II SA/Wr 175/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi D.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie przekazania podania do Starostwa Powiatowego w T. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W rozpoznawanej sprawie pismem z dnia 16 czerwca 2015 r. skarżąca złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Pismem z dnia 24 czerwca 2015 r. referendarz sądowy przesłał skarżącej urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w celu jego wypełnienia, podpisania i złożenia, podkreślając jednocześnie, że w niniejszej sprawie kwestia przyznania prawa pomocy była już oceniana przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienie z dnia 8 września 2011 r. (sygn. akt I OZ 659/11) i w tej sytuacji wnioskodawca (wraz ze złożeniem wniosku w wymaganej formie) ma obowiązek wykazać, że od rozpoznania poprzedniego wniosku w tym przedmiocie (postanowienie z dnia 9 stycznia 2015 r.) zmieniła się sytuacja finansowa i majątkowa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie aktualnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżąca została również wezwana do nadesłania kserokopii następujących dokumentów i wyjaśnień: decyzji przyznającej świadczenie z opieki społecznej w okresie ostatniego półrocza (jeżeli wnioskodawca lub osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym pobierają takie świadczenia); dokumentów potwierdzających fakt swojego zadłużenia (kredyt) i jego wysokość; dowodów potwierdzających ponoszenie kosztów sądowych w deklarowanych wysokościach; zaświadczenia za ostatnie dwa miesiące o wysokości dochodu (np. tzw. odcinek emerytury) i innych osób prowadzących w gospodarstwie domowym; czy wnioskodawca korzysta z pomocy osób trzecich i czy posiada dolność kredytową; z jakich źródeł wnioskodawca czerpie środki na ponoszenie dotychczasowych kosztów sądowych oraz na opłacenie wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru w innych sprawach i dlaczego z tego samego źródła nie może pokryć aktualnego wpisu sądowego od zażalenia; dlaczego - jeśli według twierdzeń wnioskodawcy znajdują się w niedostatku – nie wystąpią do dwójki swoich dorosłych dzieci o świadczenie alimentacyjne; w jakiej wysokości skarżąca jest w stanie uiścić wpis sądowy od zażalenia. Ponadto poinformowano wnioskodawcę, że powinien sprecyzować i udokumentować dane dotyczące wysokości aktualnych, miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem siebie i domu (opłaty za gaz, energię elektryczną, czynsz, wodę, wywóz śmieci, koszt lekarstw, itd.) i wskazać źródło ich pokrywania. Należy wskazać dochody otrzymywane przez wszystkie osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym. Odpowiadając na powyższe wezwanie, skarżąca przesłała wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, wnosząc w nim o zwolnienie od kosztów sadowych i ustanowienie adwokata. Wskazała w nim, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem – M.W.; że posiadają działkę nr 96/1 i nr 96/2; prócz emerytur nie mają żadnych innych dochodów; na wspólny dochód składają się emerytura skarżącej w wysokości 1291,00 zł i emerytura M.W. – 1589,00 zł, co daje łączną kwotę 2880,00 zł. W piśmie z dnia 24 lipca 2015 r. wskazała ponadto, że: nie korzystają z opieki społecznej ani pomocy osób trzecich; kredyty i zadłużenie są ich sprawą; nie mają zdolności kredytowej; ich dzieci są również w niedostatku; nie są w stanie pokryć żadnych kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwana dalej "u.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (§ 4). W rozpatrywanej sprawie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 1 u.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z treści powyższego przepisu wynika, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zatem to wnioskodawca zobowiązany jest do dokładnego i zgodnego z prawdą przedstawienia własnej sytuacji majątkowej oraz wykazania, że spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia (art. 252 § 1 u.p.s.a.). Jeżeli zaś oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, zgodnie z art. 255 u.p.s.a. strona obowiązana jest złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Niedostarczenie żądanych przez sąd danych, przedstawienie ich w sposób niekompletny lub mało czytelny powoduje, że oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne i niewystarczające do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przede wszystkim należy zauważyć, że nie wykonała wezwania referendarza sądowego z dnia 24 czerwca 2015 r. r.. Oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy jak i w piśmie z dnia 24 lipca 2015 r. nie są jednak wystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej. A co istotniejsze, dysponując jedynie danymi określającymi wysokość wspólnego dochodu Państwa W. (2880,00 zł), bez wskazania żadnych innych danych, a w szczególności dotyczących miesięcznych wydatków, Sąd doszedł do wniosku, że sytuacja finansowa skarżącej pozwala na poniesienie kosztów sądowych, którymi obecnie są dwa wpisy sądowe od zażaleń w kwocie po 100 zł każdy. Ponadto, skarżąca wskazała, że nie są w stanie pokryć żadnych kosztów sądowych, ale nie podała przy tym z jakiś źródeł korzysta opłacają pełnomocnika z wyboru w innych sprawach. Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie Sądu, okoliczności wskazane przez skarżącą nie są wystarczającym źródłem, w oparciu o które można by w pełni dokonać oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych, tym bardziej, że okoliczności przez nią wskazane budzą wątpliwości, których - poprzez niezastosowanie się do wezwania referendarza - skarżąca nie usunęła. Oceniając zatem okoliczności wskazane we wniosku o przyznanie prawa pomocy, Sąd doszedł do przekonania, że nie stanowią one podstawy uzasadniającej przyznanie skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Nie wykazała bowiem, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zgodnie z przepisem art. 246 § 1 pkt 1 u.p.s.a.. Stąd orzeczono na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 u.p.s.a..