II SA/Wr 176/01

WyrokWSA we Wrocławiu2004-02-12

Skład orzekający: Barbara Adamiak, Anna Moskała, Bogumiła Kalinowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca zameldowania na pobyt stały może zostać uchylona w sytuacji, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją przepisu stanowiącego podstawę prawną takiej odmowy, mimo braku posiadania przez stronę uprawnień do przebywania w lokalu?
Ratio decidendi
Decyzja odmawiająca zameldowania na pobyt stały podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b PPSA, jeśli organ administracji oparł ją na przepisie, który następnie został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją. W takiej sytuacji, nawet jeśli strona nie posiada uprawnień do przebywania w lokalu, naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego i uwzględnienia skargi.
Stan faktyczny
Skarżąca J. S.-K. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą jej i jej synowi zameldowania na pobyt stały. Organ odmówił zameldowania, powołując się na brak uprawnień do przebywania w lokalu, mimo że skarżąca zamieszkiwała tam od ponad 10 lat. Skarżąca podnosiła naruszenie prawa do zameldowania i zasad współżycia społecznego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Pełny tekst orzeczenia

sygn. akt 3 II SA/Wr 176/2001 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 lutego 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędziowie: Sędzia NSA Anna Moskała (sprawozdawca) Asesor WSA Bogumiła Kalinowska Protokolant: Iwona Procajło po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi J. S.-K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zameldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję organu I instancji nr [...] z dnia [...]r.; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz skarżącej kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. odstępuje od orzekania o wykonaniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. IV. sygn. akt 3 II SA/Wr 176/2001 2 Uzasadnienie Decyzją nr [...] z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie wydane z upoważnienia Prezydenta W. przez Kierownika Działu w Wydziale Spraw Obywatelskich odmawiające zameldowania skarżącej i jej małoletniego syna na pobyt stały w lokalu przy ul. T. [...] we W . W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, iż organ I instancji odmówił zameldowania skarżącej i jej syna w trybie przewidzianym w art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tekst jedn. Dz.U. z 1984r. Nr 32, poz. 174 ze zm.). Z dowodów zgromadzonych w sprawie wynikało bowiem, że skarżąca zajmuje samowolnie przedmiotowy lokal od [...]r. Nie miała zatem uprawnienia do przebywania z synem w tym lokalu, dlatego zarządca nie mógł potwierdzić, iż posiada uprawnienie o jakim mowa w art. 6 ust. 1 w/w ustawy. Rozpatrując odwołanie od tej decyzji, w którym skarżąca powołała się na swój obowiązek meldunkowy obwarowany karą administracyjną i okoliczność, iż nie przyznano jej lokalu zamiennego oraz na trudności jakie brak takiego meldunku stwarza, Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znalazło podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji. Wskazało, że samo zamieszkiwanie w lokalu nie może być podstawą zameldowania na pobyt stały ani wydania decyzji o zameldowaniu. Za prawidłowe uznało przyjęcie organu I instancji, iż zameldowania konieczne jest też posiadanie uprawnień do przebywania pod adresem faktycznego pobytu, co jednoznacznie wynika z art. 9 ust. 2 powoływanej ustawy. Działający jako organy ewidencji: biuro meldunkowe i Dyrektor Wydziału Spraw Obywatelskich nie mogli stronie i jej synowi przyznać uprawnienia do przebywania w zajmowanym lokalu. Uprawnienie takie może wynikać z prawa własności lub najmu lokalu. Żadnego z tych tytułów prawnych strona nie posiada. Przywołało, że ustawodawca nie dopuścił żadnych wyjątków od warunków prawnych zameldowania. Nie mają związku ze sprawą zameldowania powoływane w odwołaniu oczekiwania strony na uzyskanie mieszkania od Gminy W . Jest to sprawa cywilnoprawna, podlegająca załatwieniu w innym trybie. Podniosło też, że nie może być mowy o nabyciu uprawnień do zajmowanego lokalu przez zasiedzenie w dobrej wierze jak to sugeruje strona w odwołaniu. W skardze na tę decyzję skarżąca zarzuciła, iż została ona wydana z naruszeniem prawa, a w szczególności prawa do zameldowania i zasad współżycia społecznego poprzez niedopuszczanie żadnych wyjątków od warunków zameldowania i brak rozwiązania kwestii jej meldunku i lokalu zamiennego mimo trwania tej sytuacji zawieszenia przez 11 lat. sygn. akt 3 II SA/Wr 176/2001 3 W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w całości podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej wyżej ustawy kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem badając decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Podstawą materialnoprawną rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji administracyjnej jest art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który stanowił w czasie wydawania zaskarżonej decyzji, że "przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące należy przedstawić potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu (pomieszczeniu), w którym ma nastąpić zameldowanie. W aktualnym stanie prawnym należy jednak uwzględnić wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r. sygn. K 20/01, w którym orzeczono, że "Art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. 200Ir. Nr 87, poz. 960 i Nr 110, poz. 1189): a) jest niezgodny z art. 52 ust. 1, art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej". Stosownie do art. 145a § 1 K.p.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Konsekwencją zaistnienia podstawy wznowienia postępowania jest możliwość uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi bowiem, że decyzja podlega uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Nie jest przy tym istotne, że podstawa wznowienia postępowania administracyjnego nie istniała w chwili podejmowania zaskarżonej decyzji. W sprawie pozostawało poza sporem, iż skarżąca wraz z synem zamieszkuje od ponad 10 lat w spornym lokalu. Nie budzi też wątpliwości, że nie posiada i nigdy nie posiadała uprawnień do przebywania w tym lokalu. Jednakże w świetle powołanego wyżej orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt 3 II SA/Wr 176/2001 4 ta ostatnia okoliczność nie ma obecnie wpływu na istnienie obowiązku meldunkowego. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i art. 135 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podlegały uchyleniu. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy. Odstąpiono jednocześnie od orzekania na podstawie art. 152 w/w ustawy z uwagi na brak w zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcia o uprawnieniach i obowiązkach, które byłyby przedmiotem wykonania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło