II SA/Wr 173/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis, Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek, Sędzia WSA Adam Habuda (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II w dniu 3 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi A. M. na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SAB/Wr 1445/21 I. wymierza Wojewodzie Dolnośląskiemu grzywnę w wysokości 400 (słownie: czterysta) złotych; II. stwierdza, że bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. dalej idącą skargę oddala; IV. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżącego kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skargą z dnia 14 marca 2023 r. na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 kwietnia 2022 r. o sygn. akt. II SAB/Wr 1448/21 A. M. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła o: 1) rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym, 2) wymierzenie organowi grzywny, 3) stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 4) udzielenie skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, 5) przyznanie skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 20 000 zł, 6) zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącej. Wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2021 r. (sygn. II SAB/Wr 1448/21) tutejszy Sąd, w wyniku rozpoznania skargi na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, zobowiązał Wojewodę m. in. do załatwienia sprawy w terminie 60 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Prawomocny wyrok wraz z aktami sprawy doręczono Wojewodzie dnia 9 września 2022 r. Pismem z dnia 14 listopada 2022 r. wezwano Wojewodę do wykonania wyroku Sądu. W aktach sprawy widnieje datowana na dzień 29 marca 2023 r. decyzja załatwiająca sprawę skarżącej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosi o jej odrzucenie. Organ wskazuje, że załatwił sprawę skarżącej, i przekazał zasądzoną kwotę. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Podstawy prawne i zakres kognicji sądu administracyjnego wyznacza Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., która w art. 175 sytuuje sądy administracyjne w systemie wymiaru sprawiedliwości, a poprzez art. 184 nakazuje sądom administracyjnym, w zakresie określonym w ustawie, sprawować kontrolę działalności administracji publicznej. Ustawą, o której mowa w Konstytucji jest przede wszystkim ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), oraz ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej także jako p.p.s.a.). Jak stanowi art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 pkt 8 ustawy p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, a kontrola ta polega na orzekaniu w sprawach skarg na, między innymi, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4. Podstawę prawną do oceny wniesionej skargi stanowi art. 154§1 ustawy p.p.s.a. w następującym brzmieniu: w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Zgodnie z normą wypływającą z art. 154 §2 Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W §3 powołanego wyżej przepisu stanowi się, że wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. Z kolei art. 154 §7 p.p.s.a. daje Sądowi możliwość, w razie uwzględnienia skargi, przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, w wysokości do połowy kwoty określonej w art. 154 §6. W okolicznościach sprawy, skoro prawomocny wyrok dotarł do Wojewody w dniu 9 września 2022 r., to zgodnie z jego treścią, 60 – dniowy termin wykonania orzeczenia zakreślony przez Sąd upłynął dnia 8 listopada 2022 r. Decyzja załatwiająca sprawę skarżącej widniejąca w aktach datowana jest na 29 marca 2023 r. Tym samym w dniu wniesienia skargi, czyli dnia 14 marca 2023 r., wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu uwzględniający skargę na bezczynność o sygn. II SAB/Wr 1448/21, nie był jeszcze wykonany. Uprzednie, pisemne wezwanie organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, którego wymaga przepis, zmaterializowało się poprzez wskazane wyżej pismo skarżącej wzywające Wojewodę do załatwienia sprawy, datowane na 14 listopada 2022 r. Uprzednie, zgodnie ze regułami znaczeniowym języka polskiego, to takie, które miało miejsce wcześniej, przed czymś. W ocenie Sądu, jeżeli ustawodawca stanowi o uprzednim wezwaniu, to chodzi o uprzedniość względem wniesienia skargi. Innymi słowy, wezwanie organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy musi poprzedzać skargę sądową. Temu warunkowi skarżąca zadośćuczyniła, co przynosi wypełnienie kolejnej przesłanki umożliwiającej wniesienie skargi w przedmiotowej sprawie. Nie jest uzasadniona interpretacja, że wezwanie do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy można wystosować dopiero po zaistnieniu stanu niewykonania wyroku ponieważ nie znajduje ona potwierdzenia w literalnym, dosłownym brzmieniu przepisu art. 154 § 1 p.p.s.a. Wezwanie do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy nastąpiło w formie pisemnej, co uwidaczniają akta sprawy, a tym samym ziszczona została kolejna przesłanka dla wniesienia skargi sądowej. W takim stanie rzeczy Sąd przyjmując skargę dostrzegł, że zarzut niewykonania wyroku jest zasadny, co potwierdza wskazana wyżej chronologia zdarzeń w sprawie. W konsekwencji Sąd uwzględnił skargę oraz żądanie skarżącej, i wymierzył organowi grzywnę w wysokości 400 zł. Wziął przy tym pod uwagę, że organ po otrzymaniu akt sprawy podjął działania w celu jej załatwienia, i finalnie zrealizował wyrok, czego dowodem jest obecna w aktach decyzja. Oprócz tego Sąd nie potraktował bezczynności organu w wykonaniu wyroku jako jaskrawej, bardzo znacznej, co sprawiło, że nie orzeczono o rażącym naruszeniu prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawa w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażącego, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W okolicznościach wyrokowanej sprawy w ocenie Sądu stwierdzona bezczynność nie miała takiego charakteru, o czym Sąd orzekł w pkt. 2 sentencji. Sąd nie zdecydował się skorzystać z fakultatywnej kompetencji do przyznania skarżącej od organu sumy pieniężnej zważywszy, że w wyroku Sądu przyznano już skarżącej sumę pieniężną z tytułu gnuśności organu, zaś gnuśność w wykonaniu wyroku nie została potraktowana jako rażąca. Nadto Sąd uznał, że jeżeli skarżąca poniosła wskutek niewykonania wyroku szkodę, to może skorzystać z instrumentów prawa cywilnego (art. 154 §4 p.p.s.a.). Dlatego w tym zakresie skargę oddalono. W aktach znajduje się decyzja załatwiająca sprawę skarżącej, i dlatego w tym zakresie żądanie skargi zostało oddalone. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając kwotę 697 zł.