II SA/Wr 1731/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (sprawozdawca), Asesor WSA Lidia Serwiniowska, Protokolant Aleksandra Rygielska, po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi H. M. na decyzję Okręgowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą II. zasądza od Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. na rzecz skarżącego kwotę 10 zł (dziesięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana Decyzją Okręgowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...]r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania szer. po czasowej niezdolności H. M. od orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...]r., nr [...] w sprawie zdolności do służby wojskowej w grupie I - zdolny do służby wojskowej - kat. A, działając na podstawie art. 127 § 1 i art. 138 kpa w związku z § 6 pkt 1, § 24 ust. 4, § 30 ust. 4, § 31 i § 32 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10.06.1992r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 57 poz. 278 z późn. zmianami) utrzymano w mocy zaskarżone orzeczenie. W motywach uzasadnienia tego orzeczenia podano, że stwierdzone schorzenie oraz obecny stopień jego nasilenia ustalony w wyniku przeprowadzonego badania lek. - specjalistycznego (psychiatrycznego) tj.: Osobowość nieprawidłowa zakwalifikowana wg badającego lekarza wg § 69 p.1., a więc nieznacznie upośledzająca zdolności adaptacyjne - z zał. nr 1 do w/w rozporządzenie MON nie powoduje niezdolności do służby wojskowej. W skardze na to orzeczenie do sądu administracyjnego H. M. zarzucił, iż zostało ono wydane zaocznie, bez badania osobistego, nie uwzględnia przedstawionych przez niego dokumentów leczenia. Zarzucił naruszenie ustawy o ochronie zdrowia psychicznego. W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska wniosła o jej oddalenie. Stwierdzono, że stan zdrowia H. M. oparto na wynikach przeprowadzonych przez lekarzy upoważnionych do badań dla potrzeb orzeczniczych wkl, a ustalenia zdolności do służby wojskowej dokonano zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10.06.1992r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. W wyniku badania H. M., wykonanego osobiście przez dra n. med. specjalistę psychiatrę J. A. rozpoznał on osobowość nieprawidłową, z propozycją orzeczniczą § 69 p. 1 (nieznaczne upośledzenie zdolności adaptacyjnych). Posiadał on do wglądu kserokopie historii choroby z PZP i zaświadczenia lekarskiego. W tej sytuacji orzeczenie kategorii A zdolności do służby wojskowej jest zasadne. Podniesiono, że zaskarżone orzeczenie nie jest świadectwem, orzeczeniem lub opinią o stanie zdrowia osoby z zaburzeniami psychicznymi jest orzeczeniem ustalającym zdolność do służby wojskowej, opierającym się - jak wiele innych orzeczeń, np. o zdolności do pracy - na wyniku specjalistycznego badania lekarskiego (opinii lekarza specjalisty) i nie narusza w niczym przepisu art. 11 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podstawę prawną rozstrzygnięcia w rozważanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 29 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, powołanej wyżej (dalej, jako ustawa), oraz rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, powołanego wyżej (dalej, jako rozporządzenie). Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy, wojskowe komisje lekarskie są właściwe do orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej poborowych w okresie, kiedy nie urzęduje powiatowa (w wersji od dnia 1 stycznia 1999r.) komisja lekarska. W myśl przepisu § 18 ust. 1 rozporządzenia, wojskowa komisja lekarska wydaje orzeczenie na podstawie badania lekarskiego (...) oraz na podstawie dokumentacji lekarskiej i innych dokumentów mających znaczenie w sprawie (...). Zgodnie z § 19 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, orzeczenie powinno zawierać szczegółowe uzasadnienie. W