II SA/Wr 175/04

PostanowienieWSA we Wrocławiu2009-08-17

Skład orzekający: Wiesław Jakubiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji powinien być traktowany jako wyjątek, a sąd powinien udzielać wskazówek procesowych stronom występującym bez pełnomocnika?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest uzasadnione ze względu na trudną sytuację materialną wnioskodawców. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu powinien być traktowany jako wyjątek, ponieważ sąd administracyjny pierwszej instancji ma obowiązek udzielać stronom występującym bez pełnomocnika wskazówek procesowych i pouczać o skutkach prawnych, a także z urzędu badać zgodność z prawem zaskarżonego aktu.
Stan faktyczny
D. i M. W. złożyli wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w postępowaniu ze skargi na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawcy wskazali, że ich łączny dochód brutto wynosi 2.340 zł, ponoszą wydatki na energię, gaz i leki, a ich syn musiał zaciągnąć kredyt na pokrycie dotychczasowych kosztów postępowań. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie adwokata).

Pełny tekst orzeczenia

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. i M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi D., M, M.i J. W. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania i przedłożenia projektu budowlanego postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wnioskami złożonymi na urzędowych formularzach z dnia 4 maja 2009 r. i 12 sierpnia 2009 r. skarżąc D. i M. W. wystąpili o przyznanie im prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sadowych i ustanowienia adwokata wskazując w uzasadnieniu, że łączny ich dochód brutto wynosi 2.340 zł. Z informacji jakie posiada Sąd z innych prowadzonych przez skarżących przed tut. Sądem postępowań wynika, że na energię elektryczną wydatkują oni 100-200 zł, na gaz z butli- 50 zł, a z leków kupują tylko te niezbędne do ratowania życia; nadto- na dotychczasowe koszty postępowań ich syn dla nich musiał zaciągnąć kredyt w wysokości 20.000 zł, który wymaga spłaty. Mając na uwadze sytuację materialną wnioskodawców uznać należy, że zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie im prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 1 sentencji). Ustosunkowując się do wniosku o ustanowienie adwokata podkreślić należy, że ustanowienie stronie w toku postępowania przed sądem administracyjnym I instancji pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter zupełnie wyjątkowy, bowiem sąd ten obowiązany jest czuwać nad tym by stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga dla Sądu ma wyłącznie walor niewiążącej informacji o wadliwości aktu czy działania (zaniechania) organu, bowiem Sąd z urzędu zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa jakie stwierdzi badając daną sprawę. Sąd także ocenia czy organy administracyjne zastosowały wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze (art. 134 u.p.s.a.). Wskazane uregulowania gwarantują, że niezależnie od błędnie lub nieudolnie formułowanych przez skarżących zarzutów czy braku ich zaangażowania w postępowanie sądowoadministracyjne (skarżący nie mają obowiązku uczestniczenia w posiedzeniach Sądu) akt będący przedmiotem zaskarżenia zostanie wszechstronnie przez Sąd zbadany pod względem jego zgodności z prawem. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 2 i 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło