II SA/Wr 1743/01

Sygn. akt 3 II SA/Wr 1743/2001 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 maja 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Barbara Adamiak (sprawozdawca), Sędzia NSA - Anna Moskała, Sędzia WSA - Jerzy Strzebińczyk, Protokolant - Iwona Procajło, po rozpoznaniu w dniu 4 maja 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi I. J. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie braku podstaw stwierdzenia choroby zawodowej I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną przez nią w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z [...] Nr [...] II. Odstępuje od orzekania o wstrzymaniu wykonania zaskarżonych decyzji Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. decyzją z [...] Nr [...], wydaną na podstawie § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 65, poz. 294 ze zm.), orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u I. J. choroby zawodowej: astmy oskrzelowej (poz. 3 załącznika). W uzasadnieniu wskazał, że na podstawie orzeczenia lekarskiego J. Ośrodka Medycyny Pracy z [...] nie stwierdzono związku przyczynowego między schorzeniem a warunkami pracy. I. J. wniosła na decyzję odwołanie. Od [...] pracowała na stanowisku pielęgniarki w Oddziale Laryngologicznym. W kwietniu 1994r. po raz pierwszy wystąpiły u niej objawy chorobowe: napady kaszlu aż do duszności. Leczyła się w Specjalistycznym Zespole Gruźlicy i Chorób Płuc w K. W 1995r. napady astmy zaczęły się nasilać, co doprowadziło do podjęcia drugi raz leczenia w szpitalu w/w. W roku 1998r. podjęła pracę w systemie jednozmianowym, w charakterze pielęgniarki zabiegowej. W czasie wykonywania pracy była narażona na działanie środków dezynfekcyjnych, a mianowicie: chloramina caidex, lizoformina, podchloryn, aldesan. W tym okresie ataki duszności nasiliły się. Zaczęła nadużywać leki rozrzedzające oskrzela. W 1998r. była badana w Instytucie Medycyny Pracy. Nie stwierdzono u niej choroby zawodowej ale jej nie wykluczono. W czerwcu 1998r. rozpoczęła pracę RUM na stanowisku statystyka medycznego. Od marca 2000r. podjęła pracę rozliczania szpitali z Kasami Chorych. Objawy chorobowe nasiliły się, prawdopodobnie przez częsty kontakt z oddziałami szpitalnymi. D. Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. decyzją z [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego oraz § 10 ust.1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 65, poz. 294 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że jednostki służby zdrowia upoważnione do rozpoznawania chorób zawodowych (JOMP – J. G., IMP – S.) nie rozpoznały u I. J. choroby zawodowej związanej z narażeniem na alergeny wziewne. W/w zatrudniona była od 1992r. do 1998 jako pielęgniarka i od 1998 do 2000 jako statystyk medyczny w Szpitalu w B. w narażeniu na alergeny wziewne (środki dezynfekcyjne, leki). Jednak sam fakt wykonywania pracy zawodowej w narażeniu na alergeny wziewne nie upoważnia do stwierdzenia choroby zawodowej. Z lekarskiego punktu widzenia charakter zmian chorobowych I.J. nie upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej astma oskrzelowa. Za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych , jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. W omawianej sprawie jednostka chorobowa figuruje w wykazie chorób zawodowych jednak rodzaj zmian chorobowych u I.J. przy obecnym stanie wiedzy medycznej nie upoważnia do rozpoznania astmy oskrzelowej jako choroby zawodowej. Zakres i rodzaj wykonywanych badań lekarskich nie podlega ocenie organów Inspekcji Sanitarnej. Inspekcja Sanitarna przyjmuje, że upoważnione jednostki służby zdrowia wykonują badania zgodnie z posiadaną aktualną wiedzą lekarską i starają się wyjaśnić wszelkie wątpliwości mając na uwadze dobro pacjenta. Decyzja Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego jest uzależniona od orzeczenia lekarskiego, kompetentnych instytucji lekarskich (§ 7 i 8 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.l983r. w sprawie chorób zawodowych Dz. U. Nr 65, poz. 294). Inspekcja Sanitarna nie ma podstaw prawnych do oceniania jakości i rzetelności orzeczeń lekarskich w sprawie chorób zawodowych, może jedynie na podstawie orzeczenia wydać decyzję o stwierdzeniu lub braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. I.J. wniosła na decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, żądając jej uchylenia. Zdaniem skarżącej ustalono, że pracowała w narażeniu na alergeny wziewne, co oznacza ustalenie choroby zawodowej. Nie można tego wykluczyć powołując się na stan wiedzy medycznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że właściwe jednostki służby zdrowia nie rozpoznały choroby zawodowej. Ustalenie stanu narażenia nie przesądza o stwierdzeniu choroby zawodowej, ponieważ sama praca w warunkach narażenia na czynniki szkodliwe jest niewystarczającą podstawą do stwierdzenia choroby zawodowej, niezbędne jest kliniczne rozpoznanie choroby zawodowej. U I. J. nie rozpoznano astmy oskrzelowej jako choroby zawodowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art.1 § 2 powołanej ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Według § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 65, poz. 294 ze z.) "Za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy". Stwierdzenie zatem choroby zawodowej jest uzależnione od łącznego wystąpienia dwóch przesłanek: - po pierwsze, musi być to rodzaj choroby, który mieści się w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do powołanego rozporządzenia; - po drugie, choroba zawodowa została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy". Ustalenie wystąpienia tych przesłanek w danej sprawie musi nastąpić zgodnie z przepisami prawa postępowania administracyjnego. Organy orzekające w I i II instancji związane są zasadami ogólnymi przyjętymi w kodeksie postępowania administracyjnego, a zwłaszcza zasadą ogólną prawdy obiektywnej ustanowioną w art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego, który nakłada na organ administracji publicznej obowiązek ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością. W tym celu organ obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego). Realizacja zasady ogólnej prawdy obiektywnej musi znaleźć pełne odbicie w uzasadnieniu faktycznym decyzji. Zgodnie z art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego "Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (...)". W sprawie będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji organy I i II instancji naruszyły przepisy prawa postępowania administracyjnego. W sytuacji gdy między stronami jest bezsporne wystąpienie przesłanki działania czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, organ obowiązany jest podjąć szczególnie wnikliwe działania przy ustaleniu wystąpienia przesłanki pierwszej: rodzaju choroby. Powołane rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych przyjmuje, że stwierdzenie choroby zawodowej uzależnione jest od ustalenia choroby, która mieści się w wykazie chorób zawodowych. Tryb ustalenia tej przesłanki jest unormowany w powołanym rozporządzeniu w ten sposób, że jednostkami właściwymi do rozpoznania chorób zawodowych są poradnie chorób zawodowych, kliniki chorób zawodowych, oddziały chorób zawodowych wchodzących w skład odpowiednich zakładów społecznej służby zdrowia, akademii medycznych lub instytutów naukowobadawczych (§ 7 ust. 1). Ten tryb ustalenia choroby zawodowej nie oznacza, że organ jest bezwzględnie związany orzeczeniem jednostki właściwej do rozpoznania choroby zawodowej. Prowadziłoby to do tego, że organ formalnie podejmowałby decyzję. Orzeczenie jednostki właściwej do rozpoznania choroby zawodowej jest poddane ocenie organu orzekającego (art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego), który musi w uzasadnieniu decyzji przedstawić ocenę tego dowodu. W uzasadnieniu decyzji organu I instancji, jak i w uzasadnieniu decyzji organu II instancji oceny takiej brak. Decyzja organu I instancji nie zawiera uzasadnienia wymaganego zgodnie z art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego, a uzasadnienie organu II instancji jest ogólnikowe. Powołano w nim bowiem tylko, że zasięgano opinii właściwych jednostek służby zdrowia i że mają one moc wiążącą dla organu. Brak w uzasadnieniu decyzji przedstawienia ustaleń stanu faktycznego dokonanego na podstawie tych orzeczeń. Powołanie się w decyzji II instancji z jednej trony na istnienie narażenia zawodowego, a z drugiej strony na przedstawiony lekarski punkt widzenia nie może być uznane za prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy. Należy zwrócić uwagę na wadliwe określenie daty decyzji (powinno być 2001r. a jest 2000). W tym stanie rzeczy, skoro zostały naruszone przepisy postępowania administracyjnego, a to art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego, a naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c powołanej ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. Odstąpiono z uwagi na treść zaskarżonej decyzji nie tworzącej praw dla strony skarżącej od orzekania na podstawie art. 152 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.