II SA/Wr 175/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków D.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi D.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie przekazania podania do Starostwa Powiatowego w T. postanawia: odmówić przyznania D.W. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. D.W. wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przekazania podania do Starostwa Powiatowego w T.. W dniu 27 kwietnia 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wpłynął wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podała, że wraz z mężem utrzymują się z emerytur w łącznej wysokości 2453 zł oraz są współwłaścicielami działek nr 96/1 i 96/2 w N.D. o powierzchni 2500 m². Postanowieniem z dnia 14 lipca 2011 r. sygn. akt II SA/Wr 175/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Postanowieniem z dnia 8 września 2011 r. sygn. akt I OZ659/14 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie D.W. na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W motywach podjętego rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarżąca nie wykazała w przekonujący sposób, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania całkowitego zwolnienia od obowiązku pokrywania kosztów sądowych, a uzyskiwany przez nią i jej męża dochód uzasadnia stwierdzenie, że nawet przy uwzględnieniu wydatków skarżącej powinna ona partycypować chociaż w części w kosztach sądowych. W dniu 7 kwietnia 2014 r. skarżąca wraz z mężem M.W. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Składając oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach w rubryce 7 urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, dotyczącej stanu majątkowego wnioskodawcy i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie, skarżąca i jej mąż podali, że nie posiadają żadnego majątku, w tym żadnych nieruchomości. W odniesieniu do uzyskiwanych dochodów oświadczyli, że D.W. otrzymuje emeryturę w wysokości 1243 zł, a M.W. emeryturę w kwocie 1495 zł. Po otrzymaniu pisma referendarza sądowego wzywającego do sprecyzowania i udokumentowania danych dotyczących wysokości aktualnych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem siebie i domu oraz wskazania źródeł ich pokrywania, skarżąca pismem z dnia 27 kwietnia 2014 r. wniosła o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie referendarza sądowego W.J.. Postanowieniem z dnia 3 września 2014 r. sygn. akt II SA/Wr 175/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił wniosek o wyłączenie referendarza sądowego W.J.. W dniu 7 października 2014 r. skarżąca złożyła zażalenie na to postanowienie. Po wezwaniu D.W. do uiszczenia wpisu sądowego od powyższego postanowienia, w złożonym w dniu 13 listopada 2014 r. na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca ponownie wniosła o zwolnienie jej od kosztów sądowych. Podała, że łączny miesięczny dochód brutto jej i męża wynosi 2781 zł oraz że są oni współwłaścicielami działek nr 96/1 i 96/2 w N.D. o łącznej powierzchni 2488 m². W odpowiedzi na wezwanie o sprecyzowanie i udokumentowanie danych dotyczących wysokości aktualnych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem siebie i domu oraz wskazanie źródeł ich pokrywania, skarżąca w piśmie z dnia 21 grudnia 2014 r. podała, że jest "dyskryminowana w Sądzie" i "uporczywie zmuszana do żebractwa" za "dochodzenie swoich praw materialnych w Sądzie", bowiem Sąd pozbawił jej "prawa do dokumentów do obrony a gangi budował pod swoim nadzorem". Stwierdzając, że jej "sytuacja się bardzo pogorszyła z winy Sądu", gdyż "do każdej sprawy" musi "składać wnioski o pomoc, bowiem Sąd nie przyjmuje żadnej sprawy – skargi strony skarżącej i w chwili jej wpłynięcia do Sądu z organu wszystko odrzuca", skarżąca oświadczyła, że nie korzysta z opieki społecznej i pomocy osób trzecich, do każdej sprawy wysyła odcinki z emerytur i wszystkie opłaty są pokrywane z emerytur. Do pisma dołączyła kserokopie rocznych rozliczeń podatku przez organ rentowy za rok 2013 dotyczące M.W. i D.W.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) – zwanej dalej u.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje – w myśl § 2 art. 245 u.p.s.a. – zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje – na podstawie § 3 tego samego artykułu – zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie z opłat lub wydatków może z kolei polegać – zgodnie z przepisem art. 245 § 4 u.p.s.a., na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Natomiast z uregulowania sformułowanego w art. 246 § 1 pkt 1) i 2) u.p.s.a. wynika, iż przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym natomiast – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. W rozpatrywanej sprawie kwestia przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, była już prawomocnie rozstrzygnięta postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 lipca 2011 r. sygn. akt II SA/Wr 175/11, przyznającym skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi i odmawiającym przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Zażalenie złożone na to postanowienie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 8 września 2011 r. sygn. akt I OZ659/14. W motywach tego rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarżąca nie wykazała w przekonujący sposób, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania całkowitego zwolnienia od obowiązku pokrywania kosztów sądowych, a uzyskiwany przez nią i jej męża dochód uzasadnia stwierdzenie, że nawet przy uwzględnieniu wydatków skarżącej powinna ona partycypować chociaż w części w kosztach sądowych. Składając kolejne wnioski o przyznanie prawa pomocy skarżąca również nie wykazała w sposób przekonujący, iż jej sytuacja majątkowa uległa zmianie i obecnie znajduje się ona w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania całkowitego zwolnienia od obowiązku pokrywania kosztów sądowych. Podkreślić trzeba, że pomimo otrzymywanych wezwań do sprecyzowania i udokumentowania danych dotyczących wysokości aktualnych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem siebie i domu oraz wskazania źródeł ich pokrywania, skarżąca – poza nadesłaniem kserokopii rocznych rozliczeń podatku przez organ rentowy za rok 2013 dotyczących M.W. i D.W. – nie nadesłała jakichkolwiek innych dokumentów świadczących o jej sytuacji materialnej i w rezultacie w żaden sposób nie wykazała, aby sytuacja ta uległa zmianie w stosunku do wcześniej ocenianej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu i Naczelny Sąd Administracyjny. Zauważyć przy tym wypada, że w składanych wnioskach o przyznanie prawa pomocy skarżąca podawała rozbieżne informacje o swoim stanie majątkowym. Pomijając niewielką i w istocie nieistotną różnicę w powierzchni działek będących jej współwłasnością, podawaną we wnioskach składanych w dniu 27 kwietnia 2011 r. (2500 m².) i w dniu 13 listopada 2014 r. (2488 m²), mogącą wynikać z zaokrąglenia podawanej wielkości, nie można nie zauważyć, że chociaż we wnioskach składanych w dniu 27 kwietnia 2011 r. i w dniu 13 listopada 2014 r. podała, że wraz z mężem są współwłaścicielami działek nr 96/1 i 96/2 w N.D., to we wniosku złożonym w dniu 7 kwietnia 2014 r., składając oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżąca i jej mąż podali, że nie posiadają żadnych nieruchomości. Ponadto z informacji, jakie posiada Sąd z innych spraw, w których D.W. i jej mąż M.W. są skarżącymi, wynika, że pomimo przyznawania im prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym również ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, D. i M.W. w wielu sprawach ustanowili adwokata z wyboru (np. w sprawach II SA/Wr 465/08, II SA/Wr 57/09, II SA/Wr 892/11). Powyższe świadczy, że w rzeczywistości ich sytuacja materialna jest inna – lepsza niż deklarowana we wnioskach o przyznanie prawa pomocy. Lakoniczność zaś wniosków i pism strony dotyczących prawa pomocy, w których dominują inwektywy kierowane pod adresem Sądu, uniemożliwia dokonanie obiektywnej oceny jej sytuacji majątkowej, a tym samym odbiera jej możliwość ewentualnego uzyskania prawa pomocy. Podkreślić przy tym należy, że w niniejszej sprawie przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi i rozstrzygnięcie to pozostaje w obrocie prawnym. Mając na uwadze powyższe, zgodnie z art. 245 i art. 246 § 1 u.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.