przedmiotowej sprawie skarżący, w trakcie toczącego się postępowania administracyjnego dotyczącego określenia zdolności do służby wojskowej powoływał się na względy zdrowotne, które - jego zdaniem - przemawiały za niezdolnością do odbycia tej służby. Załączył obszerną dokumentację lekarską, z której wynika, że od [...]r. jest zarejestrowany w Przychodni Zdrowia Psychicznego w P. T . Z dokumentacji lekarskiej wynika, że skarżący między [...] a [...]r. wielokrotnie zgłaszał się z wizytami w Przychodni Zdrowia Psychicznego w P. T . Z zaświadczenia wystawionego w dniu [...]r. przez lekarza psychiatrę M. P. wynika, że skarżący jest leczony od [...]r. z powodu zespołu schizofrenopodobnego. Po złagodzeniu objawów powołany do wojska, a następnie z powodu nawrotu zwolniony ze służby. Przyjmuje systematycznie leki. Wymaga dalszego leczenia. Z zaświadczenia wystawionego w dniu [...]r. przez specjalistę psychologa J. T. wynika, że skarżącego znamionuje osobowość z dominującą cechą lękowości, zaburzenia zachowania w relacjach z innymi. Niski poziom odporności psychicznej na sytuacje adopcji. Organ wojskowy w ogóle nie ustosunkował się do dowodu w postaci dokumentacji lekarskiej załączonej przez skarżącego, mimo że w trakcie postępowania administracyjnego powoływał się on na fakt leczenia w Poradni Zdrowia Psychicznego, zwłaszcza zaś nie odniósł się do ewentualnych relacji między swoją diagnozą stanu zdrowia skarżącego a diagnozą postawioną przez lekarza psychiatrę z Poradni (w kontekście treści § 69 pkt 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia MON). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest ustalona reguła, że organ decyzyjny dysponując różnymi dowodami, nie może uchylać się od oceny wiarygodności tych dowodów, w tym samym od dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.). Wnikliwość tym bardziej była niezbędna, że sprawa dotyczyła stanu psychicznego, którego ocena ma duże znaczenie zarówno dla przyszłego żołnierza, jak i jego przyszłych kolegów w jednostce wojskowej. Orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej wskazuje jeden paragraf powołanego załącznika nr 1 do rozporządzenia MON, zarzucając lakoniczne, jednozdaniowe uzasadnienie, rozstrzygnięcia. Tymczasem, przepis powołany jako podstawa rozstrzygnięcia odwoławczego, a mianowicie § 69 zawiera; zwroty niedookreślone, takie jak "nieznaczne", "znaczne". Chodzi tu o stopień upośledzenia zdolności adaptacyjnych, od których zależy, czy poborowy będzie czy też nie będzie odbywał służbę wojskową. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił kilkakrotnie, że tam, gdzie obowiązujące przepisy określają stopień schorzenia pojęciami ogólnymi, obowiązkiem komisji jest dokładnie uzasadnić przyjęcie konkretnego punktu lub paragrafu. W przeciwnym razie orzeczenie przybiera charakter niesprawdzalnej wyroczni. Najpierw zatem należy w uzasadnieniu podać fakty, które Komisja uznała za udowodnione, a dopiero później ocenić je pod kątem konkretnej jednostki chorobowej i przypisać im konkretny przepis prawa (por. np. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2000r. III SA 879/00, Lex 47326, wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2000, III SA 204/00, Lex 47321). Skoro w zaskarżonym orzeczeniu Komisja pominęła milczeniem treść zaświadczenia Specjalistów i nie uzasadniła, jakie okoliczności faktyczne zadecydowały o kwalifikacji stanu zdrowia badanego do § 69 pkt 1 załącznika nr 1 do wspomnianego wyżej rozporządzenia, to tym samym nie wyjaśniła sprawy w sposób wymagany przez artykuły 7, 77 i 107 § 3 Kpa. Uwzględniając powyższe, na postawie art. 145 § 1 pkt 1 "c" i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja jako nakładająca na skarżącego obowiązek nie może być wydana do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym w związku z art. 97 § 2 powołanej ustawy - Przepisy wprowadzające... .