEX nr 47786). Z tym koresponduje stanowisko, zgodnie z którym przepisy gminne mogą być wydawane wyłącznie w ramach obowiązujących przepisów wyższego rzędu (konstytucja, ustawa, rozporządzenie) i w zakresie upoważnień wyraźnie tam udzielonych organom gminy. Hierarchia źródeł prawa została wyraźnie określona w art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Akty prawa miejscowego nie mogą regulować materii należących do przepisów wyższego rzędu i nie mogą być sprzeczne z nimi (por. wyrok NSA z 16 marca 2001 r., IV SA 385/99, LEX 53377). Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym w ustaleniach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uwzględnia się postanowienia przepisów szczególnych odnoszące się do obszaru objętego planem i przedmiotu jego ustaleń. Takie przepisy szczególne zawiera m.in. powoływana znowelizowana ustawa – Prawo geologiczne i górnicze, które nałożyła na rady gmin obowiązek opracowania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego dla terenów górniczych, w rozumieniu art. 6 pkt 9 tejże ustawy. Zważyć ponadto należy, iż stosownie do innego przepisu szczególnego, jakim jest art. 92 ust. 3 pkt 10 ustawy - Prawo wodne, w procesie przygotowawczym do uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wymagane jest dokonanie uzgodnień ze wspomnianym wyżej Zarządem Gospodarki Wodnej. Uzgodnienia takie nie zostały przy sporządzaniu przedmiotowego planu dokonane. Brak wymaganych uzgodnień z Zarządem Gospodarki Wodnej oznacza naruszenie trybu postępowania związanego z uchwaleniem planu zagospodarowania przestrzennego. Jeżeli chodzi o skutki takiego naruszenia to należy zważyć, iż zgodnie z przepisem art. 27 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym naruszenie trybu postępowania oraz właściwości organów określonych w art. 18 powoduje nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Tym samym Sąd był obligowany, stosownie do zapisu art. 147 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do wyeliminowania zapisów planu zagospodarowania przestrzennego, z obrotu prawnego. Niezależnie od powyższego uchybienia zważyć należy, iż szesnastu właścicieli budynków - mieszkańców wsi O. - po wyłożeniu do publicznej wiadomości projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego złożyło w terminie pisma bez nazwy, bądź określone jako protesty lub zarzuty. Pisma te zawierały zastrzeżenia wobec projektu planu i wskazywały na szkodliwe oddziaływanie kopalni, ograniczające prawa właścicielskie co uzasadnia naruszenie ich interesu prawnego. Pisma te, mimo powyższego oznaczenia, nie zostały zakwalifikowane jako zarzuty i nie były w związku z tym przedmiotem rozpoznania we właściwym trybie przez radę gminy (art. 18 ust. 12 pkt 7-10). Niesłusznie natomiast potraktowano je jako protesty. Sąd podziela zarzut skarżącego, iż Rada Gminy w K. G. nie wyjaśniła w sposób jednoznaczny stanu faktycznego i prawnego oraz podjęła uchwałę tracąc z pola widzenia interes indywidualny wnoszących zarzuty 16 mieszkańców wsi O., czym w konsekwencji naruszyła przepisy art. 18 ust. 2, 24 i 25 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Takie postępowanie w procesie planistycznym poprzedzającym podjęcie uchwały nr [...]pozbawiło osoby składające zarzuty prawa do drogi sądowej - wniesienia skargi na odmowę uwzględnienia zarzutu do projektu planu (art. 24 ust. 4 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym). Przywołując jeszcze raz przepis art. 27 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i ustalone orzecznictwo sądowe, Sąd uznał, iż naruszenie trybu postępowania przy przygotowywaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - a nastąpiło to w niniejszej sprawie - powoduje nieważność uchwały. Tym samym Sąd był obligowany, stosownie do zapisu art. 147 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do wyeliminowania powyższego aktu prawa miejscowego, z obrotu prawnego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